Haber Detayı
Hangisi daha önemli: Matematik bilmek mi peynir yapmak mı?
Sosyal bağlarımızı güçlendirmek ve bazı önemli becerileri geliştirmek gelecekte ayakta kalmamızı sağlar mı? Psikolog, yazar Gündüz Vassaf ve tarihçi, filozof, yazar Yuval Noah Harari’nin katıldığı ‘Dayanıklılık’ temalı etkinlikte konu tam olarak buydu.
Günün neredeyse her saati meşgulüz.
Cevap bekleyen mesajlar, yetiştirilecek işler, kesintisiz bir bildirim akışı...
Yükümüzü hafifletmek için de sıklıkla yapay zekânın kapısını çalıyoruz.
Bu kolaylığı sevdik; en basit hesaplamaları ona yaptırıyor, tatil planlarımızı, hatta ilişki çıkmazlarımızı bile emanet ediyoruz.
Geçen aylarda ‘Gençler yapay zekâya en çok ne soruyor’ anketimizde verilen yanıtlardan biri çarpıcıydı: “Arkadaşlarıma sormaya utandığım soruları ona soruyorum!” Gittikçe birbirimizi daha az dinliyor; sorunlarımızı arkadaşlarımızla değil, yapay zekâ uygulamalarıyla paylaşıyoruz.
Ama bir yandan da kontrol kaybından kaygılanıyor, değersizleşme hissi yaşıyor, ilişkilerimizin çıkmaza girdiğini hissediyoruz.
Kaygılarımız artıyor. ‘Ne yapmalıyım’, ‘Geleceğe en donanımlı şekilde nasıl hazır olabilirim’ gibi sorular zihnimizde dönüp duruyor.
Hele anne-babaların endişesi çok daha büyük.
Sürekli planlarını güncellemeleri gerekiyor!‘Yan yana gelelim’11 Şubat’ta Vera Etkinlik’in düzenlediği webinar’da (çevrimiçi seminer) iki ayrı oturumda Gündüz Vassaf ve Yuval Noah Harari ‘Dijital çağın belirsizlikleri içinde ruhsal dayanıklılık nasıl inşa edilir’ konusunu anlattı.
Önce moderatör Emre Buga’nın sorularını yanıtladılar, sonrada katılımcıların...
Yuval Noah Harari kodlama örneğini vererek “Kısa süre öncesine kadar kodlama öğrenin deniyordu.
Oysa bugün yapay zekâ hızla kod yazıyor.
Belki birkaç yıl içinde kodlamanın büyük kısmını zaten makineler yapacak.
Dolayısıyla tek bir dar beceriye aşırı yatırım yapmak riskli olabilir” diyerek odaklanılması gereken beceriler konusunda öneriler paylaştı.
Gündüz Vassaf’sa bir araya gelmenin önemine dikkat çekti.
Vassaf konuşmasında hem yapay zekâ geliştiricilerinin sorumluluk anlayışına değindi hem de onlara ‘Dur’ diyemezsek neler olabileceğinden bahsetti.
Bana göre Vassaf’ın konuşmasındaki en önemli noktalardan biri, gündelik hayatımızdaki derin temas anlarıydı. “Yan yana gelelim, göz göze buluşalım, hissedelim, sorgulayalım” dedi ve aile sofrasının önemine değindi: “Aile sofrasında okuyoruz birbirimizin yüzünü, çatalı tutuşundan görüyoruz.
Onu görmüyorsak bunun sonu okulu bombalayan çocuğa kadar gidebilir.
Evde akşam yemeği yoksa suçlusu biziz.” Webinar’da Harari çokkutupluluğu sosyal medya ve algoritmalar üzerinden ele aldı.
İnsanların birbirini dinleme becerisini ciddi ölçüde kaybettiğini, neredeyse bütün sohbetlerin arasında bir ekranın var olduğunu ve ekranın arkasındaki algoritmaları anlattı.
Etkileşimi maksimize etmek için yapılanların korku ve öfke düğmelerimize bastığını, daha fazla nefret, kutuplaşma üretildiğini ve son 10 yıldır zihinlerin büyük ölçüde bu içeriklerle beslendiğini söyleyen Harari “Pozitif gelişmeler de olabilir.
Değişim hızla devam ediyor ve önemli olan şey panik olmamamız ve ne olduğunu da anlamamız...
Değişimin boyutlarını idrak etmemiz lazım” dedi.
Harari beceri yelpazesinin genişletilmesini önerdi: “Beyin, kalp ve el becerilerinden bahsediyorum.
Zihinsel, duygusal ve sosyal becerileriniz ve motor becerileriniz olsun hayatta.
Üçünün kombinasyonu elimizdeki en iyi strateji. 10 yıl sonra insanlar nasıl işler yapacak, bunu bilemiyoruz ama bu kombinasyona sahip olmak sizi en güvenli yerde tutacaktır.
Duygusal ve sosyal beceriler önemli olmaya devam edecek çünkü psikolojik baskı daha da artacak.
Belki de en önemli beceri esnek bir zihne sahip olmak...” ‘İlişki gerekiyorsa...’Harari bir katılımcıdan gelen “Hayatta kalmak için neleri bilmemiz gerekecek?
Mesela gelecekte peynir yapmak matematik bilmekten daha kıymetli olacak mı?
Aile sahibi olmak zeki olmaktan daha kıymetli olacak mı” sorusunaysa şu yanıtı verdi: “Evet, muhtemelen.
Sadece sayı ve kelimelerden ibaret olan her şey yapay zekâ için son derece kolay.
Sosyal ilişki gerektiren alanlar ya da fiziksel olarak yapılan işlerse yapay zekâ için daha zor.
Mümkün değil demiyorum, muhtemelen olacaktır.
Ama 10-20 sonrasında bunlar hâlâ insani beceriler olacak.
Dolayısıyla iyi bir dostluğu sürdürmeyi becerebilmek muhtemelen matematik bilmeye kıyasla oldukça değerli olacak.”
