Kaçak elektronik sigara ve benzeri ürünleriden yıllık vergi kaybı 100 milyar TL olarak hesaplandı

Ankara’da OmniTM Science platformu tarafından, “Dumansız Bir Dünya İçin Vizyoner Yaklaşım” sloganıyla düzenlenen toplantıda sunulan TEPAV ve EDAM araştırmaları çarpıcı sonuçlar ortaya koydu.

Toplantıda British American Tobacco (BAT) Araştırma ve Bilim Direktörü Dr.

James Murphy, BAT Güneydoğu Avrupa Bölgesi Kurumsal İlişkiler Direktörü Ileana-Melania Dumitru, BAT Türkiye Kurumsal İlişkiler Direktörü Can Özbek, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) ve Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) tarafından paylaşılan veriler; Türkiye’nin hem kamu sağlığı hem de maliye politikası hem de sanayi stratejisi açısından kritik bir eşikte bulunduğunu ortaya koydu.Toplantıda özellikle regülasyon eksikliği ve politika tutarsızlıklarının, sağlık risklerini derinleştirdiği vurgulandı.

Aynı zamanda milyarlarca liralık vergi kaybına ve yüz milyonlarca dolarlık ihracat fırsatının kaçmasına yol açtığına da dikkat çekildi.TEPAV: RİSK DERİNLEŞİYORTEPAV Kalkınma Programı direktörü H.

Ekrem Cunedioğlu, “Türkiye’de Tütün Kontrolünün Mevcut Durumu” başlıklı sunumunda şu noktalara vurgu yaptı: Türkiye’de 15 yaş üzeri nüfusta tütün kullanım oranı yüzde 30’lar seviyesinde.

Global ortalama yüzde 22.7 seviyesinde.

Türkiye bu rakamlarla, 165 ülke arasında en yüksek kullanım oranına sahip 27. ülke konumunda. 2008–2012 dönemindeki düşüşün ardından 2016 itibarıyla yeniden yükselişe geçen kullanım oranı, son yıllarda yüzde 31 bandının altına hiç inmedi.Cunedioğlu, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine dayanan bölümde, sigarayla mücadelede kapsayıcı ve alternatif politikalar üreten ülkelerin ‘sadece’ katı yasaklar uygulayan ülkelere göre sigara kullanımını 2 puan daha fazla düşürdüğüne dikkati çekti.

TÜİK verilerine dayanan hesaplamalara göre 2019–2022 döneminde her gün sigara kullanan bireylerin günlük adetleri yükseldi.

Öte yandan Türkiye, kadınlarda tütün kullanım oranının arttığı sınırlı ülkeler arasında yer alıyor. 45 yaş ve üzeri gruplarda da belirgin artış dikkat çekiyor.

Bu durum, uzun vadeli sağlık harcamalarının artabileceğine işaret ediyor.100 MİLYAR TL’LİK VERGİ KAYBITEPAV sunumunda en dikkat çekici başlıklardan biri, alternatif ürünlerdeki kayıt dışı alan oldu.

Rapora göre elektronik sigara ve benzeri ürünlerin yasal olarak yasak olmasına rağmen yaklaşık 1,9 milyon aktif kullanıcı bulunduğu tahmin ediliyor.

Bu durumun 2024 itibariyle yıllık yaklaşık 76 milyar TL vergi kaybına yol açtığı tahmin ediliyor. 2025 için ise bu rakamın 100 milyar TL’yi bulduğu tahminleri yapılıyor.Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) adına konuşan Can Selçuki, küresel tütün sektörünün yüksek teknoloji ekseninde dönüşüm geçirdiğine dikkat çekti.

Selçuki’nin paylaştığı verilere göre 2022–2024 döneminde küresel mal ihracatı yüzde 3 azalırken, tütün ihracatı yüzde 28 arttı.

Sektör, biyoteknoloji ve elektronik donanım içeren yeni nesil ürünlere yöneldi. 2005–2024 döneminde Türkiye’nin küresel ihracat payı yüzde 1,45’e geriledi.

En hızlı büyüyen yeni nesil segmentte Türkiye’nin ihracatı sıfır seviyesinde.

Selçuki’ye göre Türkiye, geleneksel ürünlerdeki asgari pazar payını yeni nesil ürünlerin Türkiye'de üretilip yurtdışına satılması halinde yıllık 750 milyon dolar ek ihracat geliri elde edebilirdi.