Haber Detayı
Dünya kahve krizi kapıda mı; iklim değişikliği üretimi düşürüyor
İklim krizi, dünya kahve üretimini doğrudan etkiliyor. Küresel arzın yüzde 75’ini karşılayan beş büyük kahve üreticisi ülkede, son beş yılda kahve bitkisine zarar veren 30°C üzeri sıcak gün sayısı ortalama 57 gün arttı. Aşırı sıcaklar özellikle arabica kahve üretimini tehdit ediyor
Sabahları bizi uyandıran, sohbetleri koyulaştıran, şehir kültürünün vazgeçilmez ritüeline dönüşen kahve…Her gün dünyada yaklaşık 2 milyar fincan kahve içiliyor.Yeni bir analiz, kahve üretiminin kalbi sayılan ülkelerin hızla iklim değişikliği yaşayıp ısındığını ve çekirdek üretimi için kritik eşiklerin aşılmaya başladığını ortaya koyuyor.
Dünyadaki kahvenin yüzde 75’ini üreten beş ülke, iklim krizinin etkisiyle yılda ortalama 57 gün daha “kahveye zarar veren sıcaklık” koşullarına maruz kalıyor.Kahve, Yengeç ve Oğlak dönenceleri arasında uzanan ve literatürde “bean belt” olarak adlandırılan dar bir coğrafi kuşakta yetişiyor.
Bu kuşak; belirli yağış düzenine, gölgeye ve özellikle de hassas sıcaklık aralıklarına ihtiyaç duyuyor.
Özellikle en değerli tür olan Arabica, 30°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda ciddi stres yaşıyor.İklim araştırma kuruluşu Climate Central’ın 2021–2025 yıllarını kapsayan analizine göre, karbon kirliliğinin olmadığı varsayımsal bir dünyaya kıyasla kahve üretim bölgelerinde 30°C üzerindeki gün sayısı dramatik biçimde arttı.En ağır tablo El Salvador’da, yılda 99 gün; “kahveye zarar veren sıcak gün.” Dünyanın en büyük üreticisi olan ve küresel üretimin yüzde 37’sini karşılayan Brezilya’da bu sayı 70.
Kahvenin doğum yeri Etiyopya’da ise 34 gün.Rakamlar kuru istatistikler gibi görünebilir.
Ancak bu sayılar, milyonlarca küçük çiftçi ailesinin geçim kaynağının kırılganlaştığı anlamına geliyor.ETİYOPYA'DA ALARMEtiyopya’da 4 milyondan fazla hane doğrudan kahveden geçiniyor.
Kahve, ülkenin ihracat gelirinin neredeyse üçte birini oluşturuyor.
Ancak artan sıcaklıklar, gölge alanların azalması ve hastalık riskinin yükselmesi üretimi tehdit ediyor.Oromia Coffee Farmers Cooperatives Union’un (OCFCU) Genel Müdürü Dejene Dadi’nin sözleri durumu net özetliyor: “Ethiopian arabica doğrudan güneş ışığına karşı son derece hassas.
Yeterli gölge olmazsa ağaçlar daha az meyve verir ve hastalıklara daha açık hale gelir.”Kahve fiyatlarının son iki yıldaki artışı yalnızca arz-talep dengesiyle açıklanmıyor.
Dünya Bankası verilerine göre arabica ve robusta çekirdek fiyatları 2023 ile 2025 arasında neredeyse iki katına çıktı.
Şubat 2025’te ise kahve fiyatları tarihi zirvesine ulaştı.Dünya kahvesinin yüzde 60 ila 80’i küçük ölçekli üreticiler tarafından yetiştiriliyor.
Ancak iklim uyum finansmanından aldıkları pay son derece düşük.
Geçtiğimiz yıl yayımlanan bir çalışmaya göre, 2021’de küçük çiftçilerin iklim uyumuna ayrılan küresel fonlardan aldığı pay yalnızca yüzde 0,36.Bu oran, sistemin en çok risk altında olan aktörlerini neredeyse savunmasız bırakıyor.Odatv.com
