Haber Detayı
‘Aslan zebrayı parçaladı’ manşetleri... Bu dil nerede ve ne zaman başladı
Galatasaray'ın Juventus'a karşı aldığı tarihi galibiyeti; Odatv'nin de aralarında bulunduğu bazı medya kuruluşları "Zebra avı" olarak manşete taşıdı. Odatv bir kez daha çuvaldızı medyaya batırıyor. Galibiyeti "avlanma" üzerinden kurgulayan dil aslında ne anlatıyor...
Galatasaray, Şampiyonlar Ligi Play-Off turunda kendi evinde konuk ettiği Juventus'u 5-2 mağlup ederek sansasyonel bir galibiyete imza attı.Aralarında Odatv'nin de bulunduğu bir çok medya kuruluşu bu tarihi galibiyeti 'Aslan'ın zebra avı' metaforu ile manşetine taşıdı.
Peki bu dil ne anlatıyor..."GİZLİ BİR ŞİDDET ESTETİĞİ"Spor gazeteciliğinin yüzyıllık "hayvan metaforları" geleneği, ciddi bir etik sınavdan geçiyor.
Takımların armalarındaki figürleri birer savaşçıya dönüştüren ve galibiyeti "avlanma" üzerinden kurgulayan dil, artık "yaratıcılık" değil, "gizli bir şiddet estetiği" olarak nitelendiriliyor.TOTEMİZMDEN TİRAJ KURGUSUNAModern futbolun 19. yüzyıl sonundaki kurumsallaşmasıyla başlayan süreç, 1920’li yıllarda gazete tirajlarını artırmak isteyen editörlerin elinde bir "hayvan dövüşü" anlatısına dönüştü.
İngiliz basınında Millwall’un "Aslanları" ile Newcastle’ın "Saksağanları" arasında kurulan "Kuş aslana karşı" benzeri betimlemeler, radyo spikerlerinin heyecanını sütunlara taşımanın en kısa yolu olarak kabul edildi.Türkiye’de ise 1930’lu yıllarda kemikleşen Galatasaray (Aslan), Beşiktaş (Kartal) ve Fenerbahçe (Kanarya) yakıştırmaları, taraftar kimliğinin inşasında başrol oynadı.
Ancak bu sembolizm, zamanla sporun ruhundan uzaklaşarak biyolojik bir hayatta kalma mücadelesinin karikatürize edilmesine evrildi.DİLİN DÖNÜŞÜMÜ VE SORUMLU GAZETECİLİKModern spor yazarı, bir takımı galibiyete taşırken diğer tarafı "parçalanmış", "yenilmiş" veya "avlanmış" bir hayvan olarak betimlediğinde, farkında olmadan toplumdaki şiddet dilini normalleştirir.
Tarihsel süreçte bu dil; savaş dönemlerinde düşmanı "fare" veya "haşere" olarak tanımlayan propaganda dilinin, spor sahalarına sızmış, yumuşatılmış bir versiyonu olarak değerlendiriliyor."ZEBRAYI PARÇALAMAK"Özellikle Juventus (Zebra) ve Galatasaray (Aslan) gibi eşleşmelerde sıkça kullanılan "Aslan zebrayı parçaladı" tarzı başlıklar, uzmanlara göre derin bir türselcilik (speciesism) barındırıyor.
Bir canlının bir diğerini parçalamasının bir galibiyet kutlamasının estetik unsuru haline getirilmesi, günümüzde hayvan hakları savunucuları tarafından sertçe eleştiriliyor.YENİ BİR DİL MÜMKÜN MÜGeçmişin "Vurdu, kırdı, parçaladı" diyen manşetleri, artık dijitalleşen ve etik değerlerin ön plana çıktığı 2026 dünyasında arkaik kalıyor. 'Zebrayı parçalamak' yerine, 'Aslanın taktiksel üstünlüğünden' bahsetmek, 'Kanaryayı boğmak' yerine, 'hücum hattının etkinliğini' öne çıkarmak etik gazetecilik açısından daha doğru bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.Odatv.com
