Haber Detayı
İran ile ABD nükleer müzakereler için ikinci kez bir araya geldi
İran ile ABD arasında uzun süredir devam eden gerilimin ardından nükleer müzakerelerin ikinci turu İsviçre'nin Cenevre kentinde başladı. Görüşmeler kapsamında İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ayrı ayrı Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi ile bir araya gelirken, İran nükleer program dışındaki konuları görüşmeyeceğini yineledi.
İsrail ve ABD’nin Haziran 2025’te İran’a yönelik saldırıları ve 12 gün süren savaş nedeniyle kesintiye uğrayan diplomatik süreç, Maskat’taki ilk turun ardından Avrupa’da devam ederken tahran ile Washington arasındaki dolaylı nükleer görüşmeler, Cenevre’de başladı.
Umman Dışişleri Bakanı Busaidi’nin koordinasyonunda yürütülen görüşmelere İran heyeti Dışişleri Bakanı Erakçi başkanlığında katılırken, ABD tarafını Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Witkoff temsil ediyor.Taraflar Busaidi ile ayrı ayrı görüşürken, İran yaptırımların kaldırılması ve nükleer konulara odaklandığını vurguladı.
Tahran yönetimi, meşru çıkarlarını güvence altına almak için sonuç odaklı diplomasiye kararlı olduğunu belirtirken, Umman tarafı da görüşmelerin başarılı geçmesi temennisini dile getirdi.
Öte yandan uranyum zenginleştirme ve İran'daki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması gibi konular, taraflar arasındaki temel anlaşmazlık başlığı olmayı sürdürüyor.İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor.
ABD ise İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun İran dışına çıkarılmasını istiyor.Tahran nükleer program dışındaki konuları görüşmeyecekABD yönetimi ayrıca İran'ın füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteği de müzakere gündemine taşımak isterken, Tahran yönetimi ise nükleer program dışındaki konuları görüşmeyeceğini yineliyor.ABD yönetimi de şu ana kadar görüşmelerin nükleer program üzerinden ilerlediği sinyalini verdi.
Diğer yandan İsrail de ABD yönetiminden, nükleer programın sonlandırılması, füze kapasitesinin sınırlanması ve silahlı gruplara desteğin kesilmesi şartlarını gündeme almasını istiyor.Öte yandan müzakere sürecine rağmen ABD'nin bölgeye askeri yığınağı sürerken İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun dün Hürmüz Boğazındaki "güvenlik tehditlerine" karşı başlattığı tatbikat da devam ediyor.
Tarafların, Cenevre'deki ikinci tur görüşmelerde somut ilerleme sağlayıp sağlayamayacağı, hem bölgesel güvenlik dengeleri hem küresel enerji piyasaları açısından kritik önem taşıyor.İran ile ABD arasındaki müzakere süreciİsrail ve ABD'nin Haziran 2025'te İran'a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan İran-ABD arasındaki nükleer müzakereler, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman'ın arabuluculuğunda yeniden canlandırılmıştı.Taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı müzakereler için bir araya gelmiş ve temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata varmıştı.Umman'ın başkenti Maskat'ta gerçekleştirilen görüşmelerde heyetler aynı mekanda ancak ayrı salonlarda bulunmuş, mesajlar Ummanlı yetkililer aracılığıyla iletilmişti.Maskat'taki ilk turda taraflar, bir anlaşmaya varamasalar da müzakere kanallarının açık tutulması ve teknik düzeyde çalışmaların başlatılması konusunda uzlaşmıştı.
Görüşmelerde özellikle İran'ın uranyum zenginleştirme oranı ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun durumu başlıkları öne çıkmıştı.
