Haber Detayı
Bellek çipi krizi derinleşiyor: Teknoloji devleri alarm veriyor
Elon Musk ve Tim Cook’un da aralarında bulunduğu teknoloji dünyasının önde gelen isimleri, küresel ölçekte büyüyen bir bellek çipi krizine dikkat çekiyor. Yapay zekâ veri merkezlerinin hızla artan talebi, akıllı telefonlardan otomobillere kadar pek çok ürünün maliyetini yükseltirken, şirket kârlarını ve üretim planlarını da tehdit ediyor.
Teknoloji sektöründe giderek büyüyen bir bellek çipi krizi, küresel ekonomi üzerinde ciddi baskı yaratmaya başladı.
Elon Musk ve Tim Cook gibi sektör liderleri, dinamik rastgele erişim belleği (DRAM) arzındaki daralmanın üretimi sınırladığını, kâr marjlarını düşürdüğünü ve fiyatları hızla yukarı çektiğini açıkça dile getiriyor.2026’nın başından bu yana Tesla, Apple ve çok sayıda büyük şirket, temel teknoloji bileşeni olan DRAM tedarikindeki sıkıntıların üretimi kısıtlayacağını açıkladı.
Tim Cook, bu durumun iPhone kâr marjlarını baskılayacağını söylerken, Micron Technology darboğazı “eşi benzeri görülmemiş” olarak tanımladı.
Musk ise sorunun boyutunu, Tesla’nın kendi bellek üretim tesisini kurmak zorunda kalabileceğini söyleyerek özetledi.“İki seçeneğimiz var: Ya çip duvarına çarpacağız ya da bir fabrika kuracağız” diyen Musk, ocak ayı sonunda krizin kalıcı niteliğine dikkat çekti.YAPAY ZEKÂ VERİ MERKEZLERİ TALEBİ PATLATIYORKrizin temel nedeni, yapay zekâ veri merkezlerinin hızla yayılması.
Alphabet ve OpenAI gibi şirketler, sohbet botları ve diğer yapay zekâ uygulamalarını çalıştırmak için milyonlarca Nvidia yapay zekâ hızlandırıcısı satın alıyor.
Bu donanımlar yüksek miktarda bellekle birlikte geldiği için, küresel DRAM üretiminin büyük bir bölümü bu alana yönelmiş durumda.Sonuç olarak tüketici elektroniği üreticileri, Samsung Electronics ve Micron gibi üreticilerden sınırlı kalan bellek arzı için kıyasıya rekabete girmiş durumda.FİYATLAR HIZLA YÜKSELİYOR: “RAMMAGEDDON”Ortaya çıkan fiyat artışları, bazı analistlere göre tarihsel hiper enflasyon dönemlerini anımsatıyor.
DRAM türlerinden birinin fiyatı yalnızca aralık-ocak döneminde yüzde 75 arttı.
Birçok perakendeci ve aracı firma fiyatlarını artık günlük olarak güncelliyor.
Sektörde yaklaşan tabloyu tanımlamak için “RAMmageddon” ifadesi kullanılıyor.Tim Archer, Güney Kore’de bu ay düzenlenen bir konferansta, “Önümüzdeki talep, bugüne kadar gördüğümüz her şeyden daha büyük ve diğer tüm talep kaynaklarını gölgede bırakacak,” dedi.YATIRIM HARCAMALARI TARİHİ SEVİYELERDEEndişe yaratan bir diğer nokta ise fiyatların ve arz sıkıntısının, yapay zekâ devlerinin büyük ölçekli veri merkezi projeleri tam anlamıyla başlamadan ortaya çıkması.
Alphabet ve Amazon, bu yıl sırasıyla 185 milyar dolar ve 200 milyar dolara ulaşabilecek inşaat ve altyapı yatırımı planlarını duyurdu.
Bu rakamlar, tek bir yılda yapılan en yüksek sermaye harcamaları arasında yer alıyor.Bernstein analisti Mark Li, bellek çipi fiyatlarının “parabolik” bir yükselişe geçtiğini belirtirken, bu durumun SK Hynix gibi üreticilere büyük kârlar sağlayacağını, ancak elektronik sektörünün geri kalanı için ciddi bir maliyet baskısı yaratacağını vurguluyor.ÜRÜN LANSMANLARI VE PLANLAR ERTELENİYORBellek krizi, uzun vadeli ürün stratejilerini de altüst ediyor.
Sony, yeni PlayStation konsolunun çıkışını 2028 veya 2029’a ertelemeyi değerlendiriyor.
Rakip Nintendo ise Switch 2’nin fiyatını 2026’da artırmayı gündemine aldı.Çinli akıllı telefon üreticileri Xiaomi, Oppo ve Transsion, 2026 sevkiyat hedeflerini düşürüyor.
Oppo’nun tahminlerini yüzde 20’ye kadar kestiği bildiriliyor.BELLEK SEKTÖRÜ YAPAY ZEKÂYA ODAKLANDISon üç yılda, ChatGPT’nin ortaya çıkışından bu yana, Samsung, SK Hynix ve Micron üretim, araştırma ve yatırımlarının büyük kısmını Nvidia ve Advanced Micro Devices hızlandırıcılarında kullanılan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) üretimine kaydırdı.
Bu da akıllı telefonlar ve kişisel bilgisayarlar için kullanılan “standart” DRAM üretim kapasitesinin azalmasına yol açtı.TrendForce verilerine göre, HBM talebi 2026’da yıllık bazda yüzde 70 artacak.
Aynı yıl HBM, toplam DRAM wafer üretiminin yüzde 23’ünü oluşturacak.TÜKETİCİLER İÇİN DAHA PAHALI BİR DÖNEMBu dönüşüm, bellek tüketicileri açısından ciddi sonuçlar doğuruyor.
DRAM maliyetlerinin, düşük segment akıllı telefonlarda toplam üretim maliyetinin yüzde 30’una kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Bu oran, 2025 başında yüzde 10 seviyesindeydi.Counterpoint Research’e göre, en büyük etki fiyatlama gücü sınırlı olan ucuz cihazlarda hissedilecek.
Otomotiv, telekom ve elektronik sektörlerinde “panik alımları” şimdiden başlamış durumda.Uzmanlara göre sektör, yapay zekâ kaynaklı bir “süper döngü”ye girmiş durumda.
Meta Platforms, Microsoft, Amazon ve Alphabet’in veri merkezleri için yaptığı astronomik harcamalar, küresel bellek pazarının dengelerini kökten değiştiriyor.
