Bir tohumdan doğan tasarımlar

Takı tasarımı çoğu zaman modanın hızlı döngüsü içinde konumlanır.

Ancak bazı tasarımcılar için takı, trendle­rin değil karakterin bir parçasıdır.

Afemiea’nın kurucusu ve tasarım­cısı Rana Kara da bu yaklaşımı be­nimseyen isimlerden biri.

Bir ağa­cın tohumunu üzerinde taşıma is­teğiyle başlayan yolculuk, bugün el işçiliğine dayalı, zamansız ve güçlü bir marka kimliğine dönüşmüş du­rumda.

Rana Kara ile Afemiea’yı konuştuk.Afemia’yı kurma fikri nasıl ortaya çıktı?

Açıkçası başlangıçta bir marka kurmak için değil, sadece bahçem­deki bir ağacın tohumunu üzerim­de taşıyabilmek için yola çıkmış­tım.

Sanırım şehir yaşamının yo­ruculuğundan doğal olana kaçmak duygusu tetikledi beni.

Dolaştığım kuyumculardan aldığım olumsuz yanıtlar, beni 'bu işi sen yap o za­man' noktasına taşıdı.

Tek bir par­ça yapıp bırakacaktım ama işin içi­ne girince hem birikimimi değer­lendirebilmenin, hem de kendimi sanatsal bir yolla ifade edebilme­nin gücü bütün yaşamımı doldur­du.

Ürettiğim her parça bir yenisi­ni ve daha iyisini yapma duygumu kamçıladı.

Bunu; insanın kendi­siyle yarışması, kendisini test et­mesi, başka ne yapabilirsin duygu­su olarak tanımlıyorum.

Gözlem­leme yeteneğiniz artıyor.

Doğaya, objelere, arkeolojiye farklı bir göz­le bakmaya başlıyorsunuz.

Yapıl­mışın dışında işler ürettiğinizde madenle ve taşlarla aranızda baş­ka bir ilişki gelişiyor ve bu süreç insanı doğal olarak markalaşmaya götürüyor.Afemiea ismi neyi temsil ediyor?

Büyük İskender'in generallerin­den Seleukos Nikator, MÖ 300'de Fırat Seleukeia' sı isminde bir kent kuruyor, bildiğimiz ismiyle Zeug­ma.

Bu kentin karşısına da eşi Afe­miea'nın adıyla ikinci bir kent kurarak bu ikiz kenti bir köprüy­le birbirine bağlar.

Markanın adı Afemiea, çok güçlü ve efsanevi gü­zelliği olan bu kadından alındı.

Ka­dın doğası gereği güçlü bir varlık ve bildiğiniz gibi güzellik görece bir kavram.

Ben fiziksel güzelliğin dışında ve üstünde bilgi, anlayış, zeka, cesaret, özgüven gibi değer­lerin insanlara bir karakter ve gü­zellik verdiğine inanıyorum.

Do­layısıyla marka, seçtiği takıyı ka­rakterleri ile bütünleştiren, güncel ve moda olanın peşinde koşmayan, o takıda kendi ruhunu ve rahatını bulan kadınlara sesleniyor.Tasarım süreciniz genellik­le nasıl başlıyor, bir tasarımın ilk kıvılcımı nereden doğuyor?

İnsan yoğunlaştığı işte her şe­yi o işe göre gözlemlemeye başlı­yor.

Doğa karşınıza olağanüstü gü­zellikler seriyor ve daha önce üs­tünkörü bakıp geçtiğiniz şeyleri fark ediyorsunuz.

Bazen bir çiçe­ğin katmanları, bazen bir kaya ya­zıtı, bazen satın aldığım bir taşın formu beni anında o heyecana ta­şıyor.

Divriği Ulu Cami koleksiyo­num bir kitap fuarında Doğan Ku­ban'ın 'Cennetin Kapıları' kitabını satın almamla ortaya çıkmıştı me­sela.

Hiç görmediğim Divriği Ca­mii ile aramda oluşan bağ camiyi üç kez ziyaret etmeme sebep oldu ve çok güzel bir koleksiyon çıktı.

Belki bana çok büyük keyif verdiği için, belki dünyadan tamamen ko­pup işin içine girdiğim için olabilir, ama “yok, bu taş şunu hakkediyor” diyerek bir tasarımla yola çıkıp ça­lışma sırasında daha farklı bir yola saptığım da oluyor.Tasarımlarınızda sizi en çok tanımlayan estetik kod­lar neler?

Sanırım ben yaptığım her ürünü kendim için yapıyorum. 'Bunu ta­şımaktan ben mutluluk duyar mı­yım' diye bakıyorum, içine sinmek derler ya, öyle.

İnsanın karakteriy­le bütünleşen bir renk ve formda taş, abartılı olsa bile rahat kulla­nılacak takılar, başka hiç bir parça kullanmadan bir tek yüzükle sıra­danlığın dışında olabilmek benim için önemli.El işçiliği ve üretim süreci markanızın kimliğinde nasıl bir yer tutuyor?

Bütün ürünlerimin kalıplarını kendim hazırlıyorum.

Döküm son­rası mıhlama hariç tüm işlemler de bana ait.

Dolayısıyla döküm dışın­da, o da el işçiliği sayılabilir, tama­mı el işçiliği.

Zaten güzel olan da bu.

Ürünün her aşamasının hem karar vereni hem üreteni olmak işin en keyifli yanı bence.

Fabri­kasyon ürünler gibi yüzlerce, bin­lerce üretemediğiniz gibi fabrikas­yon ürünlere göre çok daha uzun zaman alıyor elbette ve verilen bu yoğun emek ürününüzle daha fazla bütünleşmenizi sağlıyor.Tasarımlarınızda sürdürü­lebilirlik ya da yavaş moda an­layışı ne kadar belirleyici?

Doğal taşlar ve gümüş kullana­rak el işçiliği ile yaptığım ürünle­rin zamansız ve geri dönüşümlü olması bu nedenle de çok değerli.

Kullan-at veya kullan-kutusuna koy, kaldır ürünleri sürdürülebi­lirlik kavramı ortaya çıkmadan da reddetmiştim.

O nedenle, takı ka­dının karakteriyle bütünleşmeli ve saçlarını nasıl doğallıkla taşıyorsa takısını da aynı doğallıkta taşıma­lı, on yıl sonra da aynı hazzı alacağı, felsefesi ve kalitesi olan ve modaya bağlı olmayan ürünler olmalı nok­tasında ısrarla duruyorum.

Yük­sek üretim, hızlı tüketim çağında kendimizi hem etik ve ağırlığı olan bir yaşamın parçası olarak sürdür­mek çok önemli.Moda trendleriyle ilişkinizi nasıl tanımlarsınız?

Bence, moda trendleri tüketim amacıyla insanın üzerine uyum baskısı kuran, insanı benliğinden uzaklaştıran çağın tuzakları.

Be­nim ilişkim genellikle mesafenin de ötesinde, hiç ilgimi çekmiyor.

O nedenle tasarımlarımı yapar­ken olur da etkilenirim korkusuy­la sosyal medya dahil takıyla ilgili hiç bir görsele bakmamaya çalışı­yorum.

Kendini beğenmekle ilgi­li değil bu; kendin olmaktan vaz­geçmemek.

Ürettiğin şeyin senin aklından, senin ruhundan, senin felsefenden, senin yaşam algından süzülmüş olmasına önem vermek­le ilgili.

Kolay ulaşılan, herkeste olan ürünler ilgimi çekmiyor.Afemiea kadını kim?

Özgüveni olan, kendisini tanı­yan, ne istediğini ve bu isteğin ken­di içinden geldiğini bilen, güçlü ka­dınlar benim kadınlarım.

Tek bir parça ile kendisini bulan, basit gi­yimlerini o tek parçayla bir sanat eserine dönüştürmeyi başaran, sadece alışveriş yapmak için değil gerçekten sahip olmak istedikle­rine uzanan kadınlar.

Afemiea gibi adına şehirler kurulan, kendisin­den sonrakilerin ne ince zevki var­mış diyeceği kadınlar.Bir parçanın atölyede ta­mamlandığı an sizin için ne ifade ediyor?

Yapmak istediğimi yaptığıma şahit olmanın keyfi ve aynı anda onunla bağlantılı bir yenisi için ka­famın beni yeni doğumlara sürük­lemesinin sancısını yaşıyorum.

Bazılarından hiç ayrılmak istemi­yorum ve kendime ayırdıklarım oluyor ama kullanmak için değil de arada açıp bakmak için.

Ayrıl­dıklarımı “seni seven ve taşımayı bilen birisine gidiyorsun” diye iç huzuruyla gönderiyorum.

Çünkü bu bir yap-sat olayı değil, ürettiğim ürünün değerini bilen bir elde ol­ması ve o elle birlikte her ikisinin yerlerini bulduğunu bilmek insanı mutlu ediyor. ­