Haber Detayı
Sakız çiğnemek orucu bozar mı? Diyanet'e göre oruçluyken sakıç çiğnemek orucu bozar mı?
Orucun bozulmaması için kişinin gün boyunca bilinçli davranışlarına dikkat etmesi gerekir. Oruç niyetle başlar ve bu niyetin korunması iradeyle mümkündür. Yeme ve içme fiillerinden uzak durmak temel esastır.
SAKIZ ÇİĞNEMEK ORUCU BOZAR MI?
Diyanet’e göre sakız çiğnemek orucu bozar ve bu hüküm açık ölçülere dayanır.
Oruçta temel ilke vücuda dışarıdan madde girişinin engellenmesidir.
Sakız çiğnendiğinde tükürük artar ve sakızın içeriğinde bulunan tat verici maddeler zamanla ağız içinde çözünür.
Bu maddelerin mideye ulaşma ihtimali bulunduğu kabul edilir.
Bu sebeple sakız çiğneme eylemi yeme ve içme kapsamında değerlendirilir.
Sakızın yutulmaması tek başına yeterli görülmez. Çünkü ağızda çözünen unsurların mideye geçmesi engellenemez. Özellikle aromalı ve katkı maddesi içeren sakızlarda bu durum daha belirgindir.
Eski dönemlerde kullanılan katkısız sakızlar hakkında farklı değerlendirmeler yapılmış olsa da günümüzde üretilen sakızların bu kapsama girdiği kabul edilir.
Oruçlu kimsenin bilerek sakız çiğnemesi orucu geçersiz kılar.
Bu fiil bilinçli şekilde yapıldığı için ibadet sorumluluğu doğurur.
Sakızın farkında olmadan ağızda tutulması ya da kısa süreli temas etmesi halinde hüküm değişir.
Bilinçli çiğneme olmadığı sürece oruç bozulmuş sayılmaz.
Oruç ibadeti niyet ve irade üzerine kurulur.
Bu nedenle sakız çiğneme eylemi bilinçli şekilde yapıldığında orucu bozar ve o günün kazası gerekir.
SAKIZ ÇİĞNEMEK ORUCU SAKATLAR MI?
Sakız çiğnemek orucu sakatlar ve bu durum fıkhi ölçülerle değerlendirilir.
Oruç ibadetinde esas alınan ilke vücuda dışarıdan herhangi bir maddenin alınmamasıdır.
Sakız çiğnendiğinde ağız içinde çözünme meydana gelir ve sakızın yapısında bulunan tatlandırıcılar ile katkı maddeleri tükürükle birlikte mideye ulaşır.
Bu durum yeme ve içme hükmü kapsamında ele alınır.
Sakızın yutulmaması tek başına yeterli kabul edilmez. Çünkü çözünme gerçekleştiğinde mideye geçen maddeler fiilen alım sayılır.
Günümüzde üretilen sakızların tamamı katkı maddesi içerir ve bu sebeple çiğnenmesi orucun yapısını bozar.
Bilinçli şekilde yapılan sakız çiğneme fiili orucu geçersiz hale getirir ve ibadeti sakatlar.
Bu halde o gün tutulan oruç tamamlanmış sayılmaz.
Sakızın farkında olmadan kısa süre ağızda bulunması ya da çiğneme kastı olmadan temas etmesi durumunda hüküm farklı değerlendirilir.
Bilinç ve irade yoksa sorumluluk doğmaz.
Oruç niyetle başlar ve gün boyunca bilinçli davranışlarla korunur.
Sakız çiğneme ise bu sınırları ihlal eden bir fiil kabul edilir.
Bu nedenle sakız çiğnenen oruç geçerliliğini kaybeder ve kaza edilmesi gerekir.
ORUÇ TUTARKEN HANGİ SAKIZ SERBEST?
Sahurdan iftara oruç tutarken sakız konusunda serbest kabul edilen bir tür bulunmaz.
Oruçta temel ölçü vücuda dışarıdan madde girmemesidir ve sakız bu ölçüye aykırı kabul edilir.
Günümüzde üretilen sakızların tamamı tatlandırıcı, aroma ya da çözünebilen katkı maddeleri içerir.
Sakız çiğnendiğinde bu maddeler ağız içinde çözünür ve tükürükle birlikte mideye ulaşır.
Bu durum fiilen yeme ve içme hükmünde değerlendirilir.
Sakızın yutulmaması bu hükmü değiştirmez. Çünkü çözünme gerçekleştiği kabul edilir.
Eski dönemlerde katkısız olduğu söylenen bazı doğal sakız türleriyle ilgili farklı görüşler yer alsa da günümüz şartlarında bu tür bir sakıza ulaşmak mümkün görülmez.
Ayrıca piyasada bulunan sakızların hiçbirinin tamamen katkısız olduğu kabul edilmez.
Bu sebeple oruçlu bir kimse sakız çiğnemekten kaçınmalıdır.
Tat vermeyen, aromasız ya da şekersiz olarak tanıtılan sakızlar da aynı hükme girer.
İçerik farkı oruç açısından sonucu değiştirmez.
Oruç ibadeti niyet ve bilinçle korunur.
Şüpheli durumlara girilmemesi tavsiye edilir.
Bu nedenle oruç sırasında serbest sayılabilecek bir sakız türü bulunmaz ve sakız çiğnemek orucu geçersiz hale getirir.
ŞEKERSİZ SAKIZ BİLE ORUCU BOZAR MI?
Şekersiz sakız da orucu bozar ve bu konuda hüküm net kabul edilir.
Sakızın şeker içermemesi sonucu değiştirmez.
Oruçta esas alınan ölçü tat alma ya da şeker miktarı değildir.
Ağız içinde çözünen her madde vücuda alınmış sayılır.
Şekersiz olarak satılan sakızlarda da aroma, tatlandırıcı ve çözünebilen katkı maddeleri bulunur. Çiğneme sırasında bu maddeler tükürükle karışır ve mideye ulaşır.
Bu durum yeme içme kapsamında değerlendirilir.
Sakızın yutulmaması yeterli görülmez. Çünkü çözünme gerçekleştiğinde fiili alım meydana gelir.
Şekersiz sakızlar tat vermese bile ağızda çözünme özelliği taşır.
Bu özellik orucun korunmasıyla bağdaşmaz.
Oruç ibadeti bilinçli davranışlarla muhafaza edilir.
Sakız çiğneme eylemi bilinçli şekilde yapıldığında orucun yapısını bozar.
Şekersiz olması ibadetin hükmünü değiştirmez.
Bu sebeple şekersiz sakız çiğneyen kişinin orucu geçerliliğini kaybeder ve o günün kazası gerekir.
Oruç sırasında şüphe oluşturan davranışlardan uzak durulması ibadetin selameti açısından yerinde görülür.
YANLIŞLIKLA SAKIZ ÇİĞNEMEK ORUCU BOZAR MI?
Yanlışlıkla sakız çiğnemek orucu bozmaz ve hüküm bilinç ölçüsüne dayanır.
Oruç sorumluluğu niyet ve farkındalıkla ilişkilidir.
Kişi sakızın ağzında olduğunu fark etmeden kısa süreli bir çiğneme yaşarsa bu durum kasıt içermez.
Bilinç bulunmadığı sürece fiil ibadet sorumluluğu doğurmaz.
Oruçta geçersizliğe yol açan haller bilerek yapılan davranışlarla sınırlıdır.
Yanlışlıkla gerçekleşen bir eylem bu kapsama girmez.
Kişi durumu fark ettiği anda sakızı ağzından çıkardığında oruç geçerliliğini korur.
Bu noktada süreyi uzatmamak ve çiğnemeye devam etmemek belirleyicidir.
Farkındalık oluştuğu halde eylem sürdürülürse hüküm değişir.
İlk anlar bilinçsiz kabul edilirken devam eden davranış bilinçli sayılır.
Bu ayrım dini değerlendirmelerde açık şekilde yer alır.
Yanlışlıkla ağıza alınan sakız yutulmadığı ve fark edilir edilmez çıkarıldığı takdirde orucu sakat hale getirmez.
Oruç ibadeti insanın kontrol alanını esas alır.
Kontrol dışında gelişen durumlar sorumluluk alanı dışında tutulur.
Bu sebeple yanlışlıkla sakız çiğneyen bir kimse paniğe kapılmaz ve ibadetinin bozulduğunu düşünmez.
Oruç geçerliliğini sürdürür ve kişi gününe normal şekilde devam eder.
