TOBB açıkladı: Sanayi kapasite raporunda sınırlı gerileme

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği 2025 yılı verisine göre, Türkiye genelinde geçerli Sanayi Kapasite Raporu sayısı 93.864 olarak kaydedildi. 2024 yılında 94.150 olan rapor sayısı, 2025’te yüzde 0,30 oranında azalış gösterdi.

Kapasite raporlarına sahip üretim tesislerinin yaklaşık yarısında 1-9 kişi çalışırken, büyük ölçekli tesislerin toplam içindeki payı sınırlı kaldı.

Kapasite raporu bulunan tesislerin yüzde 48,18’inde 1-9, yüzde 35,77’sinde 10-49, yüzde 7,80’inde 50-99, yüzde 5,64’ünde 100-249 ve yüzde 2,61’inde 250’den fazla çalışan istihdam ediliyor.

Sanayide istihdam geriledi 2025 yılında sanayi kapasite raporuna sahip tesislerde toplam çalışan sayısı, önceki yıla göre yüzde 3,90 azalarak 3 milyon 850 bin 612 oldu.

Çalışanların yüzde 5,60’ı mikro, yüzde 20,88’i küçük, yüzde 13,64’ü orta, yüzde 21,60’ı üst-orta, yüzde 38,28’i ise büyük ölçekli tesislerde istihdam edildi.

Geçerli kapasite raporlarına göre sanayide istihdamın en yüksek olduğu iller İstanbul (725.843), Bursa (321.704), Kocaeli (256.954), Ankara (251.520) ve İzmir (176.380) olarak sıralandı.

En az istihdamın bulunduğu iller ise Bayburt (266), Ardahan (399), Tunceli (414), Kars (1.039) ve Hakkâri (1.044) oldu.

KOBİ’lerin payı azalırken büyük firmalar öne çıktı 2024-2025 döneminde KOBİ ölçeğindeki sanayi firmalarının istihdamdaki payı yüzde 62,58’den yüzde 61,72’ye gerilerken, büyük firmaların payı yüzde 37,42’den yüzde 38,28’e yükseldi.

Aynı dönemde sanayide istihdam artışının en yüksek olduğu iller Hakkâri (yüzde 33,33), Iğdır (yüzde 31,36), Osmaniye (yüzde 25,40), Mersin (yüzde 15,39) ve Muş (yüzde 15,27) oldu.

Buna karşılık istihdam kaybının en fazla yaşandığı iller Kilis (-yüzde 42,72), Erzincan (-yüzde 36,46), İzmir (-yüzde 32,87), Kars (-yüzde 31,78) ve Ardahan (-yüzde 30,85) olarak kaydedildi.

Bölgesel görünümde ayrışma Bölgeler bazında sanayi istihdamı Orta Anadolu (yüzde 6,34), Akdeniz (yüzde 5,35), Batı Anadolu (yüzde 3,80) ve Ortadoğu Anadolu (yüzde 1,03) bölgelerinde artarken; Kuzeydoğu Anadolu (-yüzde 16,35), Güneydoğu Anadolu (-yüzde 15,60), Ege (-yüzde 14,00), İstanbul (-yüzde 4,65) ve Batı Karadeniz (-yüzde 3,91) bölgelerinde düşüş yaşandı.

Mühendis istihdamında Doğu Marmara ilk sırada 2025 yılı sonu itibarıyla sanayi tesislerinde çalışan mühendis sayısının en yüksek olduğu bölge Doğu Marmara oldu.

Bölgede 52.626 mühendis istihdam edilirken, Batı Anadolu’da 49.830, İstanbul’da 43.827, Ege’de 25.428 ve Akdeniz’de 14.480 mühendis görev yaptı.

Toplam çalışanların yüzde 5,75’i mühendis, yüzde 4,78’i teknisyen, yüzde 6,47’si usta, yüzde 70,36’sı işçi ve yüzde 11,58’i idari personel olarak kayıtlara geçti.

Sanayi tesislerinde ortalama çalışan sayısı 41,02 kişi olarak hesaplandı.

Tesis başına çalışan sayısının en yüksek olduğu il Bartın (101,38) olurken, Bartın’ı Çankırı, Zonguldak, Bilecik ve Tekirdağ izledi.

Teknoloji düzeyinde dönüşüm dikkat çekti 2024-2025 döneminde yüksek ve orta-yüksek teknoloji kapsamındaki tesislerin payında artış yaşandı.

Buna göre yüksek teknoloji oranı yüzde 2,48’den yüzde 3,42’ye, orta-yüksek teknoloji oranı yüzde 26,60’tan yüzde 34,03’e yükseldi.

Orta-düşük teknoloji tesislerinin payı yüzde 29,59’dan yüzde 22,13’e, düşük teknoloji tesislerinin payı ise yüzde 41,34’ten yüzde 40,42’ye geriledi. 2025 yılı sonu itibarıyla 12.666 kapasite raporu yüksek teknoloji, 126.197’si orta-yüksek, 82.038’i orta-düşük ve 149.887’si düşük teknoloji alanlarında düzenlendi.

Makine ve ekipman imalatı ilk sırada Kapasite raporlarının en yoğun olduğu faaliyet alanı “Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı” oldu.

Bu alan toplam raporların yüzde 14,40’ını oluşturdu.

Onu gıda ürünleri imalatı (yüzde 13,61), fabrikasyon metal ürünleri imalatı (yüzde 10,78), giyim eşyaları imalatı (yüzde 6,94) ve kimyasalların imalatı (yüzde 6,85) izledi.

En az rapor düzenlenen faaliyetler arasında ise ormancılık, ham petrol ve doğal gaz çıkarımı ile balıkçılık yer aldı.

İstanbul kapasite raporlarında açık ara önde 2025 yılı sonunda en fazla sanayi kapasite raporu İstanbul’da (23.874) düzenlendi.

İstanbul’u Ankara, Bursa, İzmir ve Konya izledi.

En az kapasite raporu ise Bayburt (13), Ardahan (30), Tunceli (30), Hakkâri (44) ve Kars (59) illerinde kaydedildi.

Yabancı sermayede Almanya ilk sırada 2025 yılı sonu itibarıyla 927 yabancı sermayeli firma kapasite raporu düzenletti.

Bu firmaların üretim tesislerinin en yoğun bulunduğu il İstanbul olurken, İzmir, Kocaeli, Bursa ve Tekirdağ öne çıkan diğer iller oldu.

Yabancı sermayeli tesis sayısında Almanya 207 adetle ilk sırada yer alırken, Almanya’yı Hollanda, İtalya, Belçika ve İspanya takip etti. 2025 yılı dış ticaret açığı belli olduEkonomi