Haber Detayı
Uzaydaki dev soru işareti: Evren bize bir şey mi sormak istiyor?
Genç yıldızları görüntülemek için yapılan bir gözlem, uzayın derinliklerinde beliren soru işaretiyle gündem oldu. Galaktik etkileşimlerin görsel bir yan ürünü olan bu görüntü, galaksilerin evrim sürecine dair önemli ipuçları barındırıyor.
Gökkyüzüne baktığımızda bulutları veya yıldız kümelerini Dünya’daki tanıdık nesnelere benzetmek insanlar olarak en eski alışkanlıklarımızdan biri.
Aslan Takımyıldızı’nı bir aslana benzetmek için bazen epey hayal gücü gerekse de, James Webb Uzay Teleskobu’nun yakaladığı görüntülerde yoruma yer bırakmayacak kadar net bir şekil belirdi: Uzayın derinliklerinde süzülen devasa bir soru işareti.Evrenin bize bir soru sorduğu hissini uyandıran bu görüntü, aslında kozmik ölçekte yaşanan devasa bir çarpışmanın estetik bir yansıması olarak karşımıza çıkıyor.James Webb'in 2023 yılında yakaladığı bu karede asıl hedef, merkezde yer alan ve henüz oluşum aşamasındaki “Herbig-Haro 46/47” adlı yıldız çiftiydi.
Sadece birkaç bin yaşında olan bu genç yıldızlar, güneşimizin nasıl oluştuğunu anlamamız için bilim insanlarına eşsiz veriler sunuyor.
Ancak fotoğraf kamuoyuyla paylaşıldığı andan itibaren tüm dikkatler, karenin alt kısmında asılı duran gizemli noktalama işaretine kaydı.
Uzmanlara göre bu şekil bir yıldız değil; birbirine çok uzak mesafede bulunan ama bizim bakış açımızdan çarpışıyormuş gibi görünen iki galaksinin kaotik dansı.
Galaksiler evrimleşirken komşularıyla etkileşime giriyor ve bu devasa çarpışmalar sırasında kütleçekim kuvvetleri yıldızları, gazları ve tozları bükerek her türlü tuhaf şekle sokabiliyor.Evrenin soru işaretleri artıyorUzaydaki bu “soru işareti” manzaraları tek bir örnekle sınırlı değil.
Gökbilimciler, 2024 yılında “MACS-J0417.5-1154” adlı devasa bir galaksi kümesini incelerken gökyüzünde ikinci bir soru işaretiyle daha karşılaştı.
Ancak bu ikincisi, ilkinden çok daha karmaşık bir fiziksel olayın sonucu olarak ortaya çıkmıştı.
Kütleçekimsel merceklenme adı verilen bu olayda, ön plandaki devasa galaksi kümesinin sahip olduğu muazzam ağır kütle, uzay-zamanın kendisini büküyordu.
Bu bükülme, arkasındaki uzak galaksilerin ışığını tıpkı bir büyüteç gibi eğip bükerek hem büyütüyor hem de görüntüsünü gökyüzünde birkaç kez çoğaltıyor.Bu kütleçekim merceği sayesinde, bir sarmal galaksi ile tozlu bir kırmızı galaksinin etkileşimi gökyüzünde tanıdık bir kanca şekli oluşturuyor.
Bilim insanları için bu durum sadece görsel bir şölen değil; aynı zamanda galaksilerin büyüme mekanizmalarını incelemek için de harika bir fırsat sunuyor.
Evrenin her köşesinde buna benzer milyarlarca çarpışma gerçekleşse de, dünyadaki gözlemciler için doğru açının yakalanması bu tür ikonik görüntüleri nadir ve değerli kılıyor.Şimdilik bu "kozmik soru işaretleri", evrenin sırlarını çözmeye çalışan bizler için hoş bir tesadüf ve merak uyandırıcı bir sembol olarak kalmaya devam ediyor.
