Haber Detayı
Krediyi kestiler kriz kapıda
Prim ve vergi borcu bulunan çiftçiye düşük faizli kredi muslukları kapandı. TZD Başkanı Hidayet Muslu, “2025’te yaşanan sorunların daha ağırını 2026’da göreceğiz. Üretim ciddi risk altında” uyarısı yaptı.
SONGÜL DALGIÇ BİLGİLİ / NEFESEkonomik kriz ve uygulanan tarım politikaları, çiftçileri giderek derinleşen bir borç sarmalına itti.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) Kasım 2025 verilerine göre, tarım sektörünün bankalardan kullandığı kredi miktarı 1 trilyon 166 milyar TL’ye yükseldi.
Takipteki krediler ise 11.8 milyar TL ile rekor kırdı.
AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılında çiftçinin toplam borcu 2.5 milyar TL düzeyindeyken, bu rakam 24 yılda yüzde 46 bin 540 artarak 466 katına ulaştı.
BDDK’nın geriye dönük son kaydı olan Aralık 2004 tarihli verilerine göre ise, çiftçinin toplam 5.1 milyar TL olan borcuna karşılık ödenmeyen borcu 209 milyon TL iken, 21 yıl içinde takipteki borç 56 katına (yüzde 5.546), toplam borç ise yaklaşık 229 katına (yüzde 22.761) çıktı.Enflasyonun getirdiği maliyet artışları, düşük alım fiyatları, don ve kuraklık zararlarına rağmen üretimini borçla devam ettirmeye çalışan üreticiye bir darbe de Hazine’den geldi.
Sosyal güvenlik primi ve vergi borcu bulunan üreticilere, Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla sağlanan sübvansiyonlu kredi imkânı 1 Ocak itibarıyla durduruldu.ÜRETİM RİSK ALTINDA Türkiye’de neredeyse borcu olmayan çiftçi kalmadığını belirten Türkiye Ziraatçılar Derneği (TZD) Genel Başkanı Hidayet Muslu, bu uygulamayla indirimli kredilerden yararlanmanın neredeyse imkansız hale geldiğini söyledi.
Yasağın kaldırılacağı yönünde söylentiler olduğunu ifade eden Muslu, “Ancak uygulamada böyle bir durum yok” dedi.
Özel bankaların sunduğu kredi imkânlarının yüksek faiz oranları nedeniyle çiftçi açısından sürdürülebilir olmadığını vurgulayan Muslu, üreticinin krediye erişememesi halinde üretimi sürdüremeyeceğini dile getirdi.
Muslu, “2026 yılı çok daha sıkıntılı geçecek. 2025’te yaşanan sorunların daha ağırını 2026’da göreceğiz.
Üretim ciddi risk altında” diye konuştu.
ÇİFTÇİ BORÇLARI ERTELENSİNBorcunu borçla kapatan üretici, yeni kredi alamayınca ya tefecilerin eline düşüyor ya da üretimi bırakıyor.
TZD Başkanı Hidayet Muslu, mevcut destekleme politikalarıyla tarımdaki yapısal sorunların çözülemeyeceğini belirterek, borçların bir önce ertelenmesi gerektiğini söyledi.
Muslu, tarımın stratejik bir sektör olarak ele alınması gerektiğini vurgulayarak, “Planlamadan başlayarak, A’dan Z’ye yeni bir tarım politikası oluşturulmalı” dedi.
