Protestolarda kaç kişi öldü? İran ilk kez resmi rakam verdi

İran hükümeti, ülke genelinde süren protestolara yönelik baskı sonrası ilk resmî ölüm sayısını çarşamba günü açıkladı.

Açıklanan rakam, yurt dışındaki aktivistlerin verdiği sayılardan çok daha düşük.Devlet televizyonu, İçişleri Bakanlığı ve Şehitler ile Gaziler Vakfının açıklamalarını aktardı.

Resmi kaynaklar, protestolar sırasında 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini belirtti.

Açıklamada, ölenlerin 2 bin 427sinin sivil ve güvenlik güçleri olduğu belirtildi ancak kalanlar hakkında detay verilmedi.

İran hükümeti önceki protestolarda ölü sayısını ya düşük bildirmiş ya da hiç açıklamamıştı.ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise perşembe günü yaptığı açıklamada, ölü sayısının en az 4 bin 902 olduğunu ve daha fazla kişinin hayatını kaybetmiş olabileceğini bildirdi.Yetkililer internet erişimini kısıtladı ve uluslararası aramaları engelledi.

Bu da yurtdışından ölüm sayısını doğrulamayı zorlaştırıyor.

Ayrıca yerel gazetecilerin olayları raporlaması sınırlanırken, devlet televizyonu eylemcileri kanıt sunmadan ABD ve İsrail tarafından kışkırtılan ayaklanmacılar olarak tanımlamayı sürdürüyor.

Mevcut ölüm sayısı, İranda son yılların en kanlı protestolarına işaret ediyor ve 1979daki İslami Devrim dönemindeki kaosu hatırlatıyor.

Protestolar birkaç gündür devam etmese de, ölü sayısının bilgi geldikçe önemli ölçüde artabileceği endişesi bulunuyor.İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansına göre yaklaşık 26 bin 500 kişi de gözaltına alındı.

Yetkililerin açıklamaları, gözaltına alınan bazı kişilerin ölüm cezasına çarptırılabileceği endişelerini artırıyor.İDAM CEZALARI İran, dünyadaki en yüksek idam oranlarından birine sahip.Birleşmiş Milletler (BM) pazartesi günü yaptığı açıklamada, 2025 yılında dünya genelinde idam cezalarındaki artışı kınarken, İran'ın idamları sindirme aracı olarak kullandığını belirtti.BM İnsan Hakları Şefi Volker Türk yaptığı açıklamada, İslam Cumhuriyeti'nin geçen yıl bin 500 kişiyi idam ettiğini bildirdi.Türk, İdamların ölçeği ve hızı, idam cezasının etnik azınlıklar ve göçmenler üzerinde orantısız etkiye sahip bir devlet sindirme aracı olarak sistematik bir şekilde kullanıldığını gösteriyor, uyarısında bulundu.Türk, insan hakları gruplarına göre Çinden sonra dünyanın en çok infaz gerçekleştiren ülkesi olan İrandaki idamların artışının, geçen yıl dünya genelinde idam cezası uygulamalarında endişe verici bir yükselişe yol açtığını söyledi.