Türkiye’den 150 yeni nesil hız tespit sistemine 5 milyon dolarlık kaynak

Nagihan KALSINCumhurbaşkanı Yardımcı­sı Cevdet Yılmaz, KKTC Başbakanı Ünal Üstel ile Lefkoşa’da katıldığı “Akıllı Ula­şım Sistemi Elektronik Denetle­me ve Akıllı Kavşak Projesi Tanı­tım Töreni”nde yaptığı konuşma­da, projenin çağın imkânlarının akılcı kamu politikalarıyla birleş­tiğinde şehir hayatında düzenin sağlanmasına nasıl katkı sundu­ğunu gösterdiğini söyledi.Yılmaz, uygulamanın KKTC’de trafik gü­venliğini güçlendiren bir proje olarak günlük hayatta doğrudan karşılık bulacağını ifade etti.

Tra­fiğin güvenli şekilde yönetilme­sinin önemine dikkati çeken Yıl­maz, akıllı ulaşım sistemleriyle fiziki altyapının birlikte ele alın­ması gerektiğini vurguladı.Tür­kiye’nin projeye yaklaşık 5 milyon dolarlık kaynak tahsis ettiğini bil­diren Yılmaz, “130 sabit ve 20 mo­bil olmak üzere toplam 150 yeni nesil hız tespit sistemi kurmuş ol­duk” dedi.

Sistemlerin yapay zekâ altyapısına işaret eden Yılmaz, “Bu sistemler doğuştan yapay ze­kalı… Başlangıcından, tasarımın­dan itibaren yapay zekayla tasar­lanmış bir teknolojiden bahsedi­yoruz” ifadelerini kullandı.İktisadi ve Mali İş birliği programıTürkiye’nin KKTC’nin ekono­mik yapısını güçlendirmeyi “tak­vimi ve kaynağı net, sonuç üret­meye odaklı” bir devlet politi­kası olarak ele aldığını belirten Yılmaz, bu yaklaşımın ana zemi­nini sonuncusu 1 Mart 2025’te imzalanan İktisadi ve Mali İşbir­liği anlaşmalarının oluşturdu­ğunu söyledi.

Geçen yılki anlaş­manın büyüklüğünün yaklaşık 21 milyar TL olduğunu aktaran Yıl­maz, sağlıktan eğitime, tarımdan ulaştırmaya uzanan birçok pro­jeyi bu kapsamda hayata geçir­diklerini dile getirdi.Ulaştırma yatırımlarına ilişkin bilgi veren Yılmaz, “Ulaştırma alanında ada genelinde yol yapımı, yenileme çalışmaları yapıyoruz.

Kritik kav­şak düzenlemeleri gerçekleştiri­yoruz” dedi.

İktisadi ve Mali İşbir­liği Programı kapsamında bugüne kadar;213 kilometresi bölünmüş yol 433 kilometresi tek yol 176 ki­lometresi 3. sınıf yol olmak üzere toplam 822 kilometre yol ağının tamamlanarak trafiğe açıldığı­nı söyledi.Yılmaz, Girne Köprü­lü Kavşağı ve 4,5 kilometrelik ke­siminin tamamlanarak geçen yıl temmuz ayında hizmete alındığı­nı, ayrıca Lefkoşa-Gazimağusa ve Değirmenlik-Girne-Esentepe ay­rımlarında yer alan 19,5 kilomet­relik dağ yolu projesinin ihalesi­nin gerçekleştirildiğini belirtti.“Tabiri caizse insan eli değmeden bir denetim sistemi”Denetimin rastlantısal müda­halelerden çıkarıldığını belirten Yılmaz, “Ada genelinde dağınık denetim anlayışını geride bıraka­rak bütüncül ve merkezi bir de­netim altyapısı oluşturduk.Ta­biri caizse insan eli değmeden bir denetim sistemi kurulmuş oldu” diye konuştu.

Sistemlerin gece-gündüz, farklı hava koşul­larında yüksek doğrulukla çalış­tığını vurgulayan Yılmaz, “Yerli donanım ve yerli yazılım bileşen­leriyle entegre bir şekilde sahaya yerleştirildi” dedi.Akıllı kavşak entegrasyonu: “Trafik dengelenecek”Elektronik denetim altyapısı­nın akıllı kavşak uygulamalarıyla birlikte çalışacak şekilde kurgu­landığını belirten Yılmaz, “Böy­lece trafik akışı daha dengeli bir yapıya kavuşmakta, zaman ka­yıpları düşmekte, yakıt tüketimi azalmakta ve şehir hayatının rit­mi daha uygun hale gelmektedir” ifadelerini kullandı.Yılmaz, pro­jenin Savunma Sanayii Başkan­lığı iştiraki Radarsan tarafından gerçekleştirildiğini belirterek, “Algılama, görüntü işleme, sensör entegrasyonu ve ileri veri anali­tiği kabiliyetleri trafik güvenliği için sahaya uyarlandı” dedi. “Do­nanımından yazılımına, algorit­ma tasarımından veri güvenliğine kadar tüm mimari yerli mühen­dislik gücüyle kurgulandı” diyen Yılmaz, yıllardır adada yabancı şirket tarafından işletilen sistem yerine daha yerli ve ileri bir siste­min devreye alındığını vurguladı.Görgün: Merkezi denetim altyapısı kurdukSavunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, projenin 2023 Türkiye–KKTC İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşması çerçevesinde, KKTC’de trafik ve yol güvenliğini güçlendirmek, yönetim kapasitesini artırmak ve sürdürülebilir kamu hizmeti altyapısı oluşturmak amacıyla hayata geçirildiğini söyledi.Görgün, “Bu iradeyi niyet beyanı düzeyinde bırakmadan sahaya inen, ölçülebilir sonuçlar üreten projelerle sonuçlandırıyoruz” dedi.

Görgün, Radarsan ile 13 Mayıs 2024’te imzalanan sözleşme kapsamında KKTC genelinde 150 adet anlık hız tespit sistemi kurulduğunu belirterek, “Sadece sahaya cihaz yerleştirmekle yetinmedik; merkezi anlık hız tespit yazılımının kurulması, entegrasyon süreçleri ve devreye alma adımlarını projeye dahil ettik” ifadelerini kullandı.Doğan: Trafik kazaları milli gelirin %3’ünü tüketiyorRadarsan Genel Müdürü Serhat Doğan, Türkiye’de her yıl trafik kazalarında ‘6 binden fazla can kaybı’ yaşandığını, KKTC’de ise nüfusa oranlandığında tablonun ‘kaygı verici’ olduğunu belirtti.

Kazaların temel nedeninin ‘aşırı hız’ olduğuna işaret eden Doğan, çözümün üç ayakta şekillendiğini vurguladı: “Yol altyapısı, teknoloji kullanımı ve trafikte zihinsel/davranışsal dönüşüm.” Doğan, trafik kazalarının yalnızca can kaybı yaratmadığını belirterek, “Her yıl milli gelirimizin yaklaşık yüzde 3’ünü sessizce tüketiyor.

Bu kayıp sağlık, eğitim ve altyapı yatırımlarıyla yarışacak büyüklükte” dedi.