Haber Detayı
Islık çalmak günah mı? Diyanet'e göre ıslık çalmak caiz mi?
Günlük hayatın koşuşturmacası içinde, bazen neşeden, bazen bir melodiye eşlik etme isteğinden, bazen de birine seslenmek veya taksi çağırmak gibi pratik ihtiyaçlardan dolayı dudaklardan dökülen en doğal reflekslerden biridir ıslık çalmak... Çocukluk yıllarında sokakta oyun oynarken öğrenilen bu beceri, kimileri için bir yetenek gösterisi, kimileri içinse stres atma yöntemidir.
Ancak bu masum eylem, özellikle akşam saatlerinde veya evin içinde yapıldığında, büyüklerimizden gelen sert bir uyarı ile kesilir: Sus, ıslık çalma, şeytanı toplarsın! veya Gece ıslık çalınmaz, uğursuzluk getirir.
Nesilden nesile aktarılan bu korku dolu uyarılar, ıslık çalmanın dini bir yasak mı yoksa kültürel bir batıl inanç mı olduğu konusunda zihinlerde derin soru işaretleri bırakır.
Bir yanda UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi ne giren Kuş Dili (ıslıkla haberleşme) geleneğimiz varken, diğer yanda Islık çalmak günahtır algısının olması oldukça çelişkili bir durumdur.
İslam kültüründe bazı davranışlar, haram (kesin yasak) olmasa bile adaba aykırı veya mekruh (hoş görülmeyen) kabul edilebilir.
Islık çalmak da tarihsel kökenleri ve Kuran-ı Kerim de geçtiği bağlam nedeniyle tartışmalı bir konudur.
Mekkeli müşriklerin Kabe etrafındaki ibadet şekilleri ile ilişkilendirilen bu eylem, bazı rivayetlerde ise Lut Kavmi nin kötü alışkanlıklarından biri olarak anılır.
Bu tarihsel arka plan, dindar insanların ıslığa mesafeli durmasına neden olmuştur.
Ancak günümüzde neşeli bir şarkıya ıslıkla eşlik eden bir gencin niyeti ile o dönemdeki sapkınların niyeti aynı mıdır?
Ameller niyetlere göre değerlendirildiğinde, bu eylemin hükmü değişir mi?
Bu yazımızda, Enfal Suresi ndeki ıslık ayetinin tefsirini, şeytan toplama inanışının kaynağını, Diyanet İşleri Başkanlığı nın güncel fetvasını ve ıslık çalmanın caiz olduğu ve olmadığı yerleri tüm detaylarıyla ele alıyoruz.
Batıl korkulardan arınarak inancınızı doğru temellere oturtmak için okumaya devam edin...
KURAN-I KERİM DE ISLIK: ENFAL SURESİ 35.
AYET Islık çalmanın dini literatürdeki en önemli dayanağı, Kuran-ı Kerim de geçen bir ayettir.
Enfal Suresi 35. ayette, Mekkeli müşriklerin (putperestlerin) Kabe deki ibadetleri anlatılırken şöyle buyurulur: Onların Beytullah yanındaki duaları, ıslık çalmak ve el çırpmaktan başka bir şey değildir.
Bu ayet, İslam öncesi cahiliye döneminde müşriklerin ibadet anlayışını eleştirir.
Rivayetlere göre müşrikler, Hz.
Peygamber (s.a.v.) namaz kılarken veya Kuran okurken, O nun sesini bastırmak, dikkatini dağıtmak ve alay etmek amacıyla Kabe etrafında bağırıp çağırır, el çırpar ve ıslık çalarlardı.
Onlar için bu gürültü, bir tür ayin veya protesto biçimiydi.
İşte Kuran, bu saygısızca davranışı kınamıştır.
İslam alimleri bu ayetten yola çıkarak, ibadet kastıyla veya ibadeti sabote etmek amacıyla ıslık çalmanın ve el çırpmanın haram olduğunu belirtmişlerdir.
Yani bir kişi namaz kılarken veya dua ederken ıslık çalarsa, bu müşriklere benzemek olur ve büyük günahtır.
Ancak günümüzde sokakta veya evde keyfi olarak ıslık çalan birinin amacı ibadet etmek veya Kuran ile alay etmek olmadığı için, bu ayetin doğrudan muhatabı olup olmadığı fıkhi bir tartışma konusudur.
LUT KAVMİ VE KÖTÜ AMAÇLI İLETİŞİM Islık çalmanın dindar kesimde hoş karşılanmamasının bir diğer sebebi de, bazı İslami kaynaklarda ve tefsirlerde yer alan Lut Kavmi ile ilgili rivayetlerdir.
Söylentilere göre, Lut Kavmi nin erkekleri, yakışıklı bir erkek gördüklerinde veya ahlaksız eylemleri için birbirlerini çağırmak istediklerinde, aralarında bir parola olarak ıslık çalarlardı.
Bu rivayetler, ıslık çalmanın fısk (günah) ehlinin ve ahlaksız kimselerin bir özelliği olduğu algısını yerleştirmiştir.
Müminin vakarına yakışmaz düşüncesinin temelinde, bu tür tarihsel çağrışımlar yatar.
İslam ahlakında teşebbüh (benzemek) yasaktır; yani salih insanlar, günahkarların sembolü haline gelmiş davranışlardan kaçınmalıdır.
Ancak bugün ıslık çalmak, dünya genelinde evrensel bir melodi veya iletişim aracı haline geldiği için, artık sadece o kavmin bir sembolü olarak görülmemektedir.
ŞEYTANLARI ÇAĞIRMAK VE BATIL İNANÇLAR Halk arasında en yaygın olan Gece ıslık çalma, şeytan gelir veya Eve cinler toplanır inanışının dini bir temeli var mıdır?
Kuran da veya sahih hadislerde (Kütüb-i Sitte), ıslık çalmanın şeytanları veya cinleri çağırdığına dair açık ve net bir bilgi bulunmaz.
Bu daha çok halk arasında yayılmış bir korku kültürü ve batıl inançtır.
Ancak İslam alimleri, habis ruhların (kötü varlıkların) gürültüden, dağınıklıktan ve edebe aykırı hallerden hoşlandığını belirtirler.
Gece vakti sükunet vaktidir.
İslam da geceleyin yüksek sesle konuşmak, gürültü yapmak bile hoş karşılanmazken, ıslık gibi tiz ve rahatsız edici bir sesin, manevi huzuru bozabileceği düşünülür.
Ayrıca tenhâ yerlerde ıslık çalmak, eski zamanlarda haydutlara veya kötü niyetli kişilere yer belli etmek anlamına gelebildiği için, bu korku zamanla şeytan figürüyle birleşerek mistik bir havaya bürünmüş olabilir.
Dini açıdan bakıldığında, ıslık çalmakla eve cin doluşmaz; ancak geceleyin komşuyu rahatsız etmek kul hakkına girdiği için günahtır.
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI NIN GÖRÜŞÜ Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, ıslık çalmanın hükmü konusunda niyet ve örf vurgusu yapar.
Diyanet e göre; ıslık çalmak zatında (kendi başına) haram değildir.
Kuran da yasaklanan ıslık, ibadet sırasında ve alay amacıyla yapılan ıslıktır.
Günümüzde bir kişinin neşesinden dolayı ıslık çalması, birine seslenmesi veya Karadeniz deki gibi haberleşme amacıyla (Kuş Dili) kullanması mubah (serbest) kabul edilir.
Ancak Diyanet, Müslümanın ağırbaşlı (vakur) olması gerektiğini hatırlatır.
Ciddiyetsiz, laubali ve çevreyi rahatsız edecek şekilde sürekli ıslık çalmak, mürüvvet (insanlık onuru ve saygınlık) açısından eksiklik sayılabilir.
Bu nedenle haram denilmese de, cami, mezarlık, Kuran kursu gibi manevi mekanlarda veya saygı gerektiren ortamlarda ıslık çalmak mekruh ve edepsizlik olarak değerlendirilir.
