'Kandırıldık': Yabancı erkekler Rusya için Ukrayna'da ön cephede savaşmaya nasıl ikna edildi?

Alevler Ömer'in pasaportunu sarıyor.

Videoda görünmeyen bir kadın Rusça "İyi yanıyor" diyor.26 yaşındaki Suriyeli inşaat işçisi Ömer, telefonuna bu görüntü geldiğinde yaklaşık 9 aydır Rusya için Ukrayna savaşında ön cephede görev yapıyordu.Ömer, kadının sesini tanıyordu.Polina Alexandrovna Azarnykh'in Rusya için savaşmak üzere Rus ordusuna kaydolmasına yardım ettiğini ve kendisine kazançlı bir iş ve Rus vatandaşlığı vadettiğini söylüyor.Ama Azarnykh şimdi kızgındı.Güvenliği için takma bir ad kullanan Ömer, Ukrayna'dan gönderdiği bir dizi sesli mesajda, savaş bölgesinde nasıl kapana kısıldığını ve dehşete düştüğünü anlatıyor.Azarnykh'in, kendisine 3 bin dolar ödemesi halinde cephede, savaşmayacağı bir görev üstlenmesini sağlama söz verdiğini söylüyor.Ancak, sadece 10 günlük eğitimle savaşa gönderildiğini, bu yüzden ödeme yapmayı reddettiğini ve sonunda pasaportunu yakarak karşılık verdiğini belirtiyor.Bir göreve katılmayı reddetmeyi denediğini ancak komutanlarının kendisini öldürmek ya da hapse atmakla tehdit ettiğini söylüyor.Ömer, "Kandırıldık...Bu kadın bir dolandırıcı ve yalancı" diyor.Gençleri Rus ordusuna katılmaya nasıl ikan etti?

BBC Eye, 40 yaşındaki eski bir öğretmen olan Polina Alexandrovna Azarnykh'in, genellikle yoksul ülkelerden gelen genç erkekleri Rusya ordusuna katılmaya ikna etmek için bir Telegram kanalını nasıl kullandığını araştırdı.Eski öğretmen gülümseyen video mesajları ve neşeli paylaşımları ile "askerlik hizmeti" için "bir yıllık sözleşmeler" öneriyor.BBC Dünya Servisi, Azarnykh'in, davetiye olarak adlandırılan ve alıcının orduya katılmak üzere Rusya'ya girmesine izin veren belgeleri sağladığı yaklaşık 500 vaka tespit etti.Bunlar, çoğunlukla Suriye, Mısır ve Yemen'den gelerek askere yazılmak için pasaport bilgilerini kendisine göndermiş görünen erkekler içindi.Ancak askere alınanlar ve yakınları BBC'ye, onun erkekleri çatışmadan kaçınacaklarına inandırdığını, bir yıl sonra cepheden ayrılamayacaklarını açıkça belirtmediğini ve kendisine meydan okuyanları tehdit ettiğini söyledi.Azarnykh, BBC'nin kendisiyle temasa geçmesi üzerine iddiaları reddetti.12 aile ise bize, onun tarafından işe alındığını söyledikleri ve şu anda ölü ya da kayıp olan genç erkeklerden bahsetti.

Rusya ülke içinde, önemli kayıplara rağmen Ukrayna'daki operasyonlarını sürdürmek için zorunlu askerliği yaygınlaştırdı, mahkumları askere aldı ve giderek daha cömert kayıt ikramiyeleri ödedi.NATO'ya göre, 2022'deki geniş çaplı işgalden bu yana 1 milyondan fazla Rus askeri Ukrayna'da öldü ya da yaralandı.

Savaşta sadece Aralık 2025'te ölen Rus askerlerinin sayısı 25 bin.

BBC Rusça Servisi'nin ölüm ilanlarına ve kamuya açık diğer ölüm kayıtlarına dayanarak yaptığı araştırma, Rusya'nın Ukrayna'daki asker kayıplarının geçen yıl her zamankinden daha hızlı arttığını gösteriyor.Rusya ordusuna kaç yabancının katıldığını tespit etmek zor.BBC Rusça Servisi'nın ölen ve yaralanan yabancıların sayısını da inceleyen analizi, Küba, Nepal ve Kuzey Kore de olmak üzere, yabancı ülkelerden en az 20 bin kişinin Rus ordusuna kayıt yaptırmış olabileceğini gösteriyor.Ukrayna da savaşta önemli kayıplar verdi ve yabancı savaşçıları askere alaarak saflarına kattı.'Her yerde cesetler var'Ömer'in Azarnykh ile ilk teması, Mart 2024'te diğer 14 Suriyeliyle birlikte Moskova'daki bir havaalanında, neredeyse hiç parası olmadan mahsur kaldığında oldu.Suriye'de işler az, ücretler düşüktü.

Ömer, Moskova'da bir askere alma görevlisinin kendilerine Rusya'daki petrol tesislerini korumak için sivil bir iş teklif ettiğini söylüyor.Moskova'ya uçtular ancak dolandırıldıklarını öğrendiler.Ömer, internette kendisi için uygun seçenekler ararken, gruptan birinin Azarnykh'in Telegram kanalını bulduğunu ve ona mesaj attığını söylüyor.Azarnykh'in birkaç saat içinde onları havaalanında karşıladığını ve trenle Rusya'nın batısındaki Bryansk'ta bulunan bir işe alım merkezine götürdüğünü söylüyor.Azarnykh'in orada onlara Rus ordusunda görev yapmak üzere bir yıllık sözleşme teklif ettiğini; aylık 2 bin 500 dolar maaş teklif ettiğini ve 5 bin dolar imza parası verdiğini söylüyor.

Suriye'de ancak hayal edebilecekleri meblağlar bunlar.Ömer, sözleşmelerin hiçbir erkeğin anlamadığı Rusça dilinde olduğunu ve Azarnykh'in pasaportlarını alarak kendilerine Rus vatandaşlığı sözü verdiğini söylüyor.Ayrıca, kayıt ödemelerinden kendisine 3 biner dolar ödemeleri halinde, cephede aktif şekilde savaşmayacaklarına dair söz verdiklerini de ekliyor.

Ancak Ömer, yaklaşık bir ay içinde, sadece 10 günlük eğitimle ve hiç askeri deneyimi olmadan kendisini cephede olduğunu söylüyor.BBC araştırma ekibine gönderdiği sesli mesajlardan birinde "%100 burada öleceğiz" diyor."Çok fazla yaralanma, çok fazla patlama, çok fazla bombardıman...Patlamadan ölmezseniz, üzerinize düşen enkazdan ölürsünüz" diye konuşuyor Mayıs 2024'te.Bir sonraki ay ise "Her yerde cesetler...Cesetlerin üzerine bastım.

Allah beni affetsin" diyor.Sonra da "Biri ölürse, kendi gözlerimle gördüm, onu bir çöp torbasına koyup bir ağacın yanına atıyorlar" diye ekliyor.Yaklaşık bir yıl sonra, Azarnykh'in açıklayamadığını söylediği şeyi keşfetmişti: 2022 tarihli bir Rus kararnamesi, ordunun askerlerin sözleşmelerini savaş bitene kadar otomatik olarak uzatmasına izin veriyordu."Sözleşmeyi yenilerlerse mahvolurum.

Aman Allahım" diyor Ömer.Sözleşmesi devam etti.'Üniversiteden işe alındı'Azarnykh'in Telegram kanalının 21 bin abonesi var.

Paylaşımlarında sık sık Rus ordusuna katılmak için başvuruda bulunmak isteyen okuyucularına pasaportlarını tarayarak kendisine göndermelerini söylüyor.

Azarnykh daha sonra, bazen başvurdukları kişilerin isimlerinin de yer aldığı davet belgelerini yayımladı.BBC, onun geçtiğimiz yıl Yemen, Suriye, Mısır, Fas, Irak, Fildişi Sahili ve Nijerya gibi ülkelerden erkeklere gönderdiği 490'dan fazla davetiye tespit etti.Azarnykh paylaşımlarında "seçkin bir uluslararası tabur" için işe alımlardan bahsetti ve vize süresi dolanlar da dahil olmak üzere Rusya'da yasa dışı olarak bulunan kişilerin uygun olduğunu açıkça belirtti.Aralarında Ömer'in da bulunduğu sekiz yabancı savaşçının yanı sıra kayıp ya da ölü 12 kişinin aileleriyle de konuştuk.Birçoğu Azarnykh'in askerleri yanlış yönlendirdiğini ya da sömürdüğünü düşünüyordu.

Bize erkeklerin orduya katıldıklarını bildiklerini ancak cephede hizmet etmeyi beklemediklerini söylediler.

Ömer gibi birkaçı yetersiz eğitim aldıklarını ya da bir yıl sonra ayrılabileceklerini düşündüklerini söyledi.Mısır'da, ismini değiştirdiğimiz Yusuf, BBC'ye ağabeyi Muhammed'in 2022 yılında Rusya'nın Yekaterinburg kentinde üniversiteye başladığını söyledi.Ancak Yusuf, harçlarını ödemekte zorlandığını ve ailesine Polina adında bir Rus kadının kendisine internet üzerinden yardım teklif etmeye başladığını, Rus ordusunda çalışmak da dahil olmak üzere, eğitimine devam etmesine olanak sağlayacağına inandığını söyledi."Ona konut ve vatandaşlık sözü verdi...Aylık masraflarını karşılama sözü verdi" diyor Yusuf ve ekliyor:"Birdenbire Ukrayna'ya gönderildi.

Kendini savaşırken buldu." Yusuf, Muhammed'in kendisini son kez 24 Ocak 2024'te aradığını söylüyor.

Yaklaşık bir yıl sonra Yusuf, Telegram'a Rus bir numaradan Muhammed'in cesedinin görüntülerini içeren bir mesaj geldiğini söylüyor.

Aile sonunda onun neredeyse bir yıl önce öldürüldüğünü öğrendi.'Bazıları aklını yitirdi'Rus ordusunda görev yapmış bir başka Suriyeli Habib, Azarnykh'in Rus ordusu için "en önemli asker kaynaklarından birine" dönüştüğünü söylüyor.

Habib filme alınmayı kabul etti ama tepkilerden korktuğu için takma isimle konuştu.Habib, Azarnykh ile "Rusya'ya vize davetleri konusunda yaklaşık üç yıl birlikte çalıştıklarını" söyledi.

Daha fazla ayrıntı vermedi ve biz de onun süreçteki rolünü teyit edemedik. 2024'te sosyal medyada yer alan bir görselde Azarnykh'in yanında görülüyor.Rusya'nın güneybatısındaki Voronezh bölgesinden olan Azarnykh, 2024 yılında Telegram kanalını kurmadan önce Arap öğrencilerin okumak için Moskova'ya gelmelerine yardımcı olan bir Facebook grubunu yönetiyordu.

Habib, yabancı askerlerin çoğunun tesislerin güvenliğini sağlamak ya da kontrol noktalarında durmak gibi görevler beklediğini söylüyor. "Gelen Araplar hemen ölüyor.

Bazıları aklını yitirdi.

Cesetleri görmek çok zor" diyor.Habib, Ömer ve bir grup Suriyeliyle bir askeri eğitim alanında tanıştığını söylüyor.

Habib, "Onlara vatandaşlık, iyi maaşlar ve güvende olacakları sözünü vermişti" diyor ve ekliyor: "Ama burada bir kez sözleşme imzaladınız mı, ayrılmanız mümkün değil."Hiçbiri silah kullanmayı bilmiyordu.

Kendilerine ateş edilse bile karşılık vermemeyi tercih ederlerdi...

Ateş etmezseniz öldürülürsünüz.

Polina öleceklerini bile bile adamları alırdı.Habib, Polina'nın, "İşe aldığı her kişi için ordudan 300 dolar aldığını" söylüyor.

BBC bunu doğrulayamadı ancak diğer askerler de bize ona ödeme yapıldığına inandıklarını söylediler.'Hiçbir şey bedavaya olmaz'Azarnykh 2024 ortalarından itibaren yaptığı paylaşımlarda, askere alınanların "çatışmalara katılacağını" belirtmeye başlıyor ve çatışmalarda ölen yabancı savaşçılardan bahsediyor.Ekim 2024'teki bir videoda "Hepiniz savaşa gittiğinizi çok iyi anladınız" diyor ve ekliyor. "Rus pasaportu alıp, hiçbir şey yapmadan beş yıldızlı bir otelde yaşayabileceğinizi mi sandınız?

Hiçbir şey bedavaya olmaz."Bir başka vakada, 2024 yılında BBC, Azarnykh tarafından oğlu orduda görev yapan bir anneye gönderilen sesli mesajı dinledi.

Azarnykh, kadının "Rus ordusu hakkında korkunç bir şey yayımladığını" söylüyor.

Küfürler kullanarak oğlunun hayatını tehdit ediyor ve kadını uyarıyor:"Seni ve tüm çocuklarını bulacağım."BBC, Azarnykh ile temas kurmak için birçok girişimde bulundu.

Başlangıçta Rusya'ya gitmemiz halinde bize röportaj verebileceğini söyledi ancak BBC güvenlik nedeniyle bunu reddetti.

Daha sonra, bir sesli aramada askere alınanlara savaş dışı roller vadedildiğine dair iddiaları sorduğumuzda telefonu kapattı.

Daha sonra gönderdiği sesli mesajlarda, çalışmamızın "profesyonel olmadığını" söyledi ve potansiyel hakaret davaları konusunda uyardı.

Ayrıca bize şunları şöyledi: "Saygıdeğer Araplarımız suçlamalarını k... sokabilirler."BBC yorum için Rusya Dışişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı ile temasa geçti ancak yanıt alamadı.Daha önce Mart 2022'de, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Orta Doğu'dan asker alımını desteklemiş ve bunların maddi değil ideolojik amaçlı olduğunda ısrar ederek, "Özellikle para için değil, gönüllü olarak gelmek ve insanlara yardım etmek isteyen insanlar var" demişti. 'Nakit teşvikler'Konuyu takip eden gazeteciler ve araştırmacılar, Azarnykh gibi kişilerin gayri resmi işe alım ağının bir parçası olduğunu söylüyor.BBC, Rus ordusuna katılmak için benzer tekliflerde bulunan Arapça iki Telegram hesabı daha buldu.

Birinde davetiye belgeleri ve isim listelerini gösteren paylaşımlar yer alırken, diğerinde "seçkin bir tabura" katılanlara büyük kayıt ödemeleri yapılacağına dair reklamlar yer alıyor.

Eylül ayında Kenya polisi, Kenyalıları iş teklifleriyle kandırıp Ukrayna'ya savaşmaya gönderdiğini söylediği şüpheli bir "kaçakçılık sendikasını" çökerttiğini açıkladı.Savaş Çalışmaları Enstitüsü'nde araştırma görevlisi olan Kateryna Stepanenko BBC'ye yaptığı açıklamada, Rusya'daki bazı belediye ve bölge yetkililerinin, Rusları ya da yabancıları askere alan insan kaynakları uzmanları ve yerel halk gibi kişilere 4. bin dolara teşvikler verildiğini ve ödemenin peşin yapıldığını söyledi.Kateryna Stepanenko, Kremlin'in başlangıçta işe alım için özel paralı asker şirketi Wagner ve cezaevi sistemi gibi daha büyük kuruluşları kullandığını ancak 2024'ten bu yana "yerel halktan ve daha küçük şirketlerden de yararlandığını" söylüyor.Stepanenko, "Bu durum bana, işe alımın daha önceki versiyonlarının artık aynı sayıda kişinin işe alınmasını sağlamadığını düşündürüyor" diyor.Bu arada Habib, sözleşmesini feshetmek için birkaç komutana rüşvet verdiğini söyledikten sonra Suriye'ye geri döndü.

Ömer de sonunda Rus vatandaşlığı aldı ve Suriye'ye dönmeyi başardı.

Ailelerine göre birlikte görev yaptığı Suriyelilerden ikisi ölmüş.Azarnykh için "Bizi sayı ya da para olarak görüyor, insan olarak görmüyor" diyor Ömer ve ekliyor: "Bize yaptıklarında dolayı onu affetmeyeceğiz."Buy haber Olga Ivshina, Gehad Abbas, Ali Ibrahim, Victoria Arakelyan ve Rayan Maarouf'un katkılarıyla hazırlandı ve kontrol edildi.

Bir pilot proje kapsamında çevirisinde yapay zekadan da faydalanıldı.