Haber Detayı
TasteAtlas'ta Dünyada İlk 5'e Giren Çağ Kebabı Konuşuluyor
Dünyanın en saygın gastronomi platformlarından TasteAtlas'ta dünyanın en iyi et yemekleri arasında ilk 5'e giren çağ kebabı, yalnızca bir lezzet başarısı değil; Türk mutfak tarihinin küresel ölçekte yeniden okunması anlamına geliyor. Şef Reşat Aydın anlatıyor: "Bu lezzet bir şehrin değil, Türk coğrafyasının hafızasıdır."
TasteAtlas'ta ilk 5'e giren çağ kebabı neyi temsil ediyor?Bu başarı bir restoranın, bir şehrin ya da tek bir ustanın başarısı değildir.Bu; Türk mutfak hafızasının, ateşle kurduğu bin yıllık ilişkinin dünya tarafından fark edilmesidir.TasteAtlas gibi küresel referans platformlar, artık yalnızca "lezzet"e değil; köken, tarih, coğrafya ve kültürel süreklilik kriterlerine bakıyor.
Çağ kebabının ilk 5'e girmesi, onun bir "şehir yemeği" değil; kadim bir kültür yemeği olduğunun tescilidir.Çağ kebabı neden sık sık Erzurum mu Artvin mi tartışmasına sıkışıyor?Bu, Türkiye'de gastronominin uzun yıllar il bazlı okunmasının doğal sonucudur.
Oysa gastronomi il tabelalarıyla değil; coğrafya, iklim ve yaşam biçimiyle şekillenir.
Çağ kebabı; Doğu Anadolu–Kafkasya hattında, hayvancılık kültürüyle, ateşle ve toy geleneğiyle vücut bulmuştur.
Bu yüzden "hangi il" sorusu eksiktir.Doğru soru şudur:Hangi coğrafyanın ve hangi kültürel birikimin ürünü?Tarihsel kaynaklar çağ kebabı için ne söylüyor?Tarihî kayıtlarda çağ kebabı; tekerlek ateş kebabı, çevirme kebap ve ateş tekerlek kebabı adlarıyla geçer. 17. yüzyılın büyük seyyahı Evliya Çelebi, Seyahatnâme'sinde Kırım bölgesinde bu kebap türünden söz eder.Bu da bize şunu gösterir:Çağ kebabı yalnızca Anadolu'ya değil, Türklerin yaşadığı geniş coğrafyaya aittir.
Bu sürekliliği akademik olarak ortaya koyan en önemli isimlerden biri de Priscilla Mary Işın'dır.
Işın'ın eserlerinde çevirme kebap, Türk mutfağının ateş merkezli pişirme geleneğinin temel taşlarından biri olarak ele alınır.Döner kebapla ilişkisi nedir?Gastronomi literatüründe çağ kebabı, bugün dünyaca tanınan döner kebabın atası olarak kabul edilir.
Dikey dönerin endüstriyel hâli, çağ kebabının ateş etrafında dönen kadim formundan doğmuştur.
Bu yönüyle çağ kebabı, yalnızca bir yemek değil; bir teknik, bir felsefe ve bir mutfak mühendisliği mirasıdır.1990'lardan sonra neden yeniden gündeme geldi?Bir dönem unutulmaya yüz tutan çağ kebabı, 1990'lı yıllardan itibaren yeniden görünür oldu.
Bu süreçte Erzurumlu sanatçı İbrahim Erkal'ın memleket vurgusu ve kültürel duruşu, bölge mutfağının Türkiye ve Avrupa'da tanınmasında önemli rol oynadı.Bu bir popülerlik değil; kültürel farkındalık süreciydi.TasteAtlas başarısı Türkiye gastronomisi için ne anlama geliyor?Bu başarı şunu söylüyor:Dünya artık Türk mutfağına "tek tabaklık egzotik lezzet" olarak bakmıyor.
Kaynağı olan, hikâyesi olan, felsefesi olan yemekleri ön plana çıkarıyor.Çağ kebabının ilk 5'e girmesi, Türk mutfağının coğrafi ve tarihsel derinliğiyle anlatıldığında ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor.Son sözünüz ne olur?Çağ kebabını il tabelalarına hapsetmeyelim.
Onu olduğu yere, yani Türk mutfak hafızasının merkezine koyalım.Bu kebap bir şehrin değil; ateşle yoğrulmuş bir medeniyetin yemeğidir.
