15 yaş altına sosyal medya yasağı geliyor

YASA ŞART AMA UYGULANABİLİRLİĞİ  VE TAKİBİ İYİ HESAPLANMALI“Yasaklamalarla bir yere varılmayacağını düşünenler olsa da ben, düzenlemenin çocukların yararına olacağı kanaatindeyim.

Zira çocukların haklarının aynı zamanda devletin koruması altında olduğu unutulmamalı” diyor İstanbul Barosu Çocuk Hakları Merkezi üyesi, avukat Süreyya Kardelen Yarlı, “Ancak” ile parantez açıyor: “Bu sorun ‘özgürlükçülük’ penceresinden bakarak çözülemeyeceği gibi sadece ‘yasak’ ile de çözülemez.

Yasanın içeriği ne olacak?

Nasıl uygulanacak?

Ebeveynlere ve çocuklara nasıl anlatılacak?

Bunlar önemli.

Zira, yeni kuşak zaten internetin, sosyal medyanın içine doğdu. ‘Arka kapıları’ bizden iyi biliyorlar.

Başka şekillerde bir güvenlik açığı oluşturup; mesela VPN açarak ya da chat grupları kurarak, istedikleri sitelere yine de erişebilirler.

Dolayısıyla söz konusu yasayla TikTok, Instagram, YouTube, Snapchat, Reddit, Facebook, Threads, Twitch ve X dahil olmak üzere sosyal medya platformlarına da ceza ya da sorumluluk atfedilmesi gerekir.

Aile ve çocuklara sosyal medya okuryazarlığı verilmesi gibi koruyucu- önleyici çalışmalar da çok kıymetli.”TÜM BAKANLIKLAR ORTAK ÇALIŞMALI“Çocukların bu uygulamalara niye meylettikleri, niye başında bu kadar zaman geçirdikleri, kendilerini sanal ortamda koruma, kollama, dijital taciz ve zorbalık konusunda ne kadar bilgili oldukları ve dijital dünyadaki haklarını bilip, bilmedikleri gibi noktalar sorgulanmalı ve çözümler yasaya da dahil edilmeli.

Millî Eğitim Bakanlığı başta, tüm bakanlıkların da içinde olduğu topyekûn bir farkındalık- eğitim çalışması yürütülmeli.”ÇOCUĞUNUN ZEKÂSINI DİJİTAL BECERİLERİ İLE ÖLÇEN AİLELER VAR HÂLÂYasa, hukuki olduğu kadar çocuk ruh sağlığı açısından da önemli.

Çocuk ve Genç Psikiyatristi, Prof.

Dr.

Veysi Çeri de yasayı destekliyor.

Nedenini ise şöyle izah ediyor: “Toplumun tüm kesimleri için doğru olmayabilir ama ciddi bir kısmı, zararlı olduğunu söylediğimiz ve ‘önermiyoruz’ dediğimizde, araştırmalar aynı şeyi gösterse de ancak devlet bir kanun koyduğunda, konunun gerçekten önemli olduğunu anlıyor maalesef. ‘Neden’ ve ‘Niçin’leri de izah edilmek şartıyla, çocukların sanal ortamda yasa ile korunacak olmasının toplumumuzda bence hâlâ ciddi bir karşılığı var.

Zira sadece yaşadığınız büyükşehirleri ya da içinde olduğunuz sosyoekonomik çevreleri düşünmeyin.Daha geçen hafta, 1 yaşında bebeği ile gelen bir hastam, bebeğinin telefonu küçücük elleriyle nasıl da kolayca açabildiğini ve bunun bir zekâ belirtisi olduğunu anlattı bana.

Henüz 6 aylık bir bebeğin TV ile telefon ile hayal dünyasının genişleyeceğine inanan aileler var.”ROBLOX YASAKLANDI BİR ‘OH’ DEDİK“Yanı sıra ailelerin çoğu telefona ya da sosyal medyaya izin veriyor.

Siz yasakladığınızda, çocuk kendinin doğal bir haktan mahrum bırakıldığını düşünüp, ebeveynlerine düşman oluyor.

Dolayısıyla ‘ortak’ bir zemin, ‘ortak’ hareket noktası olması açısından da yasa ‘yol gösterici’ olabilir.

Mesela Roblox’un yasaklanması.

Hala VPN ile girenler var mı?

Var.

Ancak son 6 aydır Roblox gibi Huggy Wuggy gibi şiddet içerikli oyunlar dolayısıyla kapımı çalan daha az çocuk var, bir ‘Oh’ dedik.”DEPRESYON VE ANKSİYETEYİ TETİKLİYOR“ABD’de yapılan son araştırmada, 15 yaşından önce sosyal medya ile angaje olan her 100 çocuktan en az 10’unda depresyon, anksiyete, uyuşturucu madde kullanımı ve intihar düşüncesi ile yeme bozukluklarının geçmiş yıllara oranla 2 kat arttığı tespit edildi.

Tek başına yasa sorunu elbette ortadan kaldırmayacaktır.

Ama önemli bir adımdır.”BARIŞ ATAYMAN AVUSTRALYA’DAN BİLDİRİYOR: YASAKLA YASAYLA ÇÖZÜLEMEZ16 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağını getiren ilk ülke Avustralya oldu demiştim. “Peki ne değişti?” sorusu ile Sydney’de yaşayan ve biri 11 diğeri 9 yaşında 2 erkek evladı bulunan, gazeteci dostum Barış Atayman’ı aradım.

Yanıtı şu:“Hiçbir şey değişmedi!

Anlatayım.

Adları ve yaşlarını ‘doğru’ girerek açtıkları hesaplar, 10 Aralık sabahı yasa gereği kapatıldı.

Küçük oğlumun, yaptığı izleme listelerinin yok olduğu endişesiyle gözünde yaşlar vardı.

Gerçi kendi hesaplarında ‘çocuk’ kilidi aktifti, yani izleyebilecekleri içerikler zaten sınırlıydı.

Onların asıl izlemek istedikleri ise Roblox, Minecraft vb. videolardı.”“Kıyamayıp, kendi adınla yeni hesap mı açtın çocuklara?” soruma verdiği cevapsa tanıdık: “Zaten yaşları daha küçükken kendi e-postamla hesap açmıştım.

Şimdi oradan devam ediyorlar.

Şu an ara tatildeler ve sabahtan akşama kadar Youtube’dalar.

Sadece onlar değil arkadaşları da böyle.

Çocuklar hükümeti VPN ile ya da başka bir yol bulmakla tehdit ediyor ve yasayla alay ediyorlar.

Biz, durumun önüne geçebilmek için ‘devlet yasakladı’ dedik.

Önce çekindiler ama sonra aynen devam.

Ez cümle yasanın henüz olumlu bir etkisini gördüğümüzü söylemem zor.

Elbette sosyal medyanın çocuklar üzerinde olumsuz etkilerini tartışacak değilim.

Ancak bir kanun çıkarılıyorsa uygulanabilir de olmalı.

Dolayısıyla bu işin yasakla, yasa ile çözüleceğini düşünmüyorum.

Bunun yerine zamanın ruhunu yakalayan daha gerçekçi çözümler bulunmalı.

Aileler ve çocuklara eğitimler verilmeli, bilinç çalışmaları yapılmalı.”