Dilde kanser sinyali! Yapay zeka yakaladı

Doktorlar yıllardır hastaların dillerini, vücuttaki olası sağlık sorunlarına dair ipuçları yakalamak için inceliyor.

Kalın beyaz bir tabaka enfeksiyona, çatlak ve kuru bir yapı otoimmün hastalıklara işaret edebiliyor.

Ancak artık geleneksel gözlemler yapay zekâ destekli sistemlerle bambaşka bir boyuta taşınıyor.

Bilim insanları, yalnızca dilin rengi, dokusu ve şekline bakarak diyabet, anemi ve hatta mide kanserinin erken evrelerini tespit edebilen yapay zekâ algoritmaları geliştirdi.

Yapay Zekâ Teşhiste Doktorlara Yaklaşıyor Chinese Medicine dergisinde yayımlanan kapsamlı bir incelemede dil analizine dayalı yapay zekâ sistemlerini değerlendiren 20'den fazla bilimsel çalışma ele alındı.

Sonuçlar dikkat çekici!

Bu sistemler, hastalık belirtilerini saptamada o kadar yüksek doğruluk oranlarına ulaştı ki yakın gelecekte klinik ortamlarda doktorlara destek aracı olarak kullanılabilecekleri belirtiliyor.

Sadece Bir Fotoğrafla Teşhis 2024 yılında Technologies dergisinde yayımlanan çarpıcı bir çalışmada yapay zekâ yalnızca dil fotoğraflarını inceleyerek 60 hastanın 58'inde diyabet ve anemiyi doğru şekilde teşhis etti.

Bu sistemler, hasta bireylere ait binlerce dil fotoğrafıyla eğitiliyor.

Ardından insan gözünün fark edemeyeceği kadar küçük renk değişimleri, yüzey farklılıkları ve doku bozulmalarını analiz ediyor.

Mide Kanseri İçin Umut Verici Bir başka araştırmada yapay zekânın mide kanserini; kalınlaşmış dil tabakası, bölgesel renk kaybı, iltihaplanmaya bağlı kızarıklık alanları gibi ince dil değişikliklerinden tespit edebildiği ortaya kondu. eClinicalMedicine'de 2023'te yayımlanan verilere göre yapay zekâ yeni hastalar üzerinde test edildiğinde mide kanserini gastroskopi ve BT taramasına yakın bir doğrulukla ayırt etti.

Başarı oranı %85–90 bandına ulaştı.

Uzmanlar Ne Diyor?

Missouri Üniversitesi'nden biyoinformatik uzmanı Prof.

Dong Xu, yapay zekânın çalışma prensibini şöyle özetliyor: 'Yapay zeka klinik verilerle eşleştirilmiş büyük dil görüntüsü arşivlerindeki istatistiksel örüntüleri analiz ederek öğrenir.' Bu örüntüler arasında; renk dağılımı yüzey dokusu nem oranı kalınlık çatlaklar ve şişlik bölgeleri yer alıyor.

King's College London'dan emekli ağız patolojisi profesörü Saman Warnakulasuriya ise dilin uzun süredir tıpta önemli bir gösterge olduğunu vurguluyor: 'Dil, genel sağlığın aynası olarak kabul edilir.' Dil Üzerindeki İşaretler Hangi Hastalıklara İşaret Ediyor?

Uzmanlara göre dildeki bazı değişimler şunlarla ilişkilendiriliyor: Pürüzsüz ve parlak dil: Demir, B12 veya folat eksikliği (anemi) Kuru dil: Diyabetin erken evresi Sarımsı tabaka: Yüksek kan şekeri, bakteri ve mantar artışı Soluk veya beyaz dil: Anemi Kalın beyaz tabaka: Enfeksiyon Tüylü lökoplaki: Epstein-Barr virüsü belirtisi olabilir Yapay Zekâ Gözden Kaçanı Yakalıyor Günlük pratikte hekimler sınırlı sayıda vaka görürken yapay zekâ sistemleri binlerce klinik görüntüyle eğitiliyor.

Bu sayede nadir veya çok ince bulguları ayırt edebiliyor.

Prof.

Warnakulasuriya'ya göre iyi eğitilmiş bir yapay zekâ sistemi doktorların doğru teşhise daha hızlı yaklaşmasını sağlayabilir.

Bazen Yanılabilir!

Uzmanlar yapay zekânın neden-sonuç ilişkisini anlamadığını yalnızca örüntüler üzerinden karar verdiğini vurguluyor.

Örneğin: Soluk bir dil anemi dışında dolaşım bozukluğundan da kaynaklanabilir.

Işık koşulları, kamera kalitesi, dilin ıslak veya kuru olması sonuçları etkileyebilir.

Beslenme, sigara, ilaç kullanımı ve enfeksiyonlar görüntüyü değiştirebilir.

Son Uyarı: Teşhisin Yerini Tutmaz Imperial College London'dan Prof.

Bernhard Kainz, yapay zekâ destekli dil analizinin en güvenilir kullanım alanının genel tarama ve erken uyarı sistemi olduğunu belirtiyor.

Uzmanlar ortak bir noktada birleşiyor: Yapay zekâ destekli dil taraması asla tek başına teşhis yöntemi olmamalı mutlaka laboratuvar testleri ve klinik değerlendirmeyle desteklenmelidir.

Kaynak: Takvim arşiv foto, AA arşiv foto, Daily Mail