Haber Detayı

Çivisi çıkmış dünya: Trumpizm’in yol haritası
Yazarlar hurriyet.com.tr
06/01/2026 06:07 (1 gün önce)

Çivisi çıkmış dünya: Trumpizm’in yol haritası

DÜNYA bir süredir dengesini kaybetmiş durumda.

Ama bazı anlar vardır ki yaşananlar artık “kriz” değil, yeni bir düzenin ilanıdır.

ABD’nin Venezuela’da Nicolás Maduro’yu devre dışı bırakan hamlesi tam olarak böyle bir an.Bu sadece bir liderin düşüşü değil, Trumpizm’in nasıl bir dünya tasavvur ettiğinin açık ilanı.

Ve asıl soru şu:Bu durum nereye gider?SAVAŞLARI BİTİRDİK SÖYLEMİ İLE GERÇEK ARASINDAKİ ÇELİŞKİABD Başkanı Trump, Kasım 2025’te yayımlanan Ulusal Güvenlik Stratejisi (NSS) belgesinde ve sonraki konuşmalarında şu iddiayı defalarca dile getirdi:“Sadece sekiz ayda Kamboçya–Tayland, Kosova–Sırbistan, DRC–Ruanda, Pakistan–Hindistan dahil olmak üzere sekiz şiddetli çatışmayı çözdük.

Gazze’de savaşı sona erdirdik.”Kâğıt üzerinde bu iddia etkileyici.Ancak sahaya bakıldığında tablo bambaşka.Aynı dönemde:- ABD, farklı coğrafyalarda yüzlerce hava ve deniz operasyonu yürüttü.- Venezuela’da fiili bir rejim değişikliği operasyonu gerçekleştirdi.- Grönland üzerinden Danimarka’ya açık tehditler yöneltti.Yani mesele “savaşları bitirmek” değil, savaşın coğrafyasını değiştirmek.KASIM 2025 NSS: YENİ DOKTRİNBu çelişkinin cevabı, NSS belgesinin özellikle Batı Yarımküre başlığında gizliydi.

Trump, kasım ayında ne yapacağını zaten satır satır yazmıştı.

Özetle belgede açıkça şu ifadeler yer alıyordu:- Batı Yarımküre, ABD için hayati güvenlik alanıdır.- Uyuşturucu kartelleri ve yabancı çeteler terör örgütü olarak tanımlanacaktır.- Yarımküre dışı rakiplerin (Çin, Rusya, İran) stratejik varlık edinmesine izin verilmeyecektir.- ABD, askeri varlığını uzak savaş alanlarından çekip, Batı Yarımküre’de yoğunlaştıracaktır.NEDİR BU TRUMP COROLLARYBu, Monroe Doktrini’nin 21. yüzyıl versiyonu olarak duyuruldu.

Ve Trump bunu açıkça söylüyor:“Monroe Doktrini’ni yeniden ortaya koyacak ve uygulayacağız.”Bu kez adına Trump Corollary diyebiliriz.

Trumpizm’de Monroe Doktrini’nin 21. yüzyıl versiyonu.

Kısaca şöyle özetlenebilir;- Batı Yarımküre sadece Avrupa’ya değil; Çin, Rusya, İran gibi tüm dış güçlere kapalıdır.- ABD bu bölgedeki düzeni gerektiğinde güç kullanarak da şekillendirir.NEDEN VENEZUELAVenezuela bir başlangıç noktası.Çünkü:1- Petrol: Dünyanın en büyük rezervlerinden biri.2- Göç: ABD iç siyasetinin en kırılgan dosyası.3- Karteller: “Narco-terör” söylemi için uygun zemin.4- Çin ve Rusya: Batı Yarımküre’nin bu ülkelerle yaptığı finansman, enerji ve askeri işbirliğinden ABD rahatsız.Ama en kritik nokta şu:Petrol tek sebep değil, ama askeri ve siyasi müdahaleyi anlamlı kılan ekonomik kaldıraç.

Trump’ın “Venezuela artık ABD tarafından yönetilecek” sözleri bunun açık itirafı.CIA BOYUTU: BU BİR GECELİK OPERASYON DEĞİLDİAmerikan basınında Ağustos 2025’ten bu yana çıkan haberler, Maduro’nun attığı her adımın CIA tarafından yakından izlendiğini gösteriyor.- Hava araçlarıyla sürekli gözetim.- İçerden işbirliği iddiaları.- Maduro’nun yardımcısının ABD’ye destek verdiği söylentileri.Bu da şunu gösteriyor: Venezuela operasyonu aylarca hazırlanmış örtülü bir süreç.MADURO’YA GERÇEKTE NE TEKLİF EDİLDİİlk kez kasım ayında ABD basınında, Maduro için Türkiye’nin iyi bir adres olduğu haberi çıkartıldı.

Beyaz Saray’dan sızdırılan haber bir zemin yoklama haberiydi.

ABD’li kaynaklarımdan edindiğim bilgiye göre aralık ayının başında Trump, ülkeleri araya soktu; Maduro’ya teklif iletmek için.

Maduro’ya ABD’nin ilettiği teklif, “İstediği bir ülkeye gitsin, kendisine karışılmayacak” yönündeydi.

Ancak Maduro teklifi redetti.GRÖNLAND TEHDİDİ: AYNI DOSYANIN KUZEY SAYFASIŞimdi tam bu süreçte Trump’ın Grönland çıkışı geldi.Bu rastlantı değil.Grönland’ın Trump’ın hedefinde olmasının nedenlerini şu başlıklarla özetleyebiliriz:- Arktik deniz yolları.- Nadir toprak elementleri.- Çin’in ekonomik ilgisi.- Rusya’nın askeri varlığı.Venezuela güney kapısıysa, Grönland kuzey kilidi.Bu, Trumpizm’in haritayı kuzeyden güneye yeniden kilitleme stratejisi.BATI YARIMKÜRE’DE SIRADA KİM VARBu soruyu artık sormamak saflık olur.

Olası senaryolar üzerinden gidebiliriz:- Meksika: Kartel-terör söylemiyle sınır ötesi baskı.- Karayipler: Stratejik limanlar ve deniz yolları.- Kanallar ve boğazlar: Erişim ve kontrol.Yeni düzenin mesajı net:“Ya işbirliği yaparsın ya baskı görürsün, hatta seni gönderirim.”DÜNYA NEREYE GİDERBu yaklaşımın küresel sonuçları ağır:1- Uluslararası hukuk aşınıyor mu?

Şunu da eklemek lazım, hem şu an başka coğrafyalara bakın hem de geçmişe gidin.

Uluslararası hukuk aşınıyor mu, yoksa zaten aşına aşına bitmek yerle bir olmak üzere mi?2- Çin ve Rusya alan kazanıyor mu?

Çin ve Rusya da “ABD kuralsızsa biz de kuralsısız” der mi, derse ne olur?3- Yeni bloklaşmalar görülür mü ya da mevcutları safları sıkılaştırır mı?

Sert güç devreye girdiğinde bu olasılığı beklemek gerekir.4- Göç ve enerji krizleri büyüyor mu?

ABD kendi için bu krizleri çözmek isterken, dünyanın geri kalanında bu sorunlar derinleşebilir.2026 ÖNGÖRÜLERİ- Trumpizm, ABD dış politikasında kalıcı bir iz bırakacak.- Batı Yarımküre, yeni jeopolitik fay hattı olacak.- Enerji ve nadir elementler, askeri stratejinin merkezine oturacak.- Dünya, kurallardan çok gücün konuştuğu bir döneme girecek.SON SÖZ: Venezuela’da olan biten tek bir ülkenin hikâyesi değil.

Bu, çivisi çıkmış bir dünyanın, gücün hukuku, coğrafyanın insanı, çıkarın ilkeyi ezdiği bir dönemin hikâyesi.

Ve bu hikâye daha yeni başlıyor.

İlgili Sitenin Haberleri