İstanbul Barosu yargılanıyor: Uluslararası örgütlerden tepki

Artı Gerçek - İstanbul Barosu Başkanı Avukat Prof.

Dr.

İbrahim Özden Kaboğlu ile baro yönetim kurulu üyelerinin yargılandığı ceza davasında üçüncü duruşma bugün Silivri'de başlıyor.

Aralarında Turkey Human Rights Litigation Support Project, Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün de bulunduğu uluslararası insan hakları ve hukuk meslek örgütleri, İstanbul Barosu Başkanı ve on yönetim kurulu üyesi hakkındaki davaya ilişkin ortak açıklama yaptı.

Davanın ve baro yöneticilerinin "terör örgütü propagandası yapmak"tan cezalandırılması yönündeki savcılık talebinin, Türkiye’de hukukun üstünlüğü ve demokratik normların içinde bulunduğu vahim durumun çarpıcı bir yansıması olduğu belirtilen ortak açıklamada, "ceza yargılamalarının kötüye kullanılmasına derhal son vermeye ve suçlamaları düşürmeye" çağrısı yapıldı. "Hukuka uygun ve hak temelli bir açıklamanın, bilinçli bir şekilde silahlı bir örgütün amaçlarına hizmet ettiğini öne süren bu iddialar tamamen mesnetsizdir ve hukuki dayanaktan yoksundur" vurgusunun yapıldığı açıklamada özetle şu ifadelere yer verildi: "İnsan hakları ihlallerini ve hukukun üstünlüğünü ilgilendiren konularda görüş bildirmek, İstanbul Barosu’nun yasal ve etik görevidir.

Savcının yaklaşımı, baronun hem iç hukuk hem de uluslararası insan hakları hukuku ve standartları uyarınca korunan bu görevini yerine getirmesinin bilfiil suç olduğunu öne sürmektedir.

Savcının ifade özgürlüğü hakkının meşru kullanımını bir terör suçu olarak yorumlaması, ceza hukukunun kötüye kullanımı ve yargı tacizi niteliğindedir.

BM Avukatların Rolüne Dair Temel İlkeler, Avukatlık Mesleğinin Korunmasına İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin istikrarlı içtihadı da dahil, uluslararası ve bölgesel insan hakları standartları, avukatların ve meslek örgütlerinin, adaleti ve insan haklarını ilgilendiren konularda misilleme kaygısı olmadan kamusal tartışmalara katılabilmesi gerektiğini doğrulamaktadır.

Avukatların ve avukatlık meslek örgütlerinin ifade ve örgütlenme özgürlüğü haklarını kullanmalarının kriminalize edilmesi, onların hak ve rollerini güvence altına alan bu belgelerin yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. ve 11. maddeleri ile, Uluslararası Medeni ve Siyasal Haklar Sözleşmesi’nin 19., 22. maddelerine ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 26., 27. ve 33. maddelerine aykırıdır.

Önceki ortak açıklamalarda ve üçüncü taraf görüşünde dile getirildiği üzere, İstanbul Barosu’nun 21 Aralık 2024 tarihli açıklaması hukuka uygun, meşru ve gazetecilerin öldürülmesi ve barışçıl bir toplanmaya katılan gazetecilerin ve avukatların hukuka aykırı olarak gözaltına alınması gibi kamuyu ilgilendiren bir konuda gerekli bir müdahaledir.

İki gazetecinin öldürülmesini protesto etmek üzere 20 Aralık 2024’te düzenlenen barışçıl toplantıya katıldıkları gerekçesiyle yargılanan yedi gazeteci ile diğer iki kişi, 27 Kasım 2025 tarihindeki karar duruşmasında beraat etmiştir.

Dolayısıyla söz konusu ceza yargılaması süreci tam anlamıyla hukuk mesleğinin bağımsızlığını hedef almakta ve terörle mücadele yasalarının eleştirileri susturmak, insan haklarının izleme faaliyetlerini bastırmak ve baroların özyönetimini zayıflatmak amacıyla kötüye kullanılması anlamına gelmektedir.

İmzacı örgütler, Türkiye yetkililerini acilen şu adımları atmaya çağırmaktadır: İstanbul Barosu Başkanı ve yönetim kurulu üyelerine yönelik ceza davasına derhal son verilmeli, Terörle Mücadele Kanunu’nun 7/2 maddesi uyarınca onlara yöneltilen temelsiz suçlamalar düşürülmeli ve baro yönetimini görevden almayı amaçlayan eşzamanlı ve siyasi güdümlü hukuk davası reddedilmelidir.

İç hukuk ve Türkiye’nin uluslararası insan hakları yükümlülükleri doğrultusunda, baroların bağımsızlığı ve özyönetimi güvence altına alınmalıdır.

Terörle mücadele ve ceza yasalarının avukatları, insan hakları savunucularını, gazetecileri ve sivil toplum aktörlerini hedef almak için kötüye kullanılmasına son verilmeli; bu kişilerin insan haklarına saygı gösterilmeli ve korunmalıdır.

Avukatlık Mesleğinin Korunmasına İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi imzalanmalı ve onaylanmalıdır.

Uluslararası toplumu şu adımları atmaya çağırıyoruz: İstanbul 26.

Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davanın yakından izlenmesine devam edilmelidir.

Savcının mütalaası ve Türkiye’de avukatlık mesleğine yönelik artan tehditler alenen kınanmalıdır.

Avukatların haklarına saygı gösterilmesini ve bu hakların korunmasını sağlamak, ayrıca avukatların ve baroların taciz, misilleme ve haksız yargılamalara karşı korunmasını güvence altına almak üzere Türkiye yetkilileri ile doğrudan temasa geçilmelidir." Ortak açıklamanın imzacıları alfabetik sırayla şöyle: Amnesty International (Uluslararası Af Örgütü)Center of Elaboration and Research on Democracy (Demokrasi Çalışmaları ve Araştırmaları Merkezi, CRED)Council of Bars and Law Societies of Europe (Avrupa Baroları ve Hukuk Toplulukları Konseyi, Le Conseil des barreaux européens, CCBE)Defense Commission of the Barcelona Bar Association (Barselona Barosu Savunma Komisyonu, İspanya)Deutscher Anwaltverein (Alman Barolar Birliği, Almanya)Eşit Haklar İçin İzleme Derneği (Türkiye)European Association of Lawyers for Democracy and World Human Rights (Demokrasi ve Dünya İnsan Hakları için Avrupalı Avukatlar Derneği, ELDH)The European Criminal Bar Association (Avrupa Ceza Avukatları Birliği, ECBA)Fédération des Barreaux d'Europe (Avrupa Barolar Federasyonu, European Bars Federation, FBE)Foundation Day of the Endangered Lawyer (Tehlike Altındaki Avukatlar Günü Vakfı)Hak İnsiyatifi Derneği (Türkiye)Hakikat Adalet Hafıza Merkezi (Türkiye)Haldane Society of Socialist Lawyers (Haldane Sosyalist Avukatlar Derneği, Birleşik Krallık)Human Rights Institute of the Brussels Bar (Brüksel Barosu İnsan Hakları Enstitüsü, Belçika)Human Rights Watch (İnsan Hakları İzleme Örgütü)İnsan Hakları Derneği (Türkiye)The International Association of Democratic Lawyers (Uluslararası Demokratik Avukatlar Birliği, IADL)International Bar Association’s Human Rights Institute (Uluslararası Barolar Birliği İnsan Hakları Enstitüsü, IBAHRI)The International Commission of Jurists (Uluslararası Hukukçular Komisyonu, ICJ)International Federation for Human Rights (Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu, FIDH, İnsan Hakları Savunucularının Korunması Gözlemevi kapsamında)Kaos GL Derneği (Türkiye)The Law Society of England and Wales (İngiltere ve Galler Hukuk Cemiyeti, LSEW, Birleşik Krallık)Lawyers for Lawyers (Avukatlar için Avukatlar, Hollanda)Lawyers' Rights Watch Canada (Kanada Avukat Hakları İzleme Örgütü, LRWC, Kanada)Lyon Bar Association (Lyon Barosu, Fransa)National Union of Peoples Lawyers (Halkların Avukatları Ulusal Birliği, (NUPL, Filipinler)PEN Norway (PEN Norveç, Norveç)Turkey Litigation Support Project (Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi, Birleşik Krallık)Türkiye İnsan Hakları Vakfı (Türkiye)Vereinigung Demokratischer Jurist:innen VDJ (Demokrat Hukukçular Birliği, Association of Democratic Jurists, Almanya)World Organisation Against Torture (İşkenceye Karşı Dünya Örgütü, OMCT, İnsan Hakları Savunucularının Korunması Gözlemevi kapsamında)Yurttaşlık Derneği (Türkiye) (HABER MERKEZİ)