"Einstein kamu malı oldu" dediler, gerçek ne çıktı

Albert Einstein, Thomas Mann, Dale Carnegie gibi isimlerin telif sürelerinin dolduğu ve artık kamu malı oldukları yazıldı.Kamu malı, bir eserin telif korumasının sona ermesiyle birlikte serbestçe çoğaltılabilmesi, yayımlanabilmesi, uyarlanabilmesi ve ticari olarak kullanılabilmesi anlamına gelir.

Ancak bu durum her ülkede aynı tarihte gerçekleşmez.Avrupa Birliği ve Türkiye’de genel kural, eser sahibinin ölümünden 70 yıl sonrasıdır.

Amerika Birleşik Devletleri’nde ise özellikle 1923 sonrası yayımlanan eserler için 95 yıllık bir koruma süresi uygulanır.Bu çerçevede, 18 Nisan 1955’te hayatını kaybeden Albert Einstein’ın telifli metinlerinin büyük bölümü Avrupa ve Türkiye’de 1 Ocak 2026 itibarıyla kamu malı haline geldi.

Ancak bilimsel fikirleri, denklemleri ve teorileri zaten telif korumasına tabi değil.

Telif, yalnızca makaleleri, mektupları, kitap yazıları ve notları gibi metinler için geçerli.Buna karşılık, Einstein’a ait olduğu düşünülen pek çok ünlü fotoğraf hâlâ telifli statüsünü koruyor; çünkü bu fotoğrafların hakları çoğu zaman fotoğrafçılara veya ajanslara ait.1955’te ölen Alman yazar Thomas Mann için Avrupa ve Türkiye’de telif süresi doldu.

Buddenbrooks, Büyülü Dağ ve Doktor Faustus gibi eserlerin Almanca özgün metinleri kamu malı kapsamına girdi.

Ancak daha önce yapılmış çeviriler hala çevirmenlerin telif hakkı altında; yeni bir çeviri yapılması halinde ise bu çevirinin telifi yeni çevirmene ait olacaktır.Bir diğer isim Dale Carnegie: 1955’te hayatını kaybetti.

Avrupa ve Türkiye’de ölümden 70 yıl kuralı nedeniyle eserleri 2026 itibarıyla kamu malı sayılıyor.İspanyol filozof José Ortega y Gasset de 1955’te hayatını kaybetdi.

İspanya’da ve genel olarak Avrupa Birliği’nde telif süresi ölümden 70 yıl olduğu için denemeleri ve felsefi metinleri 1 Ocak 2026 itibarıyla kamu malı haline geldi.Odatv.com