Elon Musk'ın siyasi macerası, Tesla’nın milyonlarca araç satışına engel oldu

Yale Üniversitesi ekonomistlerinin hazırladığı yeni bir çalışma, Tesla CEO’su Elon Musk’ın politik davranışlarının şirketin satış performansını olumsuz etkilediğini gösterdi.Çalışmaya göre, Musk’ın “kutuplaştırıcı ve partizan eylemleri” son üç yılda Tesla’ya 1 ila 1,26 milyon araçlık satış kaybı yaşatırken, rakip elektrikli araç üreticilerinin satışlarını yüzde 17 ila yüzde 22 oranında artırdı.Araştırmanın baş yazarı ve Yale Üniversitesi’nden çevre ve enerji ekonomisi profesörü Kenneth Gillingham, Musk’ın hem iş dünyasındaki etkisi hem de Trump yönetimiyle olan yakın ilişkileri nedeniyle bu örneğin dikkat çekici olduğunu belirtti: “Dünyanın en zengin insanının politik eylemleri üzerinden bu kadar belirgin bir etkiyi gözlemlemek oldukça öğretici.”TESLA’NIN YÜKSELİŞİ VE DÜŞÜŞÜ2020’nin sonlarında Tesla, pandemi döneminde diğer otomobil üreticileri zorlanırken S&P 500 endeksine dahil olarak büyük bir başarı elde etmişti.

Ancak 2022 sonbaharında, Musk’ın Twitter’ı (sonradan X) 44 milyar dolara satın almasıyla tablo tersine döndü.Satın alımın ardından Musk, Twitter’ı dönüştürme sürecine girerken Tesla fiyat indirimleriyle satış hedeflerini tutturmakta zorlandı.

Wedbush Securities analisti Dan Ives, bu satın alımı “teknoloji tarihinin en fazla bedel ödenen anlaşmalarından biri” olarak nitelendirdi.

İki yıl içinde X’in değeri, ödenen tutarın yalnızca yüzde 25’i seviyesine geriledi.Aynı dönemde Musk, Trump ve Cumhuriyetçi adaylara toplamda 132 milyon doların üzerinde bağış yaptı ve Trump yönetimindeki Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE) başkanlığı görevini üstlendi.

Ancak bu adımlar, Tesla’nın uzun süredir çevreci ve Demokrat eğilimli müşteri kitlesiyle arasını açtı. 2025 yılına gelindiğinde Tesla, bir yıldan uzun bir süredir ilk kez yıllık satış düşüşü bildirdi.SATIŞLARDAKİ DÜŞÜŞÜN HARİTASIYale araştırmacıları, 2020–2025 yılları arasında Tesla satışlarını ABD genelinde ilçe bazında inceledi.

Analiz, Demokrat eğilimli bölgelerde Tesla satışlarının 2020’den 2022’ye kadar hızla arttığını, ancak Musk’ın X’i satın almasından sonra belirgin bir düşüşe geçtiğini ortaya koydu.Aynı bölgelerde diğer elektrikli ve hibrit araçların satışları artmaya devam etti, bu da Tesla’daki düşüşün genel talep azlığından değil, markaya karşı gelişen tepkiyle ilişkili olduğunu gösterdi.

Cumhuriyetçi eğilimli bölgelerde ise EV satışları neredeyse sabit kaldı.Temmuz ayında yayımlanan Nature dergisindeki benzer bir çalışma da bu sonuçları destekledi.

Çalışmaya göre muhafazakâr seçmenler genel olarak elektrikli araçlara mesafeli dururken, liberal seçmenlerin Tesla’ya olan ilgisi özellikle Musk hakkındaki olumsuz algılar nedeniyle azaldı.‘CEO AKTİVİZMİ’ GERİ TEPTİGillingham’ın çalışmasının merkezinde, “CEO aktivizmi” kavramı yer alıyor — yani şirket liderlerinin doğrudan iş alanlarıyla ilgili olmayan politik konularda söz alması.“Yıllardır CEO’ların siyasete dahil olup olmaması gerektiği tartışılıyor,” diyen Gillingham, Musk örneğinin bu konuda güçlü bir uyarı niteliğinde olduğunu belirtti.Analistler de benzer görüşte.

Wedbush’tan Dan Ives, temmuz ayında Tesla yönetim kuruluna sunduğu bir raporda, Musk’ın politik faaliyetlerine sınır getirilmesi gerektiğini savundu: “Musk’ın bağışlarını kontrol edemezsiniz, ancak siyasi girişimlerinin CEO olarak görevine müdahale etmemesini sağlayabilirsiniz.”Gillingham ise diğer CEO’lar için daha basit bir tavsiyede bulunuyor: “Yapılacak en kolay şey, kendi müşteri kitlenizi kışkırtmamaktır.”