Atıkta ‘sıfır toleran

Başak Nur GÖKÇAMDünya artık her atığın birer finansal kayna­ğa dönüştüğü yeni bir ekonomik düzene evrilirken, Türkiye bu dönüşümde ‘sıfır atık’ vizyonuyla kritik bir vi­rajda yer alıyor.

Mega kent İs­tanbul’un günlük 18 bin tonu aşan atık üretimi, meselenin sadece çevresel değil, aynı za­manda lojistik ve ekonomik bir yönetim krizi olduğunu da kanıtlıyor.

Belediyelerin yıllık topladığı yaklaşık 32,3 milyon ton atığın içinde kâ­ğıt, cam ve metal gibi değerli hammaddelerin ekonomiye geri kazandırılmadan topra­ğa gömülmesi, her yıl milyar­larca liralık bir ekonomik kaybı da beraberinde getiri­yor.

İşte bu noktada, özel sek­törün çevikliği ile devletin regülatif gücünü birleştiren projeler, toplumsal dönüşü­mün anahtarı haline geliyor.Bu kapsamda kamu ve özel sektör iş birliğiyle hayata ge­çirilen 'Sıfır Atık ile Doğaya Saygı Duy' projesi, çevre bi­lincini akaryakıt istasyonları üzerinden topluma yaymayı sürdürüyor.

Antalya ve Anka­ra’nın ardından rotasını Mar­mara’ya çeviren bu temizlik hareketi, İstanbul durağıyla birlikte Türkiye’nin yedi böl­gesine yayılacak olan yedi illik kapsamlı dönüşümün haber­cisi oldu.

Akaryakıt istasyon­larını modern birer geri kaza­nım merkezine dönüştürmeyi hedefleyen bu stratejik hamle, sadece bir temizlik hareketi değil, aynı zamanda atığın sa­nayiye hammadde olarak ka­zandırılması yolunda atılmış en somut özel sektör adımla­rından biri olarak kayda geçti.Radikal adımlara ihtiyaç varSıfır Atık ile Doğaya Say­gı Duy projesine ilişkin açık­lamada bulunan OPET Yö­netim Kurulu Kurucu Üyesi Nurten Öztürk şirket olarak sosyal sorumluluğu bir ku­rum kültürü haline getir­diklerini ancak meselenin çözümü için daha radikal adımlar gerektiğini belirte­rek, "Biz şirket olarak bu sos­yal sorumluluk projelerimi­zi oldukça yoğun yapıyoruz.

Bireysel olarak da kendi iç eğitimlerimizle olsun, çevre­mizle olsun sürekli bilinçlen­dirme etkinlikleri yapıyoruz.

Ama devletin gücü olmadan ve bu proje daha çok büyüme­den toplumun tüm kademe­leri bunu hissetmeden bu ko­nunun gerçek anlamda çözü­lemeyeceğini düşünüyorum” ifadelerinde bulundu.Öztürk’ün en dikkat çekici vurgusu ise yaptırımlar üze­rine oldu.

Gelişmiş ülkeler­deki ‘kirleten öder’ prensi­binin Türkiye’de de tavizsiz uygulanması gerektiğini be­lirten Öztürk, "Biz şuna ina­nıyoruz; insanlarımız mutla­ka bilinçlenmeli ama görevini yapmıyorsa da bunun cezası­nı çekmeli.

Onun için araba­dan çöpünü atandan tutun da, sokağa çöpünü atan kişilere sürekli cezalar getirilmeli, di­ğer ülkelerde olabiliyorsa ni­ye bizim ülkemizde olmasın.

Biz bu talebimizi bakanlıkla­rın kapılarını çalıp anlattık.

Çevre, Şehircilik ve İklim De­ğişikliği Bakanlığımız bunun üzerine önlemler alacakları­nı, ilk adımda ise istasyonlar­dan başlayan sıfır atık proje­siyle bunu büyütebileceğimi­zi söyledi.

Biz de böylelikle bu harekete iş birliğiyle devam etmeye karar verdik” dedi.İstasyonlar ‘hammade merkezi’ olacakProje kapsamında Türki­ye genelindeki tüm istasyon­ların sıfır atık sistemine en­tegre edilmesi hedefleniyor.

İstasyonların sadece akarya­kıt noktası değil, aynı zaman­da birer eğitim ve ayrıştırma merkezi olacağı bilgisini ve­ren Öztürk, "8 Nisan'da 'Sıfır Atık ile Doğaya Saygı' proto­kolü imzaladık ve Türkiye'de bütün istasyonlarımızda bu projeyi yaygınlaştıracağız.

Bayilerimizi, çalışanlarımı­zı duyarlı hale getireceğiz ve yalnız atmak değil, atılan çöplerin ayrıştırılmasının da son derece değerli olduğunu önce atlamakla başlayacak ama nasıl sıfır atıksız bir ya­şam olacak, bunu öğretmek amacıyla eğitimlerle de des­tekleyeceğiz.

Atıkların sana­yiye geri kazandırılma süre­ci de bakanlıkla yürütülecek” bilgisini verdi.Toplumsal direnç okullarda kırılacakÇevre bilincine karşı olu­şan toplumsal direnci kırmak için eğitimi önceliğe alan proje, odağına çocukları yer­leştiriyor.

Bu konuda da çok kararlı olduğunu vurgulayan Öztürk, "Bu konudaki top­lumsal direnci kesinlikle kı­racağız.

Çünkü okullarımız­da şu an 'Tertemiz Yarınlar Okullardan Başlar' diyerek 77 bin okulda yürüttüğümüz temizlik projesine çevreyi de ekledik.

Sadece yetişkinleri değil, çocuklarımızı da okul­lardan başlayarak bu konuya duyarlı hale getireceğiz” diye konuştu.Çekmeköy’de düzenlenen etkinlikte konuşan OPET Genel Müdürü Özgür Kahra­manzade de, 13 farklı sosyal sorumluluk projesini eş za­manlı yürüttüklerini belirte­rek, "Çevre Bakanlığı'nın des­teğiyle gücümüz daha da art­tı. 'Sıfır Atık ile Doğaya Saygı Duy' projesi kapsamında bir farkındalık yaratmak ve ülke çapında toplumsal bir hareket dönüşümü başlatmaya çalışı­yoruz” ifadelerinde bulundu.Atıktan sanata dönüşümÇekmeköy’deki çevre temizliği sadece bir saha çalışması olarak kalmadı.

Proje kapsamında toplanan atıklardan sanatçı Sündüz Yılmaz tarafından özel bir tablo yapıldı.

Bu eser, farkındalık yaratmak amacıyla OPET Çekmeköy Güney İstasyonu’nda kalıcı olarak sergilenmeye başladı.

Atığın ‘çöp’ değil, ‘form değiştiren bir değer’ olduğu mesajı sanat aracılığıyla veriliyor.

Gençler için dijital hamleSürdürülebilirliği yeni neslin diline taşımak için ‘Sıfır Atık Yolculuğu Kısa Film Yarışması’ başlatılıyor. 30 Nisan–15 Temmuz tarihleri arasında başvuruları alınacak olan yarışma, seyahat süreçlerinde çevre dostu alışkanlıkları teşvik etmeyi hedefliyor.

Kazanan yapımlar Eylül 2026’da büyük bir ödül töreniyle taçlandırılacak.