Haber Detayı
İran’da Hollywood filmi çekilir mi… Bir pilot üç senaryo
ABD’nin İran üzerinde düşürülen F-15 uçağının kayıp pilotunu arama çalışmaları sürerken, pilotun akıbeti savaşın seyrini belirleyebilecek kritik bir unsur haline geldi. Washington bir yandan film gibi kurtarma operasyonlarını genişletirken, olası esaret, pazarlık ya da ölüm senaryoları çatışmanın boyutunu değiştirebilir.
ABD ve İsrail’in İran’a açtığı savaş, Başkan Donald Trump yönetimi için çıkışı bulunmayan bir labirente dönüşürken Washington, önceki gün İran üzerinde düşürülen Amerikan F-15 uçağının kayıp pilotunu İranlılardan önce bulmaya çalışıyor.
ABD ordusuna bağlı Muharebe Arama ve Kurtarma (CSAR), uçağın düştüğü Huzistan eyaletinde operasyon başlatırken alçaktan uçan iki askeri helikopter ve yakıt ikmal uçağının katıldığı bir operasyonla pilotlardan birinin yaralı olarak kurtarıldığı, kayıp ikinci pilot için ise arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü aktarıldı.İKİ UÇAK VE BİR HELİKOPTER VURULDUKurtarma operasyonu sırasında iki helikopterden birinin vurulduğu, vurulan helikopterin Irak’a yönelerek indiği belirtildi.
Diğer yandan Amerikan basını F-15 uçağıyla aynı anlarda Hürmüz Boğazı yakınlarında ikinci bir ABD savaş uçağının (A-10) vurulduğunu, pilotunun uçağı Kuveyt hava sahasına yönlendirdiği ve atlayarak kurtulduğunu paylaştı.
KAYIP PİLOTU CSAR ARIYORHava kuvvetlerinin “İsviçre çakısı” olarak bilinen CSAR birimi, düşürülen pilot ve yardıma ihtiyaç duyan askerler gibi personelin bulunması, desteklenmesi ve kurtarılmasını amaçlayan askeri operasyonları gerçekleştiriyor.
Söz konusu operasyonlar, doğal afet sonrası yapılan arama-kurtarma faaliyetlerinden farklı olarak, düşman unsurların da bulunduğu sıcak çatışma ortamında düzenleniyor.
CBS News’e konuşan eski bir hava indirme komutanı, en az 24 kurtarma personelinin Black Hawk helikopterleriyle bölgede arama yaptığını belirtirken ABD Deniz Piyadeleri eski özel operasyon uzmanı Jonathan Hackett, kurtarma ekiplerinin önceliğinin kayıp askere dair yaşam belirtisi bulmak olduğunu dile getirdi.MÜZAKERELERİ ETKİLEMEZABD Başkanı Trump, pilotun esir alınması veya zarar görmesi ihtimaline dair, “Umarız böyle bir şey yaşanmaz”dedi.
İran tarafından savaş uçaklarının düşürülmesinin Tahran yönetimiyle olası müzakereleri etkilemeyeceğini de belirten Trump “Hiç etkilemez.
Bu bir savaş” diye konuştu.
Kayıp pilotun akıbetinin savaşın en önemli dinamiği haline geldiği belirtilirken üç senaryo öne çıkıyor.Bilgi Notu: Dün iki adet ABD yapımı HC-130J Combat King II kurtarma tanker uçağı, Almanya’daki Stuttgart Askeri Havaalanı’ndan kalkarak Ortadoğu’ya hareket etti.
Bu durum, kayıp askeri arama çalışmalarının genişleyeceği şeklinde yorumlandı.
HC-130J tanker uçakları, özellikle Black Hawk kurtarma helikopterlerine havada yakıt ikmali yaparak, CSAR’ın arama ve kurtarma operasyonlarını desteklemek için kullanılıyor.
İŞTE O ÜÇ SENARYO1-PROPAGANDA İÇİN KULLANIRİran’ın pilotu yakalaması ve görüntülerini medya ile paylaşması halinde Trump’ın operasyonu durdurması ve askerin serbest bırakılması için müzakere etmesi Kongre ve asker aileleri başta olmak üzere Amerikan kamuoyundan büyük bir baskı görmesine kesin gözüyle bakılıyor.
Bu durum, hava saldırılarını “sürdürülemez” hale getirebilir ve Washington için planlamadığı “elverişsiz” koşullarda bir ateşkesi zorunlu kılabilir.2-PAZARLIK İÇİN SAKLARİran güvenlik güçleri Amerikan askerini yakaladıktan sonra görüntülerini paylaşıp yeni bir krizi tetiklemek yerine müzakerelerde bir “koz” olarak kullanabilir.
Tahran yönetimi asker karşılığında ABD’den ateşkes, Hürmüz Boğazı’ndan geçişler ve ücretleri üzerinde kontrol, gelecekteki ABD askeri operasyonlarına sınırlamalar ve yaptırımların hafifletilmesi gibi talepler sıralayabilir.
Bu durum da Trump’a potansiyel bir çıkış yolu sağlar.3-ÖLÜRSE İŞLER DEĞİŞİRPilotun esaret sırasında ya da başarısız bir kurtarma girişiminde hayatını kaybetmesi ise tüm dengeleri değiştirebilir.
Bu durumda olay bir çıkış yolu değil, kara harekâtını tetikleyen bir gelişmeye dönüşebilir.
Pilotun öldüğüne dair kanıtların İran güçlerini işaret etmesi veya kurtarma operasyonunda Amerikan kayıpları yaşanması halinde Trump’ın güçlü bir karşılık verme baskısıyla karşılaşacağı düşünülüyor.
Zayıflamış askeri kapasitesine rağmen İran’ın kara harekâtına karşı hazırlıklı olduğu değerlendiriliyor.
Yaklaşık bin 600 kilometre boyunca uzanan Zagros Dağları, dar geçitleri ve saldırganları savunmasız bırakabilecek vadileriyle stratejik avantaj sağlıyor.ABD’NİN KAYIPLARI ARTIYORABD savaşta bugüne kadar 13 Amerikan askerinin öldüğünü, 365 askerin de yaralandığını açıkladı.Açık kaynaklara göre hava kuvvetlerindeki kayıplar ise şu şekilde sıralandı:- 4 adet F-15 savaş uçağı kaybedildi.
Biri İran üzerinde hava savunma füzesi tarafından, üçü ise Kuveyt üzerinde “dost ateşi” sonucu düşürüldü.- 1 adet A-10 savaş uçağı, arama-kurtarma operasyonlarına hava desteği sağlarken vuruldu.
Pilotu kurtarıldı.- 1 adet F-35 savaş uçağı, İran’a ait hava savunma füzesi ile hasar aldı.
Sert iniş yapan uçağın pilotu kurtarıldı.- 1 adet E-3 Havadan Erken İhbar ve Kontrol Uçağı, Suudi Arabistan’daki Prince Sultan Hava Üssü’nde imha edildi.- 2 adet KC-135 Yakıt İkmal Uçağı kaybı yaşandı.
Bunlardan biri Prince Sultan Hava Üssü’nde vuruldu.
Diğeri ise Irak’ta düşürüldü, 6 kişilik mürettebattan kurtulan olmadı.- 6 adet tanker uçağı daha hasar gördü.
Bunlardan biri Irak üzerinde, beşi ise Prince Sultan Hava Üssü’nde hasar aldı.- 17 adet Reaper tipi insansız hava aracı İran güçleri tarafından düşürüldü veya yerde vuruldu.
