NATO 2025 raporunu açıkladı: Cüzdanlarınızı çıkarın

Raporun en dikkat çekici yönlerinden biri, güvenlik kavramının sınır tanımayacak kadar genişletilmesi.

NATO artık yalnızca tank, uçak, füze ve cephe hattı konuşmuyor.

Kritik altyapı, enerji güvenliği, denizaltı kabloları, siber saldırılar, sivil hazırlık, toplumsal dayanıklılık...

Her şey aynı şemsiye altına alınıyor.

Bu savunma diyerek sivil hayatın tamamını askerîleştirme anlamına geliyor.YENİ HEDEF: GSYH'NİN YÜZDE 5'İLahey Zirvesi'nde alınan kararların yansıdığı raporda dikkat çeken ayrıntı, savunma harcamalarındaki astronomik artış hedefi oldu.

Rusya'yı 'uzun vadeli tehdit', terörizmi ise 'kalıcı risk' olarak kodlayan NATO, 2035'e kadar üye ülkelerin Gayrisafi Yurt İçi Hasılası'nın (GSYH) yüzde 5'ini savunma ve güvenliğe ayırmasını istiyor.Hedeflenen bu devasa bütçenin yüzde 3,5'i doğrudan çekirdek askeri güce, yüzde 1,5'i ise siber güvenlik, sivil hazırlık ve kritik altyapıya gidecek.

Kısacası NATO, müttefiklerinden cüzdanları sonuna kadar açmasını talep ediyor.TÜRKİYE AYRINTISI VE ALMANYA'DAKİ 'BOŞLUK'Peki cüzdanlar açılırken harcama tablosunda Türkiye nerede duruyor?

Rapordaki resmi verilere göre:Avrupa ve Kanada'nın ortalama harcaması yüzde 2,27'ye fırlarken (reel artış yüzde 15,94), Türkiye'nin savunma harcaması GSYH'nin yüzde 2,33'ü seviyesinde gerçekleşti.Kişi başına düşen savunma harcamasında Avrupa ve Kanada ortalaması 868 doları bulurken, Türkiye'de bu rakam 258 dolar olarak kayıtlara geçti.

NATO genel ortalaması ise bin 423 dolar.Listenin zirvesinde yüzde 4,48 ile savaşın sınır komşusu Polonya var.

Onu Baltık ülkeleri takip ediyor.

ABD yüzde 3,22 ile dikkat çekerken, Avrupa'nın sanayi devi Almanya'nın 2025 hücresinin boş bırakılması dikkatlerden kaçmadı.

Tabloda toplam 30 müttefik yüzde 2 barajını aşmış durumda.SADECE CEPHE DEĞİL, KABLOLAR DA KORUMA ALTINDARapordaki bir diğer çarpıcı nokta, savaşın artık sadece siperlerde değil, denizin dibinde ve siber ağlarda yaşandığının ilanı. 14 Ocak 2025'te başlatılan "Baltic Sentry" faaliyeti bunun en net kanıtı.

NATO artık denizaltı kablolarını, boru hatlarını sabotajlardan korumak için fiili olarak sahada.

Ayrıca Eylül ayında Bulgaristan'da yapılan büyük çaplı sivil acil durum tatbikatı (Bulgaria 2025), toplumların büyük bir krize asker-sivil el ele nasıl hazırlanacağının provası niteliğindeydi.Savunma sanayii büyüdükçe diplomasi küçülüyorNATO, üretim kapasitesini artırmayı, darboğazları aşmayı, mühimmat ve platform üretimini hızlandırmayı stratejik hedef haline getirmiş durumda.Bu teknik bir plan gibi anlatılıyor.

Oysa aslında siyasi bir tercih.

Çünkü bir ittifak, eğer üretim bantlarını kalıcı biçimde savaş temposuna göre düzenliyorsa, o artık yalnızca tehditlere karşı hazırlık yapmıyor demektir.

Aynı zamanda uzun süreli gerilimi normalleştiriyor demektir.Burada şu gerçek karşımıza çıkıyor: Fabrika hızlandıkça diplomasi geri çekiliyor.Silah üretimini merkezine alan bir güvenlik mimarisi, ister istemez siyasi çözümü ikincil alana iter.

Çünkü sistem kendi enerjisini artık müzakereye değil, hazırlığa; yatıştırmaya değil, kapasite büyütmeye; çözmeye değil, sürdürmeye harcar.NATO raporu bunu açık açık söylemiyor.

Ama anlatılan model tam olarak buna çıkıyor.Savunma sanayii artık geçici krizlerin aracı değil; kalıcı jeopolitik gerginliğin taşıyıcı kolonuna dönüşüyor.Şubat 2025’te güncellenen Savunma Üretim Eylem Planı, daha fazla ve daha hızlı üretim ihtiyacına yanıt vermek için kabul edildi.

NATO metnine göre amaç; talebi birleştirmek, üretim darboğazlarını aşmak, sanayi kapasitesini büyütmek ve müttefiklere “daha çok, daha hızlı” kapasite sağlamak.

Yani mesele artık sadece ne kadar para harcandığı değil; o paranın ne hızla mühimmata, platforma ve savaş kabiliyetine çevrileceği.UKRAYNA ARTIK 'MERKEZ'NATO’nun en büyük siyasi açmazlarından biri Ukrayna meselesinde görülüyor.

İttifak, Ukrayna’yı resmen kendi sınırlarının dışında tutuyor.

Ama fiilen güvenlik mimarisinin merkezine yerleştiriyor.Rapor, Ukrayna'nın artık NATO güvenliğinin bir dış halkası değil, merkez üssü olduğunu belgeliyor.

Sadece 2024'te 50 milyar avronun üzerinde güvenlik yardımı akıtılan Kiev'e, 2025 için 35 milyar avro daha taahhüt edildi.

Yardımlar artık geçici paketlerden çıkıp, fonlar ve projelerle kurumsallaşmış durumda.

Şubat ayında güncellenen Savunma Üretim Eylem Planı da açıkça gösteriyor ki; NATO sadece daha fazla para harcamıyor, üretim darboğazlarını aşıp bu parayı acilen mühimmata ve silaha dönüştürmek için sanayiyi zorluyor.NATO KENDİNİ ASKERÎ BLOK GÖRMÜYORNATO kendisini yalnızca askerî blok olarak değil, aynı zamanda istikrar sağlayıcı bir yapı olarak da anlatıyor.

Ortaklık ağları, kriz yönetimi faaliyetleri, dış operasyonlar hep bu çerçevede sunuluyor.Burada NATO’nun en büyük açmazı ortaya çıkıyor.

Güvenliği, sürekli daha fazla kaynak isteyen bir düzene çevirmiş durumda.

Harcama büyüyor ama huzur gelmiyor.

Cephanelik genişliyor ama belirsizlik bitmiyor.AKLA TAKILAN SORULARNATO gerçekten güvenlik mi üretiyor, yoksa güvenlik ihtiyacını sürekli büyüten sistemin açmazlarını mı taşıyor?

Eğer bu kadar büyük bütçeler gerçekten güvenlik üretiyorsa, neden her yıl daha fazla harcamaya ihtiyaç duyuluyor?

Eğer sistem işe yarıyorsa, neden tehdit algısı azalmak yerine büyüyor?

Eğer amaç istikrar ise, neden ittifakın bütün planları daha uzun krizlere, daha büyük çatışmalara ve daha pahalı hazırlıklara göre yapılıyor?Kısacası ortaya çıkan şey barış mimarisi değil; maliyeti sürekli artan bir saldırı düzeni.İTTİFAKTA SİYASİ GERİLİMNATO raporu Rusya’yı, terörü, hibrit tehditleri ve küresel kırılganlıkları anlatıyor.

Ama dikkatli okununca başka bir sorun daha görünür hale geliyor: İttifakın kendi yapısı da ağır bir siyasi gerilim taşıyor.Çünkü NATO artık sadece dış tehditlerle uğraşmıyor.

Kendi varlık gerekçesini sürekli büyütmek zorunda kalan bir sisteme dönüşmüş durumda.

Güvenlik alanını genişletiyor, bütçeyi büyütüyor, üretimi artırıyor, ortaklık ağını yayıyor, sivil hayatı güvenlik çerçevesine çekiyor.

Fakat bütün bunlar olurken siyasi manevra alanı daralıyor.Yani NATO sözde güç kazanırken rahatlamıyor; tam tersine daha çok sıkışıyor.GÜÇ VE İSTİKRAR DENGESİZLİĞİDışarıya karşı daha sert, içeride daha kırılgan bir yapı oluşuyor.

İşte 2025 raporunun asıl anlattığı şey de bu: Güç artıyor ama istikrar aynı ölçüde artmıyor.

Kapasite büyüyor ama belirsizlik bitmiyor.

İttifak geniş bir güvenlik dili kuruyor ama o dil, kendi çelişkilerini gizlemeye yetmiyor.NATO’nun 2025 faaliyet raporu bir başarı hikâyesi gibi sunuldu ama dikkatle okunduğunda başka bir tablo çıkıyor.Bu rapor, güçlenen bir ittifakın aynı zamanda daha pahalı, daha karmaşık ve daha tartışmalı hale geldiğinin belgesi.SİVİL ALAN DARALIYORSavunma genişledikçe sivil alan daralıyor.

Harcamalar yükseldikçe güvensizlik hissi büyüyor.

Birlik vurgusu arttıkça iç eşitsizlikler daha görünür hale geliyor.

Ukrayna’ya destek derinleştikçe “doğrudan taraf değiliz” söylemi daha inandırıcılığını yitiriyor.

Savunma sanayii hızlandıkça diplomasi daha çok geri plana düşüyor.Kısacası NATO’nun önündeki asıl sorun yalnızca sözde dış tehditler değil.Asıl sorun, kendi çelişkileriyle büyüyor olması.2025 raporu bu yüzden bir zafer belgesi olarak değil, büyüyen askerî kapasitenin daralan siyasi ufkunu gösteren bir metin olarak okunmalı.

Odatv.com