Devrim küçük adımlarla başlar: Mikro Feminizm

Geçen 8 Mart’ta oğlumun veli WhatsApp grubunda Dünya Kadınlar Günü kutlandı.

Kalpler, çiçekler, “iyi ki varsınız anneler” mesajları…“Ne var bunda canım?” demeyin.

İlk bakışta normal gelebilir ama aslında durum kendi içinde bir çelişki barındırıyordu. 17 kişilik veli grubunda da, öğretmenin kurduğu sınıf grubunda da bir tane bile baba yoktu.

Veli toplantısına gittim, yine hep kadınlar vardı. 8 Mart’ın özü kadınların birbirini kutlaması değil ki, eşitliğin konuşulması.

Ancak çocukların okul iletişimi bile sadece kadınların üzerine yıkılmışsa, eşitliği konuşacağımız alanı daha baştan daraltmış olmuyor muyuz?

Ertesi gün ilk iş eşimi de gruba ekleme kararı aldım ama şimdilik buna cesaret edemiyorum.

Eğer yapabilseydim insanlık için küçük ama bizim için büyük bir şeyler becermiş olabilirdim.

Büyük ama çok büyük değil… Az büyük… Orta… Yok yok minik… Hatta mikro… Mikro feminizm dediğimiz şey aslında küçük görünen ama toplumsal kalıpları yavaş yavaş kıran davranışlar.

Büyük sloganlardan, meydanlardan, uzun manifestolardan söz etmiyorum.

Dil, refleks ve gündelik yaşamdaki minicik davranış değişiklikleri… Örneğin meslekleri konuşurken “kadın yazar”, “kadın yönetmen” demeden sadece “yazar” demek.

Erkekler için “erkek yazar” demediğimizi fark etmek.

Bir başka küçük refleks, çocuğun ayakkabı numarasını babaya sormak.

Eğer çocuklu bir ailedeyseniz bir şeye dikkat etmenizi istiyorum: Çocuğun kimlik numarasını ezbere bilen kişi anne mi yoksa baba mı?

Kulağa komik geliyor ama okulda, doktorda, mağazada bu soru neredeyse otomatik olarak anneye sorulur.

Çünkü çocuk bakımının “doğal sorumlusu” olarak anne varsayılır.

Mikro feminizm işte bu otomatik varsayımları görünür kılmakla başlıyor.

Toplantıda bir kadının sözü kesildiğinde “Zeynep sözünü bitirsin” demek.

Bir fikir erkek tarafından tekrar edildiğinde “Az önce Elif de bunu söylemişti” diye hatırlatmak...

Bunlar devrim değil ama zihnimizdeki küçük fay hatlarını oynatır.

ÖDEV LİSTESİ Bütün bu teorik kısmı bir kenara bırakalım ve konuyu biraz eğlenceli bir yere getirelim.

Bu size ve kendime küçük bir mikro feminizm ödev listesi bırakıyorum.

Deneyin bakalım neler oluyor. 1.

Dil egzersizi: Bir gün boyunca “adam gibi yapmak” dememeye çalışın.

Yerine “hakkıyla yapmak” deyin. 2.

Spor testi: Bir sohbet sırasında “erkek futbolu” demeyi deneyin.

Ortamda oluşan kısa sessizliği gözlemleyin. 3.

Refleks deneyi: Çocuğunuzla ilgili bir soruyu özellikle babaya sorun.

Doğum günüyle başlayabilirsiniz.

Ayakkabı numarasıyla devam eder sonunda da kimlik numarasına geçersiniz. 4.

Görünürlük görevi: Birine kitap veya film önerirken özellikle bir kadın yazar veya kadın yönetmen önerin. 5.

WhatsApp müdahalesi: Okul grubuna babaları da eklemeyi deneyin. 6.

Trafikte eşitlik: Emniyet şeridinden giden bir şoförü gördüğünüzde “erkek şoför tabii” deyin.

Sonuçları merak ediyorum.

Çünkü mikro feminizm çoğu zaman şöyle çalışır: Bir kişi küçük bir şey yapar.

Sonra bir kişi daha.

Derken o “küçük şey” bir gün olağan hale gelir.

Haydi bakalım, görev başına… yolumuz uzun.