Haber Detayı
Ay'ın zorlu şartlarında patates yetiştirildi! Ancak büyük bir sorun var
Bilim insanları, tıpkı bilim kurgu filminde olduğu gibi Ay'ın zorlu toprak koşullarını simüle eden bir laboratuvar ortamında organik atık yardımıyla patates yetiştirmeyi başardı.
Bilindiği üzere ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), Ay görevlerinde astronotların beslenme ihtiyacına çözüm bulmak için farklı ortamlara uyum sağlayabilen, besin ve kalori açısından yoğun patates gibi mahsulleri araştırıyor.
Bu kapsamda bioRxiv'de yayımlanan yeni bir araştırma, Dünya'dan elde edilen kompost desteğiyle Ay tozunda patates yetiştirilebileceğini kanıtladı.
Çalışmada yer almayan Central Florida Üniversitesi Ay Bilimcisi Jared Long-Fox, söz konusu araştırmanın uzun vadeli görevlerin başarısını sağlamak için cevaplanması gereken sorulara derinlemesine bir analiz sunduğunu ifade etti.
AY TOPRAĞI LABORATUVARDA NASIL KOPYALANDI?
Bilim insanları keşfi gerçekleştirmek için öncelikle Ay'ın yüzeyini kaplayan gevşek, tozlu katman olan Ay regolitini yeniden oluşturdu.
Oregon Eyalet Üniversitesi'nden Uzay Biyoloğu David Handy ve meslektaşları, laboratuvar ortamında Ay'ın kimyasıyla eşleşen ezilmiş mineraller ve volkanik kül karışımı kullandı.
Ancak Ay regoliti, bitkilerin büyümesi için ihtiyaç duyduğu organik maddeden tamamen yoksun bir yapıya sahip.
Florida Üniversitesi Bitki Moleküler Biyoloğu Anna-Lisa Paul, inorganik ve yaşanmaz bir kum yığınını bitki gelişimini destekleyebilecek bir şeye dönüştürmenin son derece karmaşık olduğunu belirtiyor.
Bu zorluğu aşmak isteyen Handy ve ekibi, regolite solucanlardan elde edilen organik atık olan vermikompost ekledi.
Yüzde 5 kompost içeren karışımın, Ay ortamının stresli koşullarını taklit ederken patateslerin büyümesine olanak tanıdığı gözlendi.
Yaklaşık 2 aylık büyüme sürecinin ardından ekip, yumruları hasat etti, dondurarak kuruttu ve daha ileri testler için öğüttü.
Patateslerin DNA analizinde strese bağlı genlerin aktive olduğu görüldü.
Ayrıca Dünya'da yetiştirilenlere kıyasla daha yüksek bakır ve çinko konsantrasyonlarına sahip olmaları nedeniyle insan tüketimi için tehlikeli olabileceği anlaşıldı.
Ancak bitkilerin besin değerinin geleneksel patateslere benzer olması bilim insanları için sürpriz oldu.
David Handy, bitkilerin stres faktörlerinin üstesinden gelmek için adeta fazla mesai yapması nedeniyle besin seviyelerinin daha düşük olmasını beklediklerini dile getirdi.
SIRADA NE VAR?
Jared Long-Fox, çalışmanın uzay boşluğu ve sürekli radyasyon gibi Ay'daki diğer tehlikeleri tam anlamıyla yansıtmadığına dikkat çekiyor.
Ayrıca deneyin sadece simülasyonlarla değil gerçek Ay toprağında tekrarlanması gerektiğini savunuyor.
Handy'nin ekibi ise şimdiden bir sonraki deneye odaklanmış durumda.
Bitki biyokimyacısı Aymeric Goyer, regolitte yetiştirilen farklı patates çeşitlerini test ederek hangilerinin daha iyi performans gösterdiğini keşfetmeyi umduklarını belirtiyor.
Goyer, genetikçilerin zamanla Ay'a daha iyi adapte olabilen patatesleri seçip üretebileceğine inanıyor.
