Haber Detayı
Çin'den 'ölümsüz' pirinç devrimi: Bilim insanları antik genleri uyandırdı
Çin Bilimler Akademisi araştırmacıları, pirincin yabani atalarındaki "uyuyan" genleri kullanarak hasat sonrası kendini yenileyebilen çok yıllık bir tür geliştirdi. EBT1 adı verilen gen bölgesi sayesinde pirinç, yaşlanma sinyalini kapatarak yıllarca ürün verebiliyor.
Pirinç tarımı binlerce yıldır her yıl toprağın sürülmesi, tohum ekilmesi ve hasat edilmesi üzerine kurulu yorucu bir döngüden oluşuyor.
Ancak Çinli bilim insanları, pirincin evrimsel sürecinde devre dışı kalan antik bir özelliği "uyandırarak", pirinci tıpkı bir meyve bahçesi gibi her yıl yeniden ekim gerektirmeyen, kalıcı bir ürün haline getirmeyi başardı.
YAŞLANMA DÖNGÜSÜNÜN KIRILMASI Çin Bilimler Akademisi Moleküler Bitki Bilimi Mükemmeliyet Merkezi'nden genetikçiler Han Bin ve Wang Jiawei, bitkilerin kışı atlatıp kendi köklerinden yeniden büyümesini sağlayan genetik mekanizmayı belirledi.
Science dergisinde yayımlanan araştırmada, EBT1 adı verilen spesifik bir gen bölgesinin bu uzun ömürlülüğün biyolojik anahtarı olduğu tespit edildi.
Bu bölgedeki sinyali susturan araştırmacılar, pirincin yaşlanma sürecini durdurarak bitkinin sürekli genç ve vejetatif bir evrede kalmasını sağladılar.
Böylece pirinç, tipik ölüm döngüsünü atlayarak her hasat sonrası tabanından yeniden büyüme yeteneği kazandı.
REKOR VERİMLİLİK Normal şartlarda pirinç bitkileri hasat sonrası "ratoon" adı verilen kısa bir ikinci hayat belirtisi gösterse de, bu durum geniş çaplı üretim için çok zayıf kalıyordu.
Bilim insanları bu özelliği maksimize etmek için G43 adı verilen oldukça verimli bir hat geliştirdi.
Standart yıllık pirinç türleri hasat sonrası sadece bir düzine ikincil kardeşlenme üretirken, G43 çeşidi yaklaşık 70 kardeşlenme üreterek verimlilikte devasa bir artış sağladı.
EBT1 geninin diğer büyüme genleriyle birleştirilmesiyle, Hainan gibi saha ortamlarında en az iki yıl boyunca hayatta kalabilen dayanıklı bitkiler oluşturuldu.
TARIMIN GELECEĞİ Bu keşif sadece pirinç üretiminde iş gücü ve maliyeti düşürmekle kalmıyor, aynı zamanda yıllık ürünlerin çok yıllık hale getirilmesi konusunda dünyaya bir "kavram kanıtı" sunuyor.
Nagoya Üniversitesi'nden bitki genetikçisi Moto Ashikari, bu çalışmanın yıllık ürünlerin genetik yaklaşımlarla çok yıllık ürünlere dönüştürülebileceğine dair zorlayıcı bir kanıt sunduğunu belirtti.
Araştırma, bitki ömrü stratejilerinin evrimini anlama konusunda bilim dünyasına yeni ve hayati genetik kaynaklar sağlıyor.
