Haber Analiz: Ortadoğu'daki Çatışmaların Uzaması, ABD Dolarını Güvenli Liman Olmaktan Çıkarabilir

İSTANBUL, 20 Mart (Xinhua) -- ABD ve İsrail'in İran'a yönelik devam eden saldırılarının yayılmasıyla ortaya çıkan etkiler, giderek piyasaların göz ardı edemeyeceği bir hal alıyor.

Küresel varlıkların fiyatlandırılmasında daha fazla belirleyici rol oynamaya başlayan jeopolitik riskin, sermaye akışında daha geniş çaplı bir yeniden dengelenmeyi de hızlandırabileceği belirtiliyor.

Bu bağlamda ABD doları cinsinden varlıklara ilişkin belirsizlik artarken, bu varlıkların uzun süredir devam eden güvenli liman statüsü de daha fazla sorgulanmaya başlıyor.Analistler, çatışmaların uzaması halinde ABD'nin bölgedeki önemli yatırımları, yükselen enerji fiyatları, ABD Merkez Bankası politikasındaki olası aksaklıklar ve ABD finans piyasalarında artan yapısal riskler gibi birden fazla faktörün aynı anda devreye girebileceğine dikkat çekiyor.

Böyle bir durumda geleneksel olarak ABD doları cinsinden varlıklarla ilişkilendirilen koruyucu özelliklerin aşınmaya başlayabileceği ifade ediliyor.Reuters'ın aktardığı son verilere göre, ayın 11'inde sona eren haftada küresel yükselen piyasa tahvil fonlarından yaklaşık 1,1 milyar ABD doları tutarında net çıkış yaşandı.

ABD dolarının 6 ana para birimi karşısındaki değerini izleyen dolar endeksi de istikrarlı bir yükseliş sergileyemeyerek, ayın 17'sinde yüzde 0,13 düşüşle 99,574 seviyesinden kapandı.Son haftalarda hem 10 yıllık hem de 2 yıllık ABD hazine tahvillerinin getirilerinin yükselmiş olmasıysa belki de daha çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor.

Çünkü bu durum, yatırımcıların devlet tahvillerine yönelerek getirilerin düşmesine neden olduğu jeopolitik gerilim dönemlerindeki tipik eğilime ters düşüyor.

Bu değişim, piyasadaki bazı kesimlerin, ABD dolarının güvenli liman rolünün eskiden olduğu kadar güvenilir olup olmadığını sorgulamasına neden oluyor.Beijing merkezli QiLai Araştırma Enstitüsü'nün baş ekonomisti Pan Xiangdong, bu tür risklerin devam etmesi halinde piyasaların, bölgedeki ABD şirket varlıklarına yönelik daha yüksek risk primi talep etme olasılığı bulunduğunu belirtiyor.

Bu durumun özellikle teknoloji sektöründe daha yüksek maliyetlere, daha zayıf getiri beklentilerine ve değerlemeler üzerinde aşağı yönlü baskılara yol açabileceğine dikkat çeken Pan, bu varlıkların yatırımcılar için cazibesinin azalacağını ifade ediyor.Çatışmanın, ABD Merkez Bankası'nın izleyeceği politikaları nasıl etkileyebileceği de başka bir önemli soru olarak öne çıkıyor.

Çatışmanın başlamasından önce ABD Merkez Bankası, büyümeyi desteklemek amacıyla faiz indirimlerine yönelebileceği sinyalini vermişti.

Ancak çatışmanın küresel enerji fiyatlarında sürekli bir artışa yol açması durumunda, bunun sonucunda ortaya çıkan enflasyonist baskının, politika yapıcıları gevşeme döngüsünü ertelemeye ve hatta durdurmaya zorlayabileceği belirtiliyor.Cardiff İşletme Okulu uygulamalı ekonomi profesörü Patrick Minford, ABD doları cinsinden varlıklara duyulan güvenin, ABD'deki iç politika belirsizliklerinden de etkilendiğini belirtiyor.

Genişleyen mali açığın, ABD'nin hükümet borcunun uzun vadeli görünümüyle ilgili soru işaretlerine yol açtığına dikkat çeken Minford, tahvil getirilerindeki artışın da yatırımcıların enflasyon ve politika yönelimi konusundaki endişelerini yansıttığını kaydediyor.Birmingham Üniversitesi'nden finans profesörü Hisham Farag, son yıllarda ülkelerin, ABD doları bazlı sistemin taşıdığı siyasi risklere karşı daha duyarlı hale geldiğini söylüyor.

Farag, bazı ülkelerin yerel para birimiyle ödeme uygulamasını genişletmek ve rezerv varlıklarını çeşitlendirmek de dahil olmak üzere, ABD dolarına olan bağımlılıklarını azaltmanın yollarını araştırdığını ifade ediyor.

Farag'a göre ABD doları, en önemli güvenli liman olmaya devam etse de bu eğilimler hız kazandıkça yeniden aşağı yönlü baskı ile karşı karşıya kalabilir.Ortadoğu merkezli bir finansal teknoloji grubunun CEO'su olan Chang Shishan da jeopolitik çatışmaların genellikle kısa vadeli dalgalanmalara yol açtığını, uzun vadeli sermaye akışlarına ise nihai olarak kurumsal istikrar, finansal piyasanın derinliği ve açıklık gibi yapısal faktörlerin yön verdiğini belirtiyor.

Savaşların bölgesel dinamikleri yeniden şekillendirebileceğini kaydeden Chang, sermayenin istikrarlı ve verimli finans merkezlerini aramaya devam edeceğine ilişkin temel mantığınsa aynı kalacağını vurguluyor.