Haber Detayı
İran savaşının kazananları ve kaybedenleri
Orta Doğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması enerji piyasalarını sarsarken kriz, bazı ülkeler için kazanç, bazıları için ise ağır ekonomik maliyetler doğurdu.
ABD ve İsrail'in İran'a saldırısrıyla Orta Doğu'yu yangın yerine çeviren savaşın ekonomik etkileri dünya genelinde hissedilmeye başladı.Özellikle dünya petrol ve doğalgaz sevkiyatının büyük bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından fiilen kapatılması küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtı.Enerji fiyatlarındaki artış, bazı ülkeler için ekonomik fırsat yaratırken birçok ülke için yüksek maliyet anlamına geliyor.
BBC, bu süreçte kazanan ve kaybeden ülkeleri derledi.EN BÜYÜK KAZANAN RUSYAPetrol ve gaz rezervleri yüksek olan ülkeler, fiyat artışlarından en fazla fayda sağlayabilecek taraflar arasında gösteriliyor.
Uzmanlara göre özellikle Norveç ve Kanada gibi alternatif enerji tedarikçileri, Orta Doğu’daki arz kesintilerinden yararlanabilir.Ancak analistler, en büyük kazananın Rusya olabileceğini belirtiyor.
ABD’nin küresel arz sıkıntısını hafifletmek için Rus petrolüne yönelik bazı kısıtlamaları gevşetmesi sonrası Moskova’nın özellikle Hindistan'a petrol satışlarını ciddi şekilde arttığı ifade ediliyor.Tahminlere göre Rusya’nın yalnızca mart ayı sonuna kadar yaklaşık 5 milyar dolar ek gelir elde etmesi mümkün.
Bu durum, Rusya’nın 2022’den bu yana en yüksek enerji gelirine ulaşabileceği anlamına geliyor.Ayrıca bazı ülkelerin enerji ihtiyacını karşılamak için kömür kullanımını artırması, önde gelen kömür ihracatçılarından Endonezya için de yeni fırsatlar yaratıyor.ABD VE AVRUPA'DA RİSK BÜYÜKÖte yandan enerji fiyatlarındaki yükseliş, enerji tüketiminin yüksek olduğu ülkeler için ciddi risk oluşturuyor.
Özellikle ABD, İngiltere ve Avrupa ülkeleri artan maliyetlerden olumsuz etkilenebilir.ABD’de bazı enerji şirketleri yüksek fiyatlardan fayda sağlasa da, ülkedeki tüketim seviyesinin çok yüksek olması nedeniyle ekonominin genelinde olumsuz etkiler ortaya çıkması bekleniyor.Uzmanlar petrol fiyatlarının varil başına 140 dolara yükselmesi halinde ABD ekonomisinin küçülme riskiyle karşı karşıya kalabileceğini ifade ediyor.Avrupa’da ise enerji ithalatına bağımlılık en büyük risk faktörlerinden biri olarak görülüyor.ASYA ÜLKELERİ BASKI ALTINDAOrta Doğu’dan petrol ithalatına büyük ölçüde bağımlı olan Asya ülkeleri krizden çok fazla etkileniyor.
Bölge ülkeleri ham petrolün yaklaşık yüzde 59’unu Orta Doğu’dan temin ediyor.Enerji maliyetlerindeki artış nedeniyle bazı ülkelerde yakıt kotaları uygulanmaya başlandı.
Sri Lanka, Bangladeş ve Filipinler gibi ülkelerde kamu harcamalarını azaltmak için dört günlük çalışma haftası ve okulların geçici olarak kapatılması gibi önlemler gündeme geldi.Öte yandan Çin ve Hindistan’ın büyük enerji rezervleri ve alternatif tedarik anlaşmaları sayesinde kısa vadede daha dayanıklı olduğu belirtiliyor.Uzmanlara göre savaşın uzaması durumunda küresel ekonomi genelinde daha geniş çaplı bir ekonomik dalgalanma riski artacak.
