Haber Detayı
Hürmüz Boğazı'ndaki kriz petrol fiyatlarını 100 dolar sınırına dayadı: '500 milyarlık şok'
Hürmüz Boğazı'ndaki ticaretin durma noktasına gelmesiyle petrol fiyatları 114 dolar seviyelerini test etti. Fitch Ratings, fiyatların bir yıl boyunca 100 dolar seviyesinde kalmasının küresel gayrisafi yurt içi hasılayı yarım puan düşüreceğini belirtti. Analistler, boğazın yeniden açılmaması durumunda enflasyonist baskıların daha da artacağı konusunda uyarıyor.
Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin fiilen durma noktasına gelmesi, küresel ekonomiyi derinden sarsacak krizin kapısını araladı.
Bölgedeki çatışmaların petrol tedarik zincirini koparmasıyla fiyatlarda yaşanan sert yükseliş, tüm dünyada enflasyonist baskıları artırıyor.
Uzmanlar, petrol fiyatlarının bir yıl boyunca 100 dolar seviyesinde kalması halinde küresel ekonomide 500 milyar dolarlık devasa bir şok yaşanabileceği ihtarında bulunurken, Körfez ülkelerinin milyarlarca dolarlık gelir kaybı yaşadığına ve Irak gibi ülkelerde kamu maliyesinin çökme riskiyle karşı karşıya kaldığına dikkat çekiyor.
TARİHİN EN BÜYÜK ARZ KESİNTİSİ Körfez'deki tedarikin azalmasıyla bu ay itibarıyla günlük yaklaşık 10 milyon varil petrolün devre dışı kalacağını öngören Uluslararası Enerji Ajansı, yaşanan durumu 'Dünya petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintisi' ifadesiyle raporladı.
Uluslararası referans kabul edilen Brent türü ham petrolün vadeli varili, saldırılardan önceki son işlem günü olan 27 Şubat'ta 73,01 dolardan kapanmıştı.
Saldırıların sürdüğü bu dönemde 114,3 dolara kadar yükselerek 29 Haziran 2022'den sonraki en yüksek seviyesini gören Brent petrolün varili, halihazırda 100 doların hemen altında seyrediyor. 500 MİLYAR DOLARLIK ŞOK Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in analizine göre, petrol fiyatlarındaki artışın uzun sürmemesi halinde küresel ekonomide bu yıl yüzde 2,6 ile istikrarlı büyüme bekleniyor.
Ancak petrolün varil fiyatının 100 dolar seviyesinde kaldığı olumsuz senaryoda, önemli bir küresel arz kesintisi yaşanma riski yüksek bulunuyor.
Petroldeki fiyat artışı ve arz kısıtının uzun süre devam etmesi halinde enflasyonun keskin şekilde yükselebileceğini anlatan Fitch Ratings Başekonomisti Brian Coulton çarpıcı açıklamalarda bulunarak, 'Temel senaryolara göre petrol fiyatlarındaki bu artış görece kısa ömürlü.
Ancak petrol fiyatlarının bir yıl 100 dolar seviyesinde kalması halinde, dört çeyrek sonunda küresel gayrisafi yurt içi hasıla yarım puan daha düşük olabilir.
Bu da 500 milyar dolarlık şok anlamına gelir.' dedi.
AÇILIRSA FİYATLAR ÇAKILIR Orta Doğu'daki çatışmanın küresel ekonomideki etkilerinin büyük olasılıkla geçici olduğunu düşündüğünü belirten Coulton, 'Çatışma öncesinde petrol piyasasında arz fazlası bulunuyordu.
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması sonrası fiyatlar oldukça hızlı şekilde geri düşebilir.' ifadelerini kullandı.
Enerjinin yanı sıra Körfez bölgesinin gıda, kimyasallar ve diğer imalat üretimi için birçok girdinin de önemli bir tedarikçisi olduğunun altını çizen Coulton, emtia fiyatlarında bu nedenle artışlar görüldüğünü sözlerine ekledi.
KÖRFEZ ÜRETİCİLERİNE AĞIR BEDEL ING Think'in son analizine göre, enerji piyasaları, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve gaz akışındaki kesintinin daha uzun sürebileceğini sürekli fiyatlamak zorunda kalıyor.
Gerilimin azalacağına ya da bu kritik dar boğazdan petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışının yeniden başlayacağına ilişkin ise çok az işaret bulunuyor.
Chatham House Orta Doğu ve Kuzey Afrika Programı Analisti David Butter'ın analizine göre ise ekonomileri büyük ölçüde petrol ve gaz gelirlerine bağımlı olan Körfez üreticileri kaybedilen gelirler nedeniyle ağır bir bedel öderken, bölgedeki ithalatçı ülkeler de artan yakıt maliyetleri ve döviz gelirlerindeki kayıplardan kaynaklanan baskılarla karşı karşıya kalıyor.
AYDA 4 MİLYAR DOLAR Sıvılaştırılmış doğal gaz tesisine yönelik saldırı sonrasında üretimi durduran Katar'ın ihracatında bir aylık kesintiden kaynaklanan finansal kaybının en az 4 milyar dolar olacağı tahmin ediliyor.
Körfez bölgesinde petrol bağımlılığı en yüksek ekonomi olan Irak'ta ise bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 90'ını oluşturan ham petrol ihracatının büyük kısmı Basra Petrol Terminali'nden Körfez ve Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor.
Bu gelirin uzun süreli kaybının, bütçe harcamalarının yarısından fazlasını oluşturan kamu maaşları ve emeklilik ödemelerinin yapılmasını zorlaştırabileceği öngörülüyor.
