Petrol piyasası uzmanından korkutan tespit: “Petrolde 100 doların üzerinde bir taban oluştu”

Savaşın 18. gününde petrol fiyatları 100 dolar civarında seyrederken Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü Kıdemli Araştırma Görevlisi ve petrol piyasası uzmanı Bill Farren-Price CNBC-e Londra Temsilcisi Berfu Güven’in sorularını yanıtladı.

Farren-Price Körfez kaynaklı arzın büyüklüğüne ve kesintinin boyutuna dikkat çekti.“Körfez arzının yaklaşık yarısı kesildi” Savaşın başlangıcında yaklaşık 21 milyon varillik arzın yani küresel petrolün yaklaşık yüzde 20’sinin risk altında olduğunu belirten Farren-Price, alternatif güzergahların etkisiyle bu kaybın kısmen telafi edildiğini söyledi.“Başlangıçta yaklaşık 21 milyon varillik bir arz risk altındaydı.

Ancak Suudi Arabistan ve BAE’nin alternatif rotaları kullanmasıyla bu kaybın bir kısmı telafi edildi.

Yine de tablo çok net değil.

Net arz kaybı yaklaşık 10 milyon varil civarında olabilir”“İran petrolü akmaya devam ediyor”İran’ın günlük yaklaşık 1,5 milyon varil petrol ihraç etmeye devam ettiğini belirten Farren-Price, ABD’nin arzı daha da sıkıştırmak istemediğine dikkat çekti:“ABD’nin arzı daha fazla kısıtlamak istemediği açık.

Bu nedenle İran petrolünün akışına tamamen engel olunmuyor.

İran da dost ülkelere yönelik tanker geçişlerine izin vererek Hürmüz’de seçici bir akış yönetimi uyguluyor”“Sorun sadece Hürmüz değil, tüm bölge”Hürmüz Boğazı’ndaki riskin tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Farren-Price, saldırıların Körfez’in geneline yayıldığına dikkat çekti.“Bu sadece Hürmüz’e özgü bir sorun değil.

Basra yakınlarında, Umman Körfezi’nde ve Fujairah çevresinde de saldırılar gördük.

Bu artık bölgesel bir güvenlik krizi ve bu sorunun kolay bir askeri çözümü yok.

Çözüm diplomatik olmak zorunda”“Normalleşme haftalar hatta aylar sürebilir”Savaşın sona ermesi halinde bile petrol piyasasının hızla normale dönmeyeceğini söyleyen Farren-Price, tedarik zincirlerinin yeniden kurulmasının zaman alacağını ifade etti:“Bazı akışlar hızlı dönebilir ama genel normalleşme haftalar hatta aylar alır. çünkü bu karmaşık tedarik zincirlerini yeniden çalıştırmak zaman, emek ve maliyet gerektirir, kolay olmayacak.”“Petrolde 100 doların üzerinde taban oluştu”Kısa vadeli fiyat beklentisine ilişkin konuşan Farren-Price, mevcut koşullarda petrol fiyatlarında aşağı yönlü alanın sınırlı olduğunu belirtti:“Şu anda Brent petrolde 100 doların üzerinde bir taban oluşmuş görünüyor.

Daha olumlu bir gelişme olmazsa bu seviyelerin korunması muhtemel.”“150 dolar senaryosu mümkün ama uzak”Yukarı yönlü risklere de dikkat çeken Farren-Price, arz kesintisinin derinleşmesi halinde fiyatların daha da yükselebileceğini söyledi:“Eğer İran saldırıları artar ve diplomatik bir çözüm görülmezse fiyatlar yeniden yükselebilir. 2008’de gördüğümüz 150 dolar seviyesi teorik olarak mümkün ama şu an için o noktadan uzağız.”“Fiyatı yukarı taşıyan şey belirsizlik”Petrol fiyatlarındaki yükselişin sadece fiziksel arz kaybından kaynaklanmadığını vurgulayan Farren-Price, belirsizlik faktörünün altını çizdi.

Şu anda hem fiziksel arz sıkıntısının hem de bu sıkıntının uzayabileceğine dair korkunun fiyatları yukarı taşıdığını belirtti.“Diplomasi gelirse risk primi hızla silinir”Farren-Price’a göre piyasadaki risk priminin önemli bir kısmı diplomatik gelişmelere bağlı ve eğer diplomatik bir süreç başlarsa fiyatlar oldukça hızlı geri çekilebilir zira şu anda fiyatların içinde ciddi bir risk primi var.“Stratejik rezervler sınırlı bir araç”Olası rezerv salımlarına da değinen Farren-Price, bunun geçici bir çözüm olacağını vurguladı:“Stratejik rezervler sınırlı; ne kadar çok kullanırsanız o kadar azalır.

Bu yüzden ne zaman ve ne ölçüde devreye sokulacağı çok dikkatli hesaplanmalı”“Türkiye için ana risk enflasyon baskısı”Türkiye’ye ilişkin değerlendirmesinde ise Farren-Price, en büyük etkinin enerji fiyatları üzerinden geleceğini belirtti:“Türkiye enerji geçişinde önemli bir rol oynuyor ancak bu şokun etkisi diğer ülkelerle aynı.

Yükselen enerji fiyatları enflasyonu artırır, bu da merkez bankasını daha sıkı politikaya zorlar ve şirketler ile hanehalkı için borçlanma maliyetlerini yükseltir”“Bu kriz hızlı bitmeyecek”Son olarak savaşın süresine ilişkin net bir öngörü vermekten kaçınan Farren-Price, mevcut tablonun uzun soluklu bir krize işaret ettiğini söyledi.“Bu hızlı çözülecek bir kriz değil.

Çok derin bir süreç ve ciddi bir diplomatik çaba gerektirecek”