Haber Detayı
ABD–İran çatışmasında dengeler değişiyor: Trump yönetimi neden istediği sonuca ulaşamadı?
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının üzerinden iki hafta geçerken savaşın seyri Washington’ın beklentilerinin gerisinde kalıyor. ABD basınında yayımlanan analizler, hem askeri hem de siyasi gelişmelerin çatışmayı karmaşık bir noktaya taşıdığını ve bunun arkasında yedi temel neden bulunduğunu ortaya koyuyor.
Orta Doğu’daki gerilim giderek tırmanırken, ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı saldırıların üzerinden yaklaşık 14 gün geçti.
Ancak sahadaki gelişmeler, Washington’ın planladığı hızlı sonuçların alınamadığını gösteriyor.
ABD basınında yer alan değerlendirmelere göre, çatışmanın gidişatı beklenenden daha zor bir tablo ortaya çıkarıyor.Analizlerde, ABD yönetiminin hedeflerine ulaşmasını zorlaştıran yedi önemli faktöre dikkat çekiliyor.1.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ KRİZ ENERJİ PİYASALARINI SARSTIİran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kontrolünü artırması küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmaya yol açtı.
Petrol fiyatlarının hızla yükselmesi ve tanker geçişlerine yönelik risklerin artması ticari taşımacılığı zorlaştırdı.
Uzmanlar, gemisavar füzeleri ve insansız sistemler nedeniyle ABD donanmasının bölgede daha temkinli hareket ettiğini belirtiyor.
Boğazın askeri yöntemlerle tamamen güvenli hale getirilmesinin kısa vadede kolay olmadığı ifade ediliyor.2.
REJİM DEĞİŞİKLİĞİ HEDEFİ BELİRSİZLİK YARATTISavaşın ilk günlerinde İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’e yönelik suikast girişimi iddiaları ve rejim değişikliği tartışmaları çatışmanın çerçevesini değiştirdi.
Buna rağmen İran yönetiminin ayakta kalması ve liderlik tartışmalarının Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney etrafında şekillenmesi, Washington’ın siyasi hedeflerinin netliğini sorgulatıyor.3.
WASHİNGTON VE TEL AVİV ARASINDA STRATEJİK FARKLARAnalizlerde ABD ile İsrail’in uzun vadeli hedeflerinin tam olarak örtüşmeyebileceği belirtiliyor.
Washington daha sınırlı bir askeri hedef ve diplomatik çıkış arayışına yönelebilirken, Tel Aviv’in İran’da köklü bir rejim değişikliğini hedefleyen daha uzun vadeli bir strateji izleyebileceği değerlendiriliyor.4.
NET BİR SAVAŞ ANLATISI OLUŞTURULAMIYORABD yönetiminin operasyonun amacı ve nihai hedefleri konusunda zaman zaman çelişkili açıklamalar yapması, kamuoyunda “zafer” tanımının nasıl yapılacağına dair soru işaretleri doğuruyor.
Uzmanlara göre bu durum hem uluslararası hem de iç politikada destek oluşturmayı zorlaştırabilir.5.
İRAN’IN NÜKLEER KAPASİTESİ TAMAMEN ORTADAN KALKMIŞ DEĞİLWashington yönetimi İran’ın nükleer programına ağır darbe vurulduğunu savunsa da uluslararası gözlemciler bunun tamamen sona erdiği görüşünde değil.
Birleşmiş Milletler’in nükleer denetim kurumuna göre İsfahan’daki tesiste yaklaşık 200 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum bulunduğu değerlendiriliyor.
Bu durum İran’ın ileride programını yeniden canlandırma ihtimalini gündemde tutuyor.6.
BEKLENEN İÇ AYAKLANMA GERÇEKLEŞMEDİABD Başkanı Donald Trump, savaşın başında İran halkına rejime karşı ayaklanma çağrısı yapmıştı.
Ancak şimdiye kadar ülke genelinde geniş çaplı bir protesto hareketi ortaya çıkmadı.
Analistler, bombardımanların ardından İran yönetiminin iç politikada daha sert güvenlik önlemleri alabileceğini öngörüyor.7.
ABD’DE EKONOMİK VE SİYASİ BASKI ARTABİLİRÇatışmanın ekonomik etkileri de Washington için risk oluşturuyor.
Petrol fiyatlarındaki artış ABD’de benzin fiyatlarını yükseltirken, bu durum iç politikada baskıyı artırabilir.
Ayrıca savaşın uzaması ve asker kayıplarının artması, kamuoyundaki desteğin zayıflamasına yol açabilecek faktörler arasında gösteriliyor.
