Haber Detayı
Nükleer enerji için yeni fikir: Reaktör yerin altında çalışacak
ABD’li Deep Fission, yerin yaklaşık bir kilometre altında çalışacak “Gravity” adlı küçük modüler nükleer reaktör için ilk sondajı başlattı. Şirket, bu yöntemle maliyetleri ve yüzeydeki büyük yapıları azaltmayı hedefliyor.
Kaliforniya merkezli nükleer girişim Deep Fission, konsept aşamasını geride bıraktı ve sahada çalışmaya başladı.
Şirket, yeraltında kurulacak pilot nükleer reaktör projesi için üç veri kuyusundan ilkini kazmaya başladığını açıkladı.Bu çalışma, “Gravity” adlı küçük modüler reaktörün geliştirilmesinde önemli bir adım.
Sistem, yaklaşık 15 megavat elektrik (MWe) üretmeyi hedefliyor.
Reaktör ise yerin yaklaşık bir mil (1,6 kilometre) altında çalışacak şekilde tasarlandı.İlk sondaj Kansas’ta başladıİlk kuyu, Kansas eyaletindeki Great Plains Industrial Park sahasında açılıyor.
Ekip, yaklaşık 6 bin feet (yaklaşık 1,8 km) derinliğe kadar sondaj yapacak.
Kuyunun çapı ise yaklaşık 20 santimetre.Şirket bu aşamada üç tür veri toplamayı planlıyor:Yer altı kaya yapısıYer altı su hareketleriIsı özellikleriBu veriler reaktörün nihai tasarımını belirlemede kullanılacak.Deep Fission CEO’su Liz Muller, ilk sondajın önemli bir dönüm noktası olduğunu söylüyor.
Muller’a göre bu adım, projenin fikir aşamasından gerçek inşaat sürecine geçtiğini gösteriyor.Dev santral yapıları yerine yeraltıŞirketin tasarımı klasik nükleer santrallerden farklı.
Deep Fission, reaktörü yerin derinliklerine indirerek yüzeydeki büyük beton yapılara olan ihtiyacı azaltmak istiyor.Sistem iki temel fikre dayanıyor.Doğal basınç:Reaktör yerin yaklaşık bir mil altında bulunacak.
Üstteki su sütunu doğal olarak 160 atmosfer basınç oluşturacak.
Böylece pahalı basınç kaplarına ihtiyaç azalacak.Doğal koruma:Reaktörün etrafındaki kaya katmanları doğal bir koruma görevi görecek.
Milyarlarca ton kaya hem radyasyon kalkanı hem de ek güvenlik sağlayacak.Bu sayede santralin yüzeyde kapladığı alan da ciddi biçimde küçülecek.Yakıt anlaşması ve yeni yatırımDeep Fission son dönemde birkaç önemli adım daha attı.
Şirket, zenginleştirilmiş uranyum tedariki için Urenco USA ile anlaşma yaptı.
Yakıt, şirketin Eunice uranium enrichment facility tesisinden gelecek.Bu yakıt, test ve gösterim reaktörlerinde kullanılacak.Proje ayrıca 80 milyon dolarlık yeni yatırım aldı.
Şirket bu parayı üretimi büyütmek için kullanmayı planlıyor.
Özellikle veri merkezleri ve elektrik şebekeleri hedefleniyor.Aynı sahada yüzlerce reaktör kurulabilirSistem modüler olduğu için ölçek büyütmek kolay.
Tek bir sondaj kuyusu 15 MWe elektrik üretiyor.Ancak şirketin planı çok daha büyük.Aynı sahada 100 reaktör kurulursa toplam üretim 1,5 gigavat seviyesine çıkabiliyor.
Bu güç, büyük sanayi bölgeleri veya dev veri merkezleri için yeterli olabilir.Şirket ayrıca bu yöntemin klasik nükleer santrallere göre yüzde 70–80 daha düşük inşaat maliyeti sağlayabileceğini söylüyor.Hedef: 2026’da kritik aşamaProje, ABD Enerji Bakanlığı’nın U.S.
Department of Energy tarafından yürütülen Reactor Pilot Program kapsamında ilerliyor.Programın hedefi, yeni nesil reaktörlerin 4 Temmuz 2026 tarihine kadar kritik aşamaya ulaşması.Deep Fission şimdi üç kuyudan toplanacak yeraltı verilerini analiz edecek.
Bu veriler hem son mühendislik tasarımını hem de resmi izin süreçlerini belirleyecek.
Şirketin nihai hedefi ise sistemi ticari olarak kullanıma sunmak.
