TMMOB’dan Elektrik fabrikası itirazı: Rant projelerine izin vermeyeceğiz

Bir dönem satış kararıyla kamuoyunda geniş tartışmalara neden olan Tarihi Elektrik Fabrikası’nın imar planları Resmi Gazete’de Cumhurbaşkanı Kararı ile değişti.

Konak Umurbey’deki parseller ticaret ve turizm alanı olarak değiştirilen planlara göre 20 kata kadar yapılaşmanın önü açıldı.

Karara tepki gösteren TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi, TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi “Tarihi elektrik fabrikası ranta teslim edilemez” başlıklı açıklama yayımladı. “YAPILAŞMA TEHDİDİ” Açıklamada “Söz konusu plan değişiklikleri ile alanın mevcut plan kararları ve kamusal kullanım yaklaşımı ortadan kaldırılmış, parselin yapılaşma yoğunluğu artırılmış ve endüstri mirası niteliğindeki kültür varlığının çevresi ticaret ve turizm odaklı yüksek yoğunluklu yapılaşmaya açılmıştır.

Bu durum hem endüstriyel miras ögesi olan Tarihi Elektrik Fabrikasının özgün işlevine uygun bir işlev ile gelecek kuşaklara aktarılmasına engel olacak hem de tarihi yapının siluetini ve algısını yoğun yapılaşma ile tehdit edecektir.

Kentlerin geleceği merkezi kararlar ile de parçacıl planlama yaklaşımları ile de belirlenemez” denildi. “İTİRAZLAR DİKKATE ALINMADI” Alanın kamudan çıkıp özelleşeceğini vurgulayan açıklamada, “Şehircilik bilimi; kentsel mekânın toplumsal ihtiyaçlar, kültürel değerler ve kamu yararı doğrultusunda düzenlenmesini gerektirir.

Ancak alınan bu karar, planlamayı kamusal bir araç olmaktan çıkararak özelleştirme politikalarının bir parçası haline getirmeyi amaçlamaktadır.

Bu karar yalnızca bir imar planı değişikliği değildir.

Bu karar, İzmir`in endüstri mirası niteliğindeki en önemli kültür varlıklarından biri olan Tarihi Elektrik Fabrikası ve çevresinin sermaye odaklı bir planlama anlayışıyla yeniden tanımlanması anlamına gelmektedir.

Daha da önemlisi bu plan değişiklikleri; kentlilerin, meslek odalarının ve yerel yönetimlerin itirazları dikkate alınmadan; toplumsal bir tartışma yürütülmeden onaylanmıştır.

Bilimsel ve katılımcı planlama süreçleri tasfiye edilmiştir.

Bu yaklaşım şehircilik ilkeleriyle ve kamu yararı anlayışıyla açıkça çelişmektedir” ifadeleri kullanıldı. “HUKUKİ VE MESLEKİ TÜM YOLLARLA TAKİPÇİSİYİZ” Kararı yargıya taşıyacakları belirtilen açıklamada, “Sosyal devlet anlayışı; kamu mülkiyetindeki alanların toplumsal yarar gözetilerek korunmasını ve değerlendirilmesini zorunlu kılar.

Kamu yararı, tarihi ve kültürel değerlerin satışından elde edilecek kısa vadeli gelirler değildir.

Buna karşın alınan bu karar, kamu mallarının planlama araçları kullanılarak sermayeye devredilmesinin önünü açmakta; kentlerin tarihsel ve kültürel değerlerini ekonomik rant nesnesine dönüştürmektedir.

TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi ve TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi olarak Tarihi Elektrik Fabrikası ve çevresindeki alanın özelleştirme politikaları ile yapılaşmaya açılmasına karşı olduğumuzu bir kez daha açıkça ifade ediyoruz.

Endüstri mirası niteliğindeki bu alanın kamusal, kültürel ve bilimsel işlevlerle değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor; mimarlık ve planlama ilkelerine aykırı biçimde alınan bu kararın hukuki ve mesleki tüm yollarla takipçisi olacağımızı kamuoyuna ilan ediyoruz” denildi. “RANTA TESLİM EDİLEMEZ” Tüm kent paydaşlarına açık çağrıda bulunan odalar açıklamayı, “12 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete`de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile duyurulan ve önümüzdeki süreçte askıya çıkarılacak olan imar planı değişikliklerine karşı yerel yönetimleri, meslek odalarını, sivil toplum kuruluşlarını, akademiyi ve İzmir halkını güçlü bir ortak tutum almak için dayanışmaya çağırıyoruz!

Kentimizin tarihsel ve kültürel mirasının rant projelerine teslim edilmesine izin vermeyeceğiz.

Tarihi Elektrik Fabrikası`nın ticari yapılaşma baskısı altında yok edilmesine karşı hukuki, mesleki ve toplumsal mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.

Tarihi Elektrik Fabrikası İzmir halkına aittir, ranta teslim edilemez!” ifadelerle bitirdi.