ABD istihbarat raporu: İran yönetimi ayakta ve devrilme riski yok

ABD istihbaratına göre yaklaşık iki haftadır süren yoğun ABD ve İsrail bombardımanına rağmen İran’daki yönetim yapısı büyük ölçüde ayakta.

Reuters'a konuşan kaynaklara göre çok sayıda istihbarat raporu “rejimin çökme tehlikesiyle karşı karşıya olmadığı” ve “İran halkı üzerindeki kontrolünü sürdürdüğü” yönünde tutarlı değerlendirmeler içeriyor.

Kaynaklardan biri konu üzerine son raporun birkaç gün önce tamamlandığını belirtti.

Enerji fiyatlarının hızla yükselmesi, Batı Asya'daki üslerin büyük hasar görmesi ve bölgesel mütteiklerin ateş altında kalmasıyla siyasi baskı artarken ABD Başkanı Donald Trump, savaşın “yakında” sona erebileceğini söylüyor.

Trump'ın “çıkış yolu” aradığı değerlendirilirken İran yönetimi “savaşın ne zaman sona ereceğine biz karar vereceğiz” diyor.

İstihbarat değerlendirmeleri, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail saldırılarının ilk gününde İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in şehit olmasına rağmen ülkedeki liderliğin bütünlüğünü koruduğunu ortaya koyuyor.

TEL AVİV VİTES DÜŞÜRÜYOR Bir üst düzey İsrailli yetkili de Reuters’a yaptığı açıklamada kapalı görüşmelerde Tel Aviv'in savaşın yönetimin çökmesine yol açacağından emin olmadıklarını kabul ettiğini söyledi.

Çarşamba günü Jerusalem Post gazetesine konuşan İsrail ordusu kaynakları “rejim değişikliğinin hiçbir zaman hedefleri olmadığını” iddia etmişti.

DEĞİŞEN HEDEFLER Trump yönetimi ise savaşın gerekçesine dair farklı açıklamalar yaptı.

Ancak Trump'tan Savaş ve Dışişleri bakanlarına üst düzey yetkililer kısa sürede geri adım atarak hedefin İran yönetimini devirmek olmadığını söyledi.

İsrail ordusu ise en fazla halkın yönetimi devirmesi olanak tanıyacak koşulları güçlendirebileceklerini itiraf etti.

Hamaney’in yanı sıra saldırılarda Silahlı Kuvvetlerle İslam Devrimi Muhafızları Ordusu’ndan (İMDO) çok sayıda üst düzey komutan ve onlarca üst düzey yetkili hayatını kaybetti.

Buna rağmen ABD istihbarat raporları yönetimin ülke üzerindeki kontrolünü sürdürdüğünü gösteriyor.

Uzmanlar Meclisi ise bu hafta başında Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’i yeni lider ilan etti.

KARA HAREKATI AMA NASIL?

Reuters'a konuşan bir kaynağa göre İsrail, eski yönetimden geriye kalan hiçbir yapının ayakta kalmasını istemiyor.

Ancak mevcut ABD-İsrail askeri kampanyasının İran hükümetini nasıl devireceği belirsizliğini koruyor.

Kaynağa göre böyle bir sonuç için İran içinde insanların güvenli şekilde sokaklara çıkıp protesto edebilmesini sağlayacak bir kara harekâtı gerekebilir.

Trump yönetimi İran’a ABD kara birlikleri gönderme ihtimalini de tamamen dışlamış değil.

Ancak askeri analistler tarafından gerçekçi bulunmuyor.

KÜRT VEKİLLERİ AYAKLANDIRMAK ABD basını geçen hafta Irak’ta konuşlu İranlı Kürt milislerin İran’ın batısındaki güvenlik güçlerine saldırıp saldırmama konusunu ABD ile görüştüğünü öne sürmüştü.

Böyle bir hamlenin İran güvenlik güçleri üzerinde baskı oluşturarak ülkede hükümete karşı bir ayaklanmayı tetikleyebileceği umuluyor.

Altı partiden oluşan İranlı Kürt koalisyonunun parçası olan İran Kürdistanı Komala Partisi lideri Abdullah Mohtedi çarşamba günü verdiği röportajda örgütlerin İran içinde iyi örgütlendiklerini ve ABD desteği sağlanması halinde “on binlerce gencin silahlanmaya hazır olduğunu” iddia etti.

Reuters'a bilgi veren bir kaynak, İranlı Kürt grupların son günlerde Washington’daki üst düzey yetkililer ve ABD’li milletvekilleriyle görüşerek silah ve zırhlı araç talebinde bulunduğunu öne sürdü.

SENARYO DIŞI KALDILAR Ancak Trump cumartesi günü yaptığı açıklamada İranlı Kürt grupların İran içine girmesi seçeneğini reddettiğini duyurdu.

Birçok bölgesel Kürt yetkili, böyle bir operasyonda yer almayacaklarını açıkladı.

Tahran ise bu yönde atılacak adımların çok sert bir şekilde bastırılacağını ilan etti.

Son ABD istihbarat raporları da İranlı Kürt vekillerin İran güvenlik güçlerine karşı sürdürülebilir bir savaş yürütme kapasitesine sahip olmadığını gösteriyor.

Değerlendirmelerine göre bu grupların hem ateş gücü hem de sayıları yetersiz.