Haber Detayı
BM oylamasında kritik detay: Rusya ve Çin neden çekimser kaldı?
Dr. Kadir Ertaç Çelik, BM Güvenlik Konseyinde alınan kararda Rusya ve Çinin veto kullanmak yerine çekimser kalmasının, kararın çıkmasına zımni bir onay anlamına geldiğini belirtti. Çelike göre Rusya ile İran arasında son yıllarda Suriye, Hazar ve Kafkasya jeopolitiğinde görüş ayrılıkları bulunuyor. Çin ile İran arasında stratejik ortaklık anlaşması olsa da Pekinin ABD ile doğrudan askeri rekabete girmek istemediği ve özellikle Hürmüz Boğazındaki gelişmelerden de endişe duyduğu ifade ediliyor.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde alınan karar ve oylama süreci, uluslararası dengelere ilişkin dikkat çekici değerlendirmelere yol açtı.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dr.
Kadir Ertaç Çelik, oylamada 13 ülkenin evet oyu verdiğini, iki daimi üyenin ise çekimser kaldığını hatırlattı.Çelik, Güvenlik Konseyinde daimi üyelerin veto yetkisine sahip olduğunu belirterek, bu yetkinin kullanılması durumunda kararların çıkamayacağını ifade etti.
Rusya ve Çinin veto kullanmak yerine çekimser kalmasının ise kararın çıkmasına zımni bir kabul anlamına geldiğini söyledi.Rusyanın tutumuna da değinen Çelik, Moskovanın özellikle Ukrayna savaşı nedeniyle uluslararası sistemde sıkışmış bir pozisyonda olduğunu belirtti.
Bunun yanı sıra Astana sürecinin son dönemlerinden itibaren Suriye jeopolitiğinde Rusya ile İran arasında ciddi görüş ayrılıklarının bulunduğunu ifade etti.Çelike göre İranın Orta Doğudaki etkisi ve Doğu Akdenizdeki vekil unsurlar üzerinden yürüttüğü faaliyetler, son iki yılda Rusyanın çıkarları açısından olumsuz bir tablo ortaya çıkardı.
Benzer şekilde Hazar ve Kafkasya jeopolitiğinde, özellikle II.
Karabağ Savaşı sürecinde de Rusya ile İran arasında farklı angajmanların ortaya çıktığına dikkat çekti.Tüm bu unsurlara rağmen Rusya ile İranın uzun süredir Batıya karşı ortak bir blok içerisinde görüldüğünü söyleyen Çelik, ancak son oylama ve savaş sürecinde bu müttefiklik algısının tam anlamıyla teyit edilmediğini belirtti.Çin ile İran ilişkilerine de değinen Çelik, iki ülkenin 2021 yılında 25 yıllık stratejik ortaklık anlaşması imzaladığını hatırlattı.
Bu anlaşmanın iki ülkeyi fiilen müttefik konumuna getirdiğini ifade eden Çelik, ancak bu ilişkinin henüz beklenen düzeyde test edilmediğini söyledi.Çelik, Rusya ve Çinin İrana dolaylı destek verdiğine yönelik bazı iddiaların bulunduğunu, örneğin Çinin İrana hava savunma sistemlerini destekleyici bazı teknolojiler sağladığı yönünde söylentiler olduğunu belirtti.
Ancak bu bilgilerin resmi kaynaklarla doğrulanmadığını ve kesin veri olarak kabul edilemeyeceğini vurguladı.Uluslararası ilişkilerde değerlendirmelerin resmi verilere dayanması gerektiğini belirten Çelik, eldeki en somut verinin Birleşmiş Milletlerdeki oylama sonucu olduğunu söyledi.Çinin mevcut konjonktürde ABD ile doğrudan askeri rekabete girecek bir pozisyonda olmadığını ifade eden Çelik, özellikle Hürmüz Boğazındaki gelişmelerin yalnızca ABDyi değil Çini de rahatsız eden bir unsur olduğunu sözlerine ekledi.
İLGİLİ HABER DÜNYA Savaşın faturası: İran'a saldırıların ABD'ye maliyeti netleşiyor!
İlk 6 günün tablosu Kongre üyelerine sunuldu...
