Haber Detayı
Kömür fiyatları rekor kırdı
Savaşın tırmanması, enerji akışına yönelik riskleri artırdı. Doğal gaz fiyatlarındaki sert yükseliş ve sevkiyat maliyetlerindeki artış küresel kömür fiyatlarını da rekor seviyelere taşıdı.
ABD ve soykırımcı israilin İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik saldırılarıyla başlayan ve Tahran'ın misillemeleriyle tırmanan gerilim, küresel enerji piyasalarında zincirleme fiyat artışlarına yol açtı.
Bölgedeki enerji akışına yönelik risklerin artması doğal gaz fiyatlarını yükseltirken, artan sevkiyat maliyetleri ve yakıt ikamesi etkisi kömür fiyatlarında da güçlü bir yükselişe neden oldu. 27 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından özellikle Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve doğal gaz arzına yönelik endişeler, küresel piyasalarda fiyat dalgalanmalarını hızlandırdı.
Gaz fiyatlarındaki yükseliş, elektrik üretiminde alternatif yakıt olarak kullanılan kömüre yönelimi artırdı ve kömür fiyatlarını da yukarı çekti.
Kömür fiyatlarında borsa rekoru Küresel ölçekte referans kabul edilen Newcastle ve Rotterdam kömür borsalarında dikkat çekici yükselişler kaydedildi.
Asya’da referans alınan Newcastle kömür vadeli işlemleri 27 Şubat’ta ton başına 115,80 dolar seviyesindeyken, 9 Mart’ta 138 dolara kadar çıkarak Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. 10 Mart kapanışında fiyat 133,65 dolar olarak kaydedildi.
Avrupa’nın referans piyasalarından API2 Rotterdam kömürü ise 27 Şubat’ta ton başına 106 dolar seviyesindeyken, 9 Mart’ta 132 dolara yükselerek Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. 10 Mart kapanışında ise fiyat 121 dolar oldu.
Gaz fiyatları kömüre talebi artırdı Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, jeopolitik krizin doğal gaz fiyatlarında keskin artışa yol açtığını belirterek, Avrupa Birliği’nde mart ayında doğal gaz santrallerinde elektrik üretim maliyetinin yüzde 51 arttığını söyledi.
Alparslan, bazı ülkelerde kömür ve gazın elektrik üretiminde birbirinin yerine kullanılabildiğini belirterek, gazla elektrik üretiminin pahalı hale gelmesiyle üreticilerin kömüre yönelme eğilimi gösterebildiğini ifade etti.
Ancak bu durumun kömürün stratejik öneminin arttığını değil, fosil yakıt piyasalarındaki dalgalanmaların etkisini gösterdiğini vurguladı.
Yenilenebilir enerji vurgusu Alparslan, yenilenebilir enerji teknolojilerinin her yıl daha ucuz ve güvenli hale geldiğini belirterek, fosil yakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların ithalata bağımlı ülkeler için enerji güvenliği riski oluşturduğunu söyledi.
Yenilenebilir enerji yatırımlarının uzun vadede küresel yakıt piyasalarındaki dalgalanmalara karşı daha dayanıklı bir enerji sistemi oluşturabileceğini ifade etti.
Türkiye de etkileniyor Türkiye’nin de küresel kömür fiyatlarındaki yükselişten etkilendiğini belirten Alparslan, 2025 yılında Türkiye’de kömürden üretilen elektriğin yaklaşık üçte ikisinin ithal kömürden karşılandığını söyledi.
Yerli kömürün enerji içeriğinin düşük olduğunu ve birçok linyit santralinin yaşlandığını belirten Alparslan, bu yapının Türkiye’nin enerji politikalarında yenilenebilir kaynakların önemini artırdığını ifade etti.
Navlun maliyetleri de yükseldi Ulusal Enerji Analizi Merkezi araştırmacısı Lars Schernikau da kömür fiyatlarındaki artışta doğal gaz fiyatlarının yükselmesi kadar sevkiyat rotalarının uzaması ve artan navlun maliyetlerinin de etkili olduğunu söyledi.
Schernikau, Orta Doğu’daki arz sorunlarının tüm enerji piyasasını etkilediğini belirterek, gaz fiyatlarının yükselmesinin kömür dahil tüm enerji ürünlerinin fiyatlarını yukarı çektiğini kaydetti.
Schernikau ayrıca enerji güvenliği açısından ülkelerin çeşitli kaynaklardan oluşan dengeli bir enerji portföyüne sahip olması gerektiğini vurguladı.
