Haber Detayı
Orta Doğu ateşi çipleri yakıyor: Helium darboğazı geliyor mu?
ABD-İsrail-İran çatışmasının uzaması, çip üretiminin vazgeçilmezi helyum tedariğini vururken, Brent petrolün 100 doları aşması veri merkezlerinin enerji faturasını kabartıyor. Katar'daki tesislere yönelik İran drone saldırıları ve Hürmüz Boğazı'ndaki fiili tıkanıklık, dünya helyum arzının yaklaşık üçte birini piyasadan çekti. Bu durum, özellikle bellek çipi devleri Samsung ve SK Hynix gibi şirketleri yakından ilgilendiriyor.
Orta Doğu’daki çatışmaların uzaması, yarı iletken endüstrisinin kritik ham maddelere erişimini tehdit ediyor.
Artan enerji maliyetleri, yapay zeka çiplerine yönelik talebi baskılayabilir.ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş, yarı iletken tedarik zincirinde kritik rol oynayan Orta Doğu ülkelerini yeniden gündeme taşıdı.
Çatışmaların uzaması, helyum ve brom gibi üretimde vazgeçilmez malzemelerin erişimini kısıtlama riski doğuruyor.
ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilim, Orta Doğu ülkelerinin karmaşık yapıdaki yarı iletken tedarik zincirindeki hayati rolünü yeniden gündeme taşıdı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Pazartesi günü savaşın "çok yakında" sona ereceğini ifade etmesinden önce, hisse senedi piyasalarındaki satış dalgasından yarı iletken hisseleri de payını aldı.Bellek çipi üreticileri SK Hynix ve Samsung, krizden en ağır darbe alan isimler oldu.
Her iki şirketin hisseleri Salı günü sert bir yükseliş gösterse de, savaşın başlangıcından bu yana toplam piyasa değerlerinden 200 milyar dolardan fazla kayıp yaşandı.VanEck Yarı İletken ETF’si de savaşın başından bu yana yaklaşık %3 değer kaybetti.SemiAnalysis bellek analisti Ray Wang, CNBC’ye yaptığı açıklamada, "Bölgesel bir çatışmanın uzaması, çip üreticilerinin helyum ve brom gibi malzemelerin tedarikine yönelik üretim operasyonlarını sekteye uğratabilir" dedi.Wang, şu anki etkinin sınırlı göründüğünü ancak sürecin uzamasının tedarik zincirinde zorunlu ayarlamaları beraberinde getirebileceğini vurguladı.HELYUM TEDARİKİNDE DARBOĞAZ RİSKİGüney Koreli bir milletvekili geçen hafta yaptığı uyarıda, İran ile yaşanan savaşın helyum gibi kritik malzemelere erişimi engelleyebileceğini belirtti.
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) verilerine göre Katar, dünya helyum arzının üçte birinden fazlasını üretiyor.
Çip üretiminde ısıyı uzaklaştırmak ve devrelerin basıldığı litografi aşamasında kullanılan helyumun uygulanabilir bir alternatifi bulunmuyor.Yarı İletken Endüstrisi Birliği (SIA), 2023 yılında helyum tedarikindeki bir aksamanın küresel üretimde şok dalgaları yaratacağı konusunda uyarmıştı.Hürmüz Boğazı'nın olası bir kapanışı, dünya helyum arzının %25’inden fazlasını piyasadan silebilir.
Katar'ın devlet şirketi QatarEnergy’nin tesisleri geçen hafta bir İran İHA saldırısına hedef olmuş ve tesis devredışı kalmıştı.Uzmanlar, tedarik zincirinin normale dönmesinin 4 ila 6 ay sürebileceğini öngörüyor.
Ayrıca, dünyadaki brom üretiminin yaklaşık üçte ikisi İsrail ve Ürdün’den sağlanıyor.GÜÇLENEN YAPAY ZEKA TALEBİArtan enerji maliyetleri, Nvidia’nın grafik işlem birimlerinden (GPU) Samsung’un bellek çiplerine kadar devasa yapay zeka modellerini çalıştıran veri merkezlerini de doğrudan etkiliyor.
Brent petrolün varil fiyatının 100 doların üzerine çıkması, normal veri merkezlerinden 3 ila 5 kat daha fazla güç tüketen yapay zeka altyapıları için maliyetlerin katlanması anlamına geliyor.Morningstar hisse senedi analisti Jing Jie Yu, bu durumun teknoloji devleri için toplam sahip olma maliyetini artırarak yapay zeka yatırımlarını yavaşlatabileceğini belirtti.Samsung ve SK Hynix, akıllı telefonlardan veri merkezlerine kadar her alanda kullanılan bellek çiplerinin (DRAM) en büyük üreticileri konumunda.
Özellikle Nvidia sistemlerinin ayrılmaz parçası olan Yüksek Bant Genişlikli Bellek (HBM) çiplerine olan devasa talep, bu şirketlerin kârlarını ve hisse değerlerini son dokuz ayda zirveye taşımıştı.Ancak artan elektrik maliyetleri ve tedarik zinciri istikrarsızlığı, yatırımcıları endişelendiriyor.
Analistler, veri merkezi işletmecilerinin enerji maliyetleri nedeniyle kapasite harcamalarını kısabileceğini, bunun da özellikle uzun vadeli sözleşmelere tabi olmayan geleneksel DRAM ürünlerinde fiyat düşüşüne ve gelir kaybına yol açabileceğini ifade ediyor.Savaşın uzaması, pazarın şu an fiyatladığı yüksek kâr marjları üzerinde de baskı oluşturabilir.
