Haber Detayı
Okyanusun dibindeki dev uyandırıldı, yıllar sonra yüzeye çıkarılıyor
Atlantik’in derinliklerinde 20 yıldır kaderine terk edilen devasa iletişim hattı için operasyon başladı. 1988’de kıtaları birbirine bağlayan ilk fiber kablo olan TAT-8, içindeki değerli madenler ve yeni projeler için yer açmak amacıyla gün yüzüne çıkarılıyor.
Okyanusun derinliklerinde yıllardır sessiz sedasız yatan ve kıtalararası iletişimin mihenk taşlarından biri kabul edilen TAT-8 kablosu, uzun uykusundan uyandırılıyor. 1988 yılında döşendiğinde büyük bir değişim yaratan bu devasa yapı; Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Fransa’yı fiber optik teknolojisiyle birbirine bağlayan ilk deniz altı hattı olma özelliğini taşıyordu.Kendisinden önceki yedi kablodan farklı olarak bakır teller yerine ışık hızında veri taşıyan cam lifleri kullanan TAT-8, ismini "Trans-Atlantik Telefon" kelimelerinin kısaltmasından alıyor.
Başlangıçta sadece telefon görüşmeleri için tasarlanan bu hat, zamanla veri trafiğine uygun hale getirildi ve saniyede 20 megabitlik hıza ulaştı.
O dönem için bu rakam, ulaşılması güç bir veri taşıma kapasitesi anlamına geliyordu.2002 yılında tamiri oldukça maliyetli bir arıza nedeniyle emekliye ayrılan hat, o günden bu yana okyanus tabanında bekletiliyo.
Şimdilerde Subsea Environmental Services adlı kuruluş, bu tarihi kalıntıyı yüzeye çıkararak geri dönüşüme kazandırıyor.
Operasyonun temel amacı sadece çevresel temizlik yapmakla sınırlı değil.
TAT-8’in yıllardır işgal ettiği güvenli ve başarısı kanıtlanmış rotanın, günümüzün modern ve yüksek kapasiteli yeni nesil kabloları için boşaltılması hedefleniyor.Bu devasa kabloların denizden çıkarılması, sanılanın aksine tamamen otonom robotlarla yapılan hızlı bir işlem değil.
İçindeki hassas cam lifleri korumak adına kablonun güvertede elle sarılması gerekiyor.
Bu durum, süreci oldukça yavaş ilerleyen ve sabır isteyen bir zanaata dönüştürüyor.
Ancak bu zahmetin sonunda elde edilen hammadde, piyasada oldukça değerli bir karşılığa sahip.
Özellikle önümüzdeki yıllarda yaşanması beklenen bakır kıtlığı göz önüne alındığında, kablonun içindeki iletkenlerin geri dönüştürülmesi ciddi bir ekonomik kazanç sağlıyor.TAT altyapısı ve uzun geçmişiTAT serisinin geçmişine bakıldığında, 1956’da döşenen ilk hattan 2020’de emekli edilen TAT-14’e kadar 60 yılı aşan bir haberleşme mirası görülüyor.
Bugün dünya genelindeki internet trafiğinin yaklaşık %99’u, uydulardan veya mobil şebekelerden değil, okyanus tabanındaki bu gizli damarlardan akıyor.
Google, Meta ve Microsoft gibi teknoloji devlerinin bu alana milyarlarca dolar yatırım yapmasının arkasında da bu gerçek var.
Fiber optik teknolojisi, Starlink gibi uydu projelerine kıyasla çok daha düşük gecikme süresi ve yüksek kararlılık sunduğu için vazgeçilmezliğini korumaya devam ediyor.Bütün bu süreç, aslında 1858 yılında döşenen ilk telgraf kablosuyla başladı.
O dönemde teknolojik yetersizlikler nedeniyle sadece birkaç ay çalışan o ilk hat, bugünkü dijital dünyanın temellerini attı.
TAT-8’in okyanustan çekilmesi bir dönemin kapandığını simgeliyor ancak yerine gelecek yeni kablolarla küresel iletişim ağı çok daha güçlü bir yapıya bürünmeye devam edecek.
