"Cümle Fener Burada: Hane, Mahalle, Saray ve Şehir" sergisi yarın açılacak

Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezinin (ANAMED) ev sahipliğinde hazırlanan, Fenerli Rumların tarihini ve kültürlerarası yaşam pratiklerini odağına alan "Cümle Fener Burada: Hane, Mahalle, Saray ve Şehir" sergisi yarın sanatseverlerle buluşacak.Haliç kıyısındaki Fener mahallesi ile Eflak ve Boğdan beylikleri arasında 18. yüzyılda kurulan siyasi, kültürel ve mekansal ilişki ağlarını sanatseverlerin ve tarih meraklılarının ilgisine sunan sergi dolayısıyla küratörlerin de katılımıyla basına özel sergi turu düzenlendi.Küratörler Firuzan Melike Sümertaş, Namık Günay Erkal ve Haris Theodorelis-Rigas, sergilenen nadir albümler, arşiv belgeleri, haritalar ve tablolar eşliğinde projenin arka planını ve detaylarını AA muhabirine anlattı.Serginin küratörlerinden Firuzan Melike Sümertaş, projenin titiz bir çalışmanın ürünü olduğuna işaret ederek, "Öncelikle çok şanslı olduğumu söyleyebilirim.

Çok güzel bir ekiple beraber çalıştım.

Namık Hoca benim üniversiteden hocamdır.

Bu projeye onun girişimiyle başladık, iyi ki başladık.

Çok keyifli dört yıl geçirdiğimizi düşünüyorum.

Haris'le birlikte biz de sonradan katıldık projeye." dedi.Proje kapsamında mirasın parçalanmış haline geniş çerçeveden bakmaya çalıştıklarını aktaran Sümertaş, "Bu mirası ayrıştıran bakışları biraz terse çevirmeye çalıştık.

Dolayısıyla yaptığımız işin hem tarih yazımına hem İstanbul'un kültür hayatına hem de gelecekteki başka çalışmalara yol açacak bir altyapı kurduğunu düşünüyoruz.

Çünkü bir yandan da bir sempozyum yaptık, kitabını hazırlıyoruz.

Fenerli çalışmaları eğer hızlanacaksa buna bizim önemli bir katkımız olmuş olabilir." ifadelerini kullandı."Geniş bir spektrum vermeye çalıştık"Küratör Namık Günay Erkal da çalışmalara Fener'den başladıklarını ve başlangıçta amaçlarının mekansal olduğunu belirterek, "Sonra bunun tek yönlü olarak bir yere bakılarak ifadesinin yetersiz kaldığını gördüğümüz için ANAMED'in de çok önemli desteğiyle geniş bir spektrum vermeye çalıştık." açıklamasını yaptı.Yaklaşık 20-30 başka araştırmacının birikimini de bunun içine kattıklarını dile getiren Erkal, "Ben kişisel olarak daha çok bunun mekan ve kent tarihi kısmı ile alakalıyım.

Uzun yıllardır erken modern İstanbul çalışıyorum.

Tamamen yok olmuş bir şeyi tekrardan canlandırmanın yönleri beni ilgilendiriyor.

O açıdan iyi bir şey gerçekleştirdiğimizi düşünüyorum." şeklinde konuştu.Sergiyi özgün kılan detaylara vurgu yapan Erkal, "Bu kentsel kesitler gerçekten çok özgün.

Yani 18. yüzyıl İstanbul'una dair böyle bir temsil yok aslında.

Böyle bir sokak tasviri, jenerik olmayan, spesifik olan, arkeolojik bir araştırmaya dayalı olan bir temsil yok.

Kentlerin ölçeklerini ve farklı mekanların ölçeklerini karşılaştırmalı olarak koymak, aynı zamanda da maddi kültürün nesnelerini bunların arasına serpiştirerek ortak kılmak, bir araya getirmek ama aynı zamanda da kopukluklarını göstermek bunu özgün kılıyor." değerlendirmesinde bulundu.Küratör Haris Theodorelis Rigas ise serginin Fener semtine dair yeni bir bakış açısı getirdiğini belirterek, "Çok kompleks bir konu ve hikaye.

Biz özellikle daha önce vurgulanmamış aktörlerin rolünü ve daha önce Beyoğlu'nda bulunan müzelerdeki eserlerin yeni bir okumasını ön plana çıkarmaya çalıştık.

Daha önce yanlış anlaşılmış ya da kenara bırakılmış Fenerli beyler ve kadınlar gibi önemli aktörleri ön plana çıkarmak istedik." dedi.Sergideki arkeoloji bölümünün bugünkü Fener'in dönüşümüyle kurduğu bağa dikkati çeken Rigas, şehrin tarihinin önemli bir parçası olan mahallenin yanlış şekilde politize edilerek yabancılaştırıldığını, bölgedeki kentsel dönüşümün bu tarihi mirası nasıl etkileyeceği ve korunup korunamayacağı sorusunun önem taşıdığını kaydetti.Sergi hakkındaANAMED'in dört yıllık araştırma programı "Fenerlilerin Maddi Dünyası" kapsamında hazırlanan sergi, Fenerli seçkinlerin İstanbul'daki hanelerinden Osmanlı Sarayına, voyvoda konaklarından Boğaz kıyılarına uzanan yaşam alanlarını, Osmanlı, Yunan ve Romen kültürleri arasındaki etkileşimler çerçevesinde inceliyor.Koç Holding ve Vehbi Koç Vakfının desteğiyle gerçekleştirilen sergide, nadir albümler ve kitaplar, arşiv belgeleri, haritalar, tablolar, mimari çizimler ve üç boyutlu modeller aracılığıyla yaklaşık bir yüzyıla yayılan bir toplumsal ve mekansal serüven görünür kılınıyor.Sergi, "Fener, Fenerliler ve İlişki Ağları", "Osmanlı Sarayında: Kaftan Giymek", "Patrikhane'de: Hayır Duası Almak", "Kubbe Altında Yaşam: Fener'de Bir Hane", "Beyliklere Uzanan İşlek Güzergahlar", "Beylikler ve Başkentleri: Bükreş Örneği", "Eflak Sarayında: Osmanlılar Adına Hükmetmek", "İstanbul'a Dönüş: Boğaz ve Halki", "Farklı Sonlar, Yeni Başlangıçlar" ve "Fenerlilerin Arkeolojisi" bölümlerinden oluşuyor."Cümle Fener Burada: Hane, Mahalle, Saray ve Şehir" sergisi, 24 Ocak 2027'ye kadar ANAMED'de ziyaret edilebilecek."