Prof. Dr. Süleyman Soylu: Yüksek maliyetler sözleşmeli tarıma yönlendiriyor

Mehmet H.

GÜLELmehmet.gulel@dunya.comÇiftçiler yüksek girdi maliyetlerinden do­layı sözleşmeli tarımı odağına aldı.

Çiftçilerin baş­ta tohum olmak üzere ma­zot ve gübre desteği gibi ön finansmanını sağlayan söz­leşmelere rağbet gösterdi­ğini kaydeden Selçuk Üni­versitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof.

Dr.

Sü­leyman Soylu, sözleşmeli tarıma yönlendiren neden­lerin başında yüksek mali­yetlerin geldiğini belirtti.

Çiftçilerin sözleşmeli üre­timde başlangıç girdisi sağ­layan firmalara ve ürünlere daha fazla ilgi göster­meye başladığı­na dikkat çeken Soylu, “Özellikle son birkaç yıldır ürün fiyatlarının enflasyon ora­nında artmama­sı çiftçilerin kârlılık oranını düşürdü.

Fakat sözleşme­li üretimde kapasite sınır­lı, herkes sözleşmeli üretim yapamıyor.

Çiftçiler patates başta olmak üzere havuç, tatlı mısır, bezelye gibi sa­nayi ile entegre olan ürün­lerde sözleşmeli üretim ya­pıyor.

Bunu yapan firmalar çiftçilere tohumun yanı sıra gerektiğinde bazen gübre desteği de sağlıyor.

Sözleş­meli tarım yapan firmalar bu girdilerin parasını hasat­ta düşüyor.

Böylece çiftçiler üretimin başında ön finan­sın birazını kurtarmış olu­yor.

Bu da çiftçilerin ister is­temez daha çok para yatır­madan, parasını sonradan ödeyeceği sözleşmeli üreti­me yönelmesine neden olu­yor” dedi.Üründe arz fazlası veya eksikliği sözleşmeleri olumsuz etkiliyor Sözleşmeli ürünler için ekim alanının da sınırlı ol­duğunu ifade eden Soylu, çiftçilerin özellikle ayçiçeği ve mısırda söz­leşmeli hibrit tohum üretimi yapmak için fir­ma arayışı için­de olduklarını aktardı.

Tarım ve Orman Ba­kanlığı’nın bit­kisel üretim ve tohumculuk için tip sözleş­melere geçtiğini ve bunları sitesinde hazır şekilde çift­çilere sunduğunu açıkla­yan Soylu, “Tüm sözleşmeli üretimde tek tip sözleşme­ye geçildi.

Yine özel şartlar ise ayrıca alıcı firma ile çiftçi arasında karşılıklı yapılıyor.

Zaman zaman ekilen ürü­nün arz fazlası veya arz ek­siliğinden dolayı iki tarafın da uymadığı durumlar olu­yor.

Üründe arz fazlası çok olunca firmalar bazen söz­leşmeyi gevşetebiliyor.

Arz az olunca bu sefer çiftçinin de dışarıdan daha cazip tek­lifler olursa ürünü biraz ka­çırmaya çalıştığı durumlar da yaşanıyor” diye konuştu.Sözleşmeli ekimde çerezlik ayçiçeği ilk sırada yer alıyor Türkiye’de Doğu Anado­lu Bölgesi’nden çok olma­makla birlikte her bölgeden çiftçilerin sözleşmeli üretim konusunda kendisine soru­lar yönelttiğini belirten Soy­lu, en çok talebin İç Anado­lu Bölgesi’nden geldiğini söyledi.

Firmaların bu böl­geyi tercih etme nedenle­rini hastalık zararlısının az olması, yüksek ürün kalite­si, sulama imkanları ve ara­zi genişliği olarak sıraladı.

Soylu, “Şu anda çerezlik ay­çiçeğine ilgi oldukça fazla.

Ondan sonra şeker pancarı var ve bu üründe belli kota­lar var.

Yine kabak çekirde­ği ilgi görüyor.

Geçen yıl fi­yatı iyi olan ürünlere daha çok yönelme var.

Talep edi­len ürünlerin listesinin ilk sırasında çerezlik ayçiçeği bulunuyor ve ciddi bir talep var” ifadelerini kullandı.İç Anadolu’da mısır üretiminde yüzde 30 düşüş bekleniyorBu yıl İç Anadolu Bölgesi’nde mısır üretiminde yüzde 30 civarında azalma beklendiğini aktaran Süleyman Soylu, “Bunun nedeni münavebe (ekim nöbeti) zorunluluğu ve kârlılığın düşmesi.

Çiftçilerin bir kısmı münavebeden dolayı ekemeyecek, bir kısmı da kârlılık düştüğü için ekmek istemiyor.

Bu nedenlerle mısır üretimi yüzde 30 civarında düşer.

Mısır ekmeyenler ise ayçiçeği, şeker pancarı, kotası varsa sözleşmeli patates ve yağlık ayçiçeği ekecek.

Patates açığa pek ekilmez, genellikle firmalarla sözleşme yapılır” dedi.