Avrupa donacak: Doğalgaz fiyatları fırladı

Orta Doğu’daki savaşın enerji piyasalarında yarattığı sarsıntı ve uzun süreli arz kesintisi endişeleri nedeniyle Avrupa’da gaz fiyatları Pazartesi günü yaklaşık %30 yükseldi.

Avrupa için referans kabul edilen Hollanda TTF doğal gaz kontratı, 69,50 euroya kadar yükseldi; daha sonra ise biraz geriledi.

Bu artışa rağmen fiyatlar, Ukrayna savaşının başladığı 2022’de ulaşılan seviyelerin hala altında bulunuyor.

Bu yükseliş, petrol fiyatlarının varil başına 110 doların üzerine çıkmasının ardından geldi.

Orta Doğu’daki bazı büyük üreticilerin üretimi daha da kısmaları ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı kalmaya devam etmesi de fiyatların yükselmesine katkı sağladı.

Aynı zamanda ABD’de doğal gaz vadeli işlem fiyatları da yükselerek bir ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Çatışmanın 10. günü: Gerilimin azalacağına dair işaret yok Gaz piyasaları açısından bakıldığında Avrupa kırılgan bir durumda.

Kış mevsiminden yeni çıkan Avrupa’nın gaz depoları büyük ölçüde boşalmış durumda.

Bu nedenle Avrupa, depolarını yeniden doldurabilmek için bu yaz daha fazla sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) satın almak zorunda kalacak.

Ancak Avrupa, sınırlı küresel arz için Asya’daki alıcılarla rekabet etmek zorunda kalabilir.

Eğer Orta Doğu’dan gelen enerji akışları küresel piyasalara ulaşamazsa bu rekabet daha da sertleşebilir.

Rabobank enerji stratejisti Florence Schmit, Bloomberg’e yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Piyasa, enerji değer zincirinin tamamında uzun süreli arz kesintileri yaşanabileceği gerçeğini yavaş yavaş kabullenmeye başlıyor.” Schmit ayrıca bu kesintilerin yaklaşık üç ay sürebileceğini belirtti.

Çatışma şu anda 10. gününe girmiş durumda ve gerilimin azalacağına dair hiçbir işaret yok.

Bu durum enerji piyasalarındaki belirsizliği artırırken enflasyonist baskıları da güçlendiriyor.

Buna rağmen fiyatlar, geçmişteki enerji krizinde görülen rekor seviyelerin oldukça altında.

Şu anda fiyatlar yaklaşık 64 euro/MWh seviyesinde bulunurken, kriz döneminde 300 euro/MWh’nin üzerine çıkmıştı.

Ancak çatışmanın etkileri küresel gaz piyasasının dinamiklerini değiştirebilir.

Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından biri olan Katar’da LNG üretiminin durması, bazı analistlerin bu yıl için beklediği arz fazlasını büyük ölçüde ortadan kaldırabilir.

Bu değerlendirme, Morgan Stanley araştırmacılarının yayımladığı bir notta yer aldı.

Notun yazarları arasında Devin McDermott da bulunuyor.

Araştırmacılar, Katar’daki LNG üretim kesintisinin bir aydan uzun sürmesi halinde piyasalarda hızla arz açığı oluşacağını belirtti.

Katar’daki dünyanın en büyük LNG tesisi olan Ras Laffan projesinin, geçen hafta yaşanan benzeri görülmemiş kapanmanın ardından büyük ölçüde sağlam kaldığı görülüyor.

Ancak faaliyetlerin yeniden başlaması ve arzın normale dönmesi haftalar hatta aylar sürebilir.

Bu değerlendirme Katar Enerji Bakanı’nın Financial Times gazetesine yaptığı açıklamaya dayanıyor.

Geçen hafta QatarEnergy, LNG üretimi ve ilgili ürünlerin askıya alınması nedeniyle etkilenen müşterileri için mücbir sebep (force majeure) ilan etti.

Bu durum İtalyan Edison ve Polonyalı Orlen gibi Avrupalı alıcıları da etkiledi.