İran ne zaman tehlikeli olur?

4 Mart 2026 günün en önemli gelişmesi, Millî Savunma Bakanlığı’nın Türkiye hava sahasına yönelen bir İran füzesinin NATO füzesiyle vurulduğunu açıklamasıydı.Bu açıklamadan sonra birçok soru işareti ortaya çıktı:- Füze İran’dan mı geliyordu?- Füzenin hedefinde neresi vardı?- Hedef Türkiye ise İran ne yapmaya çalışıyordu?- Füze Türkiye topraklarına düşerse Türkiye ne yapardı?- Türkiye bir NATO üyesi olduğundan NATO ne yapardı?Bu soruları daha da artırabiliriz.Cevapları bulabilmek için öncelikle Ankara’nın Tahran’la temasını bekledik.Dışişleri Bakanı Hakan Fidan İranlı muhatabını aradı.Ardından İran’ın Ankara Büyükelçisi Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı.İran, bu görüşmelerde füzenin hedefinin Türkiye olmadığını bildirdi ama Ankara tam ikna olmadı.

Füzenin Yumurtalık’taki ham petrol depolarını ve limanı hedef aldığına dair yorumlar devam etti.Ankara’dan gelen açıklamalarda “bu bir kazaymış” havasından çok “İran’a uyarı” tonu hâkim oldu.***Nihayetinde İran Ordusu kısa bir açıklama yaptı:“Dost ve komşu Türkiye’nin egemenliğine saygı duyuyor ve Türkiye’ye füze attığımız yönündeki iddiaları reddediyoruz.”Bu kısa açıklamadaki detayı hepiniz fark etmişsinizdir.“Füze atmadık” demek yerine “Türkiye’ye füze atmadık” diyor.Zaten füzenin radar izi gün gibi ortada ve NATO birimlerinin de Millî Savunma Bakanlığı’nın da elindeydi.İran, havada imha edilen füzenin İsrail’e ya da Kıbrıs’taki İngiliz Üssü’ne gittiğini ima etse de askeri kaynaklar füzenin rotasının İsrail için çok kuzeyde olduğuna dikkat çekiyor.

Aynı kaynaklara göre Kıbrıs’a giden bir füzenin Hatay hattında birden rotasını kuzeye doğru çevirmesi de (çok düşük bir ihtimal olduğundan) talihsiz bir hata gibi görünmüyor.Peki işin aslı nedir?İşin uzmanları şu tehlikeye dikkat çekiyor:ABD ve İsrail İran’ın komuta kontrol sistemlerini, silahlı kuvvetlerin muharebe gücünü yok ediyor.

Haliyle geniş bir coğrafyaya yayılan İran füze birliklerinin tek bir merkezden yönetilme/yönlendirilme kapasitesi yok oluyor.Böyle bir durumda kararları yerel komutanlar verebilir ve onlar da seçtikleri hedeflerin doğuracağı sonuçları hesap edemeyebilir.Emekli Büyükelçi Mithat Rende ile sohbetimizde ilginç bir noktaya dikkat çekti ve şöyle dedi:“Varoluşsal tehdit algısı ile İran’ın komuta kontrol sistemi çökertilirse, İran makul olmayan şeyler yapabilir.”***Evet, ABD ve İsrail saldırılarının şekli Molla Rejimini “yok olma” paranoyasına sokmuş bile.

Şöyle ki,- ABD, kara harekâtı yapamayacağının farkında.

Bu nedenle İran muhalefetine sürekli ayaklanma çağrısı yapıyor.

Bu da İran’da bir ayaklanma ya da iç savaşı gündeme getirebilir.

Zaten ABD ve İsrail bir taraftan da Devrim Muhafızlarını ve Besiç güçlerini hedef alıyor, karakolları vuruyor.

Bu da ülkedeki olası ayaklanmalara müdahale edecek güvenlik gücünün dağılması, ayaklanmaların başarılı olması anlamına geliyor.- İran’ın batısında (Türkiye ve Irak sınırında) PJAK’ın önderlik ettiği Kürt grupların bölgede kontrolü tamamen ele geçirme gibi bir planı var.

Bu da bölünme riski demek.

ABD ve Kuzey Irak’taki Kürt Yönetimi bu gruplara destek veriyor.

İran’ın Kuzey Irak’a saldırılarının altında bu paranoya da var.- ABD ve İsrail komuta kontrol merkezlerini vurarak İran ordusunu da hareketsiz hale getiriyor.Büyükelçi Rende’nin de dediği gibi bu detayların çok iyi farkında olan Molla Rejimi, kaybedeceğini anlarsa makul olmayan birçok adım atabilir.

Makul yöneticilerin yerini de saldırgan yöneticiler alabilir.O zaman İran’da “Dost ve Kardeş ülke Türkiye” diyenler de ortadan kaybolabilir.Bir diğer sorun da Molla Rejiminin dağıldığı algısıyla ülkede ortaya çıkacak kargaşa ve göç.İran işte o zaman çok tehlikeli olur.***Yazımı bitirmeden bir noktaya daha dikkatinizi çekmek istiyorum:Pers medeniyeti, 2 bin 500- 3 bin yıllık kesintisiz bir devlet ve kültür geleneğine sahip bir medeniyet.Molla Rejimi, bu koca medeniyeti sadece 47 yılda dünyanın en yolsuz, kuralsız, despot rejimlerinden birine çevirerek emperyalistler için kolay bir hedef haline getirdi.Molla Rejimi bugün o binlerce yıllık büyük medeniyetin mirasçıları olan İran halkına varoluş kaygısı yaşatıyor.Ortaya çıkan bu durum hepimiz için her açıdan büyük bir ders değil mi?