Haber Detayı

İran'ın en büyük kozu... Hedef 'Dimona Nükleer Tesisi'
cnnturk.com
05/03/2026 15:50 (3 saat önce)

İran'ın en büyük kozu... Hedef 'Dimona Nükleer Tesisi'

İran'ın yarı resmi haber ajansı, bir askerî yetkiliye dayandırdığı habere göre; İranın İsraildeki Dimona nükleer reaktörünü hedef alacağını ifade etti. Peki bu reaktörün önemi ne? Vurulursa ne olur? Atlas Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenay Yalçın değerlendirdi.

DİMONANIN TARİHSEL ARKA PLANI Dimona'nın birazcık geçmişinden söz etmekte yarar var.

İsrail Devleti 1948 yılında kuruldu ve kurulduğu andan itibaren de yaşam savaşı verme durumunda kaldı.

Bunun için de elinin güçlenmesini istedi ve 1958 yılında Fransa ile yapılan bir anlaşma sonucunda Fransa'dan teknoloji ithalatı yapıldı.

Amerika da kaynağı, parayı verdi ve 1958 yılında Dimonada ilk çalışmalara başlandı.

ABDNİN DENETİM TARTIŞMALARI 1960lı yılların başında bu konu Amerika Birleşik Devletleri'nde gündeme gelince, o zamanki ABD Başkanı John Kennedy, Amerikanın bu tesisleri denetlemesini istedi.

Fakat İsrail, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı değil, bizi Amerika denetlesin dedi.

Enteresan.Ve Amerika denetleyici gönderdi. 1961 yılında denetçiler gittiler.

Yeraltında altı kattan daha fazla aşağıya inen tesiste sadece zemin katta bir kontrol kulesi ve kontrol odası gösterdiler.

Gelenler, Öyle ki asansör duvarları bile örülmüş ve sıvanmıştı.

Aşağıya gidemedik dediler.

Çok enteresandır.KENNEDY DÖNEMİ SONRASI SÜREÇ Daha sonra John Kennedyye suikast düzenlendi ve 22 Kasım 1963 yılında Kennedy öldürüldü.

Peşinden gelen Johnson, ondan sonra Nixon, tamamen bu kontrol sistemini göz ardı ettiler.

Yine Nixon döneminde bir mutabakat yaptılar.Bu mutabakata göre İsrail nükleer silah test etmeyecek, İsrail Orta Doğuda ilk silah kullanan ülke olmayacak.

Bazı koşullarla buna müsaade edildi.

Yani Amerika'nın kontrolünde müsaade edilmiş bir çalışma.DİMONADA NE VAR?

Bu tesiste ne var derseniz: Bu tesislerde hem uranyum zenginleştirme, güncelleştirme faaliyetleri var hem de nükleer silah yapabilmek için fabrikalar var.

Nitekim daha temmuz ayında, yaklaşık 6 ay önce, uydu görüntülerinden burada yeni faaliyetler olduğu görüldü ve uzmanlar şöyle dedi:Bu tesislerde uranyum depolaması yapılabilir ve silah fabrikası olarak da düşünülebilir.Gelinen noktada şu biliniyor: İsrail şu anda hem atom bombası, hem nötron bombası hem de termonükleer silahlar bakımından sahip bir ülke.

Ve bunları kullanabilecek enstrümanlara da sahip.Gerek uçakları, gerek füze sistemleri, gerekse denizaltıdan atabilecek kabiliyeti.

Bunun için Almanyadan Dolphin tipi denizaltılar aldılar ve sistemlerini ona adapte ettiler.

İsrail bunu artık inkâr etmiyor ve şöyle diyor: Bizi yok etmek isteyenler bilsin ki kendileri de aynı tehlike ile yüz yüzedir.İRAN İSRAİL'İN NÜKLEERİNİ VURUR MU?İran, gerek görüldüğü zaman bu tesisi vurabileceğini söyledi.

İsraildeki bu tesis uzun zaman saklandı.

Ne zaman ki orada çalışan Marakeş kökenli bir Yahudi işçi kaçıp dünya kamuoyuna bunu paylaştı, işte o zaman gün yüzüne çıktı.

Yoksa 1960'ların başında zaten faaliyete geçmişti.

Aradan epey zaman geçmişti.Öte yandan kontrol açısından Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetlemek istedi.

Fakat İsrail buna müsaade etmedi ve Sadece Amerika bizi kontrol edebilir dedi.

Hâlen sadece Amerika'nın kontrolü söz konusu.

Amerika kimi kontrol ediyor?

Kendi kendini.

Çünkü biraz önce de ifade ettim; Fransa'nın teknolojisi o zaman getirildi, Amerika da parayı verdi ve tesis kontrollü şekilde faaliyete geçirilmişti.Dolayısıyla şu anda İsrailin kontrol edilmeyen, kamuoyundan saklanan bu tesisleri var.

İran da diyor ki: Ben eğer işin boyutu değişirse sizin bu nükleer silah üretimi yapan tesisleri vuracağız.Buradaki reaktör de zaten zenginleştirme işi için kullanılıyor.

Yani plutonyum olsun, uranyum olsun, nükleer silah yapılabilecek zenginliğe ulaşabilme noktasındaki tesisler bunlar.Burayı vurabileceğini söylüyor.

Vurabilir mi?

Derseniz, şu andaki İran'ın kabiliyeti evet, bunu vurabilme kabiliyetine sahip.

Ama o irade ne zaman gerçekleşir, ne zaman o karar alınır, onu önümüzdeki günler gösterecek.

Savaşın seyri gösterecek.

İLGİLİ HABER DÜNYA Trumpın 2.0 döneminde ABD-İran gerilimleri: Bu noktaya nasıl gelindi?

Kronolojik tablo...

İlgili Sitenin Haberleri