NATO’nun 5. maddesi nedir? Hangi durumlarda uygulanır?

NATO’nun 5’inci maddesi, üye ülkelerden birine yapılan silahlı saldırının tüm NATO ülkelerine yapılmış sayılmasını öngören kolektif savunma kuralını içerir.

Bu madde NATO tarihinde yalnızca 2001’deki 11 Eylül saldırılarından sonra uygulanmıştı.

Türkiye dahil 32 ülke bu madde kapsamında yer alır.

NATO'nun 5'inci maddesi, son dönemde İran, İsrail ve ABD arasında yaşanan gelişmelerin ardından yeniden gündeme geldi.

Kuzey Atlantik Antlaşması'nın temel hükümlerinden biri olan bu madde, NATO'nun kolektif savunma ilkesini tanımlar.

NATO'NUN 5.

MADDESİ NEDİR?

NATO'nun 5'inci maddesi kolektif savunma ilkesini içerir.

Bu maddeye göre, NATO üyesi bir ülkeye yapılan silahlı saldırı tüm üye ülkelere yapılmış kabul edilir.

Bu durumda NATO üyeleri saldırıya uğrayan ülkeye destek vermek için gerekli gördükleri adımları atabilir.

Bu adımlar diplomatik destekten askeri müdahaleye kadar farklı şekillerde olabilir.

Madde, Kuzey Atlantik Antlaşması'nda şu şekilde yer alır: 'Taraflar, Kuzey Amerika'da veya Avrupa'da içlerinden bir veya daha çoğuna yöneltilecek silahlı bir saldırının hepsine yöneltilmiş bir saldırı olarak değerlendirileceği ve eğer böyle bir saldın olursa BM Yasası'nın 51.

Maddesinde tanınan bireysel ya da toplu öz savunma hakkını kullanarak, Kuzey Atlantik bölgesinde güvenliği sağlamak ve korumak için bireysel olarak ve diğerleri ile birlikte, silahlı kuvvet kullanımı da dahil olmak üzere gerekli görülen eylemlerde bulunarak saldırıya uğrayan Taraf ya da Taraflara yardımcı olacakları konusunda anlaşmışlardır.

Böylesi herhangi bir saldırı ve bunun sonucu olarak alınan bütün önlemler derhal Güvenlik Konseyi'ne bildirilecektir.

Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliği sağlamak ve korumak için gerekli önlemleri aldığı zaman, bu önlemlere son verilecektir.' NATO 5.

MADDE NASIL UYGULANIR? 5'inci madde devreye girdiğinde NATO ülkeleri Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51'inci maddesinde yer alan bireysel ve kolektif öz savunma hakkını kullanabilir.

Bu kapsamda üye ülkeler: ➔saldırıya uğrayan ülkeye askeri destek sağlayabilir ➔savunma operasyonlarına katılabilir ➔farklı güvenlik önlemleri uygulayabilir Alınan önlemler Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne bildirilir.

Konsey uluslararası barış ve güvenliği sağlamak için gerekli adımları attığında NATO kapsamında yürütülen önlemler sona erdirilebilir.

NATO 5.

MADDE NE ZAMAN UYGULANDI?

NATO'nun 5'inci maddesi, örgüt tarihinde bugüne kadar yalnızca bir kez uygulandı.

Bu durum 11 Eylül 2001'de ABD'de gerçekleşen terör saldırılarının ardından yaşandı.

ABD'ye yönelik saldırılar NATO üyeleri tarafından ittifaka yapılmış bir saldırı olarak değerlendirildi.

Bu gelişmenin ardından NATO ülkeleri ABD'ye destek kararı aldı.