Emekliye yok ama bütçeye para yağacak: Torbadan ‘özelleştirme’ çıktı

AKP’nin Meclis’e sunduğu “torba teklif” bugün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda ele alınacak.

AKP milyonlarca emeklinin beklentisine karşın teklifte emekli ikramiyesinde artışa yer vermedi.

Buna karşın teklifin yasalaşması ile birlikte bütçeye milyarlarca liralık kaynak gelmesi öngörülüyor.

Teklife göre, kamu kurum ve kuruluşlarının mükliyetinde bulunan “ihtiyaç fazlası” taşınmazlar özelleştirilecek.

İktidarın hazırladığı etki analizine göre, buradan 35-45 milyar TL tutarında kaynak oluşturulması hedefleniyor.

Elde edilen gelir ile ilgili kurum ve kuruluşların gerek hizmet binası ihtiyaçları, gerekse yasalarla kendilerine tanınan görevlerin yerine getirilmesinde oluşan giderlerin karşılanmasının amaçlandığı savunuldu.

İNCİ, ELMASTAN 1.9 MİLYAR Teklif ile inci, elmas gibi kıymetli taşlar ÖTV kapsamına alınıyor.

Etki analizine göre, düzenlemenin 1.9 milyar TL yıllık gelir etkisi olacağı hesaplanıyor.

BEDELLİDEN 19.2 MİLYAR Bedelli askerlik hizmeti kapsamında 2025 yılında yaklaşık 60 milyar TL bütçeye gelir sağlanmıştı.

Teklif ile yapılması öngörülen yüzde 25 artırımla, 2026 yılında yaklaşık 19.2 milyar TL ek gelir sağlanması hedefleniyor.

Bu gelir Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na aktarılacak.

Teklifin yasalaşmasıyla birlikte kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yapılan veya aracılık edilen kripto varlık satış ve transfer işlemlerinin on binde üç oranında vergilendirilmesine yönelik düzenleme yapılacak.

Buradan yıllık 4.2 milyar TL gelir hedefleniyor.

Her türlü şans ve bahis oyunlarına ilişkin reklam giderlerinin, kurumlar/gelir vergisi mükellefleri açısından vergi matrahının tespitinde indirim/gider olarak kabul edilmemesine yönelik düzenleme yapılıyor.

Etki analizine göre, düzenlemenin gelir etkisi ölçülemedi.

Düzenleme ile, daha önce verginin konusuna girmeyen kripto varlıklardan elde edilen gelirlerin gelir vergisinin konusuna girmesi sağlanıyor.

Etki analizinde, söz konusu işlemlerden elde edilen gelire ilişkin etki analizine olanak sağlayacak bir veri bulunmadığı belirtildi.

İŞSİZE DAHA ÇOK VERMEK YERİNE...

Amacı dışında kullanıldığı, işverenlere daha fazla kaynak sağlandığı, işsizlere yapılan ödemelerin düşük kaldığı, yararlanma şartlarının zorluğu gibi çeşitli gerekçelerle sendikalar tarafından eleştiri konusu olan İşsizlik Sigortası Fonu’na ilişkin yasada da değişiklik yapılıyor.

İşsizlik sigortası için yüzde 1 oranındaki devlet katkısını yarısına kadar artırma veya yarısına kadar indirme konusunda Cumhurbaşkanına yetki veriliyor.

Etki analizine göre, İşsizlik Sigortası Fonu 2024 yılında 162 milyar lira, 2025 yılında ise 269.5 milyar lira gelir fazlası verdi. 2025 sonu itibarıyla gelir fazlası dahil fon varlığının yaklaşık 628.5 milyar lira olduğu belirtildi. 2026 yılında fonun 151 milyar lira gelir fazlası vereceğine işaret edilen etki analizinde, “Fonun gelir fazlası ve varlığı göz önünde bulundurulduğunda mevcut gelirleriyle giderlerini karşılayabildiği görülmektedir.

Fonunun gelirlerinin ve varlıklarının ödeme yükümlülüklerini karşılamaya yeterli olduğu dönemlerde işsizlik sigortası devlet katkısının Cumhurbaşkanı kararıyla yarısına kadar indirilmesi halinde merkezi yönetim bütçesinden ilave bir harcama yapılmasının önüne geçilecektir” denildi.

BOTAŞ’IN BORÇLARI Teklif ile BOTAŞ’ın Temmuz 2024 döneminden Şubat 2026 dönemine kadar oluşan KDV borçlarının mahsup yolu ile terkin edilmesi sağlanıyor.

BOTAŞ’ın doğalgaz ithalatı kapsamında ödemesi gereken KDV’nin tüketici gruplarına uygulanan sübvansiyon sonrasında oluşmuş ve/veya oluşacak görevlendirme alacaklarına karşılık aylık olarak mahsup edilmesi, oluşabilecek gecikme zammının önüne geçilmesinin amaçlandığı belirtildi.

Etki analizine göre, 310 milyar TL BOTAŞ alacağı kapsamında aynı tutarda KDV borcu için mahsup yolu ile terkin işleminin gerçekleşmesi öngörülüyor. 2026 yılında ise terkine konu olacak yaklaşık 165 milyar TL KDV anapara borç oluşacağı hesaplanıyor.

Yaklaşık 35 milyar TL gecikme zammının BOTAŞ’a ek maliyet doğurmasının önüne geçileceği de belirtildi.

DEPREM BÖLGESİ KONUTLARI Teklifin yasalaşmasıyla birlikte hak sahibi olarak kabul edilenler tarafından, 31 Aralık 2026 tarihine kadar, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde yürütülen ulusal ve uluslararası projeler kapsamında üretilen konutlara ve iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedellerinin defaten ödenmesi halinde bu bedele ilk konutlar için yüzde 74, ilk iş yerleri için yüzde 48 oranında indirim uygulanacak.

Etki analizinde şöyle denildi: “Yıllara sari taksitlerin düzenli biçimde ve zamanında ödendiği varsayıldığında konutlarda toplam borçlanma ödemelerinin (1 konut için 8.750 X 216 = 1.890.000 TL olup toplam konut sayısının 314.323 olduğu gözetildiğinde 20 yıl vadede) 594 milyar 70 milyon 470 bin TL geri dönüşü olacaktır.

Düzenleme ile birlikte, 31.12.2026 tarihine kadar yüzde 15 reeskont faiz oranı ile peşin borç kapatma tutarının konut başına 484 bin TL olduğu gözetildiğinde ise tüm konut sahiplerinin 31 Aralık 2026 tarihine kadar 152 milyar 132 milyon 332 bin TL ödeyeceği varsayılmaktadır.”