Hürmüz Boğazı kapandı kriz büyüdü: Doğalgaz fiyatları ikiye katladı!

ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılar sonrası küresel enerji tedariki açısından kritik konumdaki Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve Katar Enerji’ye (Qatar Energy) ait sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesisinde üretimin durdurulması, Avrupa gaz fiyatlarında yüzde 100 ’ü aşan artışa neden oldu.

Dünya LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20 ’sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi geçişleri durdu.

En büyük LNG ihracatçıları arasında yer alan Katar’ın LNG sevkiyatının büyük bölümü bu boğaz üzerinden küresel piyasalara ulaşıyordu.

İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarından (İHA) birinin Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’nde bulunan Qatar Energy’ye ait LNG üretim tesisini hedef almasının ardından şirket, söz konusu tesiste üretimi durdurdu.

LNG ARZINDA DARALMA FİYATLARI TIRMANDIRDI Hürmüz Boğazı’ndan LNG sevkiyatının yapılamaması ve küresel LNG üretiminde kritik rol oynayan Katar’daki tesiste faaliyetlerin durması, Avrupa gaz fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı.

Avrupa’nın en derin ve likit doğalgaz ticaret noktası olarak bilinen Hollanda merkezli TTF’de, nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı gaz fiyatı TSİ 14.20 itibarıyla 65,5 Euro seviyesine çıktı.

Fiyatlar, saldırılar öncesinde 27 Şubat’ta megavatsaat başı 31,95 Euro ’dan kapanmıştı.

Bu gelişmeyle birlikte Avrupa gaz fiyatları saldırı öncesine kıyasla yüzde 100 ’ün üzerinde artış gösterdi.

Günlük bazda ise artış oranı yüzde 47 ’ye ulaştı.

ULUSLARARASI LNG PİYASASINDA REKABET ARTIYOR Küresel LNG ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 20 ’si Katar’da bulunuyor.

Katar’daki Ras Laffan ve Mesaieed tesislerinin aynı anda devre dışı kalması, 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan bu yana doğalgaz piyasasında görülen en büyük arz şoklarından biri olarak değerlendiriliyor.

QatarEnergy’nin LNG tedarikinde mücbir sebep ilan etmesi, uzun vadeli kontratlara bağlı alıcılar açısından belirsizliği artırırken, şirketlerin spot piyasaya yönelme ihtimalini güçlendiriyor. doğalgaz ve petrol ihracatında kilit güzergâh olan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin durması, Avrupa ile Asya arasında ABD ve Avustralya’dan sağlanan alternatif LNG kargolarına yönelik rekabeti de artırıyor.

Bu durum fiyatların yukarı yönlü seyrini destekliyor.

Rusya’dan gaz alımını azaltma kararı sonrası tedarik dengesini yeniden kurmaya çalışan Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ise zorlu bir süreçten geçiyor.

AB’nin doğalgaz depolarındaki doluluk oranı, geçen yılın aynı dönemine göre daha düşük bir seviye olan yüzde 30 civarında bulunuyor.

AB ülkelerinin temsilcilerini bir araya getiren ve doğalgaz depolama ile arz güvenliğini izleyen doğalgaz Koordinasyon Grubu, Batı Asya’daki gelişmelerin etkilerini değerlendirmek üzere 4 Mart’ta toplanacak.