Enflasyonla mücadelede yeni sınav İran

Petrol fiyatlarında Orta Doğu kaynaklı sert yükseliş, Türkiye ekonomisine yönelik riskleri yeniden gündeme taşıdı.ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemesiyle artan jeopolitik tansiyon, enerji maliyetleri üzerinden enflasyon ve cari denge üzerinde baskı oluşturabileceği endişesini güçlendirdi.

PETROL FİYATLARIDNA YÜKSELİŞPetrol fiyatları, ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemesinin Orta Doğu’da uzun süreli çatışma riskini artırmasıyla haftanın ilk işlem gününe sert yükselişle başladı.Brent petrolün varil fiyatı, Asya işlemlerinde yüzde 13’ün üzerinde artış kaydettikten sonra kazançlarının bir kısmını geri verdi.

Saat 10.30 itibarıyla Brent petrol, önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 8,5 yükselişle 79 dolardan işlem gördü.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise 72,5 dolar seviyesinde fiyatlandı.HÜRMÜZ'DE RİSK BÜYÜYORJeopolitik gerilimlerin tırmanması, özellikle Hürmüz Boğazı’na ilişkin riskleri yeniden gündeme taşıdı.Basra Körfezi’nin ağzında yer alan ve günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrolün dünya pazarlarına taşındığı Hürmüz Boğazı, deniz yoluyla yapılan küresel petrol ihracatının yaklaşık üçte birine ev sahipliği yapıyor.

Bu hatta yaşanabilecek olası bir kesinti, küresel arz endişelerini daha da artırabilecek potansiyele sahip.Son olarak İran'ın Suudi Arabistan'da Aramco'ya ait Ras Tanura rafinerisine İHA saldırısı düzenlemesi piyasadaki gerilimi iyice artırdı.

ENFLASYONU NASIL ETKİLEYECEK?Petrol fiyatlarındaki yükselişin Türkiye ekonomisi üzerindeki olası etkileri de yakından izleniyor.İran’a yönelik saldırıların Türkiye varlıklarına yönelik yatırımcı iştahını azaltabileceği, petrol fiyatlarında kalıcı bir yükselişin ise enflasyonda hedeflenen düşüş sürecini sekteye uğratabileceği ve cari açığı artırabileceği değerlendiriliyor.Ham petrol fiyatlarındaki artış, akaryakıt kanalıyla tüketici enflasyonunu doğrudan etkiliyor.

Akaryakıtın temel bir girdi olması nedeniyle taşımacılık maliyetleri ve ulaştırma hizmetleri başta olmak üzere birçok kalemde dolaylı fiyat artışları görülebiliyor.

Ham petrol ayrıca tüp gaz, ambalaj ve çeşitli kimyasal ürünler için de önemli bir girdi niteliği taşıyor.Merkez Bankası’nın (TCMB) geçen yıl yayımladığı bir analize göre, Brent petrol fiyatındaki her yüzde 10’luk artış, tüketici enflasyonunu bir yıl içinde nihai olarak 1 puan yükseltiyor.Aynı artışın cari açıkta ise yaklaşık 2,6 milyar dolarlık genişlemeye yol açtığı belirtiliyor.

Analizde, petrol fiyatlarındaki artışın; enflasyon beklentileri, geriye dönük endeksleme davranışı ve cari dengedeki bozulmanın döviz kuru üzerindeki baskısı gibi kanallarla da dolaylı etkiler oluşturduğu vurgulanmıştı.TCMB TAHMİNLERİ DÜŞÜRMÜŞTÜÖte yandan TCMB, son Enflasyon Raporu’nda 2026 yılına ilişkin petrol fiyatı tahminini 62,4 dolardan 60,9 dolara indirmişti.Ancak petrol fiyatları için gösterge niteliğindeki Brent petrolün bugün yüzde 6,5 primle 77,6 dolar seviyesinde seyretmesi ve 50 günlük ortalamanın yıl başındaki yaklaşık 63 dolar düzeyinden 66 dolara yükselmesi, yukarı yönlü risklerin güçlendiğine işaret ediyor.BEŞTEPE'DEN AÇIKLAMAÖte yandan bu sabah Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, "Bölgemizde yaşanan jeopolitik gelişmelerden kaynaklanacak geçici etkilere karşı kurumlarımız ön alıcı tedbirler almış durumda" ifadesini kullandı.Yılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Türkiye'nin makroekonomik temellerinin sağlam olduğunu belirterek, şunları kaydetti:"Makroekonomik temellerimiz sağlam.

Ekonomimiz, bundan önce de yaşanan birçok dışsal etkiye karşı dirençli yapısını ispat etti.

Bölgemizde yaşanan jeopolitik gelişmelerden kaynaklanacak geçici etkilere karşı kurumlarımız ön alıcı tedbirler almış durumda.

Gelişmeler yakından takip edilmeye devam edilecektir."