Haber Detayı
İran'ın yeni lideri kim olacak? İşte öne çıkan 4 isim...
İran lideri Hamaneyin hayatını kaybetmesinin ardından ülkede dikkatler halefinin kim olacağına çevrildi. Geçici olarak yönetimi üç kişilik bir konsey üstlenirken, yeni dini liderlik makamı için adı geçen dört güçlü adayın ön plana çıktığı ifade ediliyor. Sürecin, hem iç politikada hem de bölgesel dengelerde belirleyici olması bekleniyor.
Ruhani lider Ali Hamaneyin İsrail saldırısında öldürülmesinin ardından 40 günlük yas ilan edilen İranda gözler savaşın gölgesinde başlayacak liderlik yarışına çevrildi.
Beyaz Saray yönetiminin, ocak ayında Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduroya yönelik operasyon sonrasında Washington ile temas kanallarını açık tutan Delcy Rodriguezin iktidarı devralmasına benzer bir kontrollü geçiş formülünü tercih edebileceği konuşuluyor.
İranın anayasal yapısı, dini hiyerarşisi ve Devrim Muhafızlarının ağırlığı, bu beklentinin sahada karşılık bulmasını zorlaştırabilir.ÜÇLÜ KONSEY DEVRALDIİran Anayasasının 111inci maddesi gereği Hamaneyin ölümüyle birlikte üçlü bir geçici liderlik konseyi devreye girdi.
Reformist Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei ve Anayasayı Koruyucular Konseyinden seçilen Ali Rıza Arafi, yeni lider belirlenene kadar liderlik makamının tüm yetkilerini üstlendiğini duyurdu.
Ancak bu yapı yalnızca geçici bir mekanizma.
Nihai kararı, 88 üyeli Uzmanlar Meclisi verecek.
Tamamı Şii din adamlarından oluşan ve üyeleri sekiz yılda bir seçilen bu meclis, yeni ruhani lideri en kısa sürede belirlemek zorunda.Zira İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de Katar basınına yaptığı açıklamada, Ali Hamaneyin halefinin günler içinde seçileceğini açıklayarak, Bir ya da iki gün içinde bir dini lider seçildiğini görebilirsiniz ifadelerini kullandı.HAMANEY İSİM VERDİ Mİ?Resmi çerçeve bu kadar net olsa da Tahrandaki asıl belirleyici aktörün rejimin güç merkezi olarak görülen Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) olduğu yönünde güçlü bir kanaat var.
Yeni liderin bu yapı ile uyumlu olması ya da en azından onun desteğini alması, görevi fiilen sürdürebilmesinin ön şartı olarak görülüyor.
Bu nedenle ABD ve İsrailin beklentisinin aksine daha katı bir liderin seçilebileceği riskine de dikkat çekiliyor.
Öte yandan Hamaneyin olası bir ölüm senaryosuna karşı Yargı Erki Başkanı Ejei, saldırılarda öldüğü iddia edilen danışmanı Aliasker Hicazi ve Humeyninin torunu Hasan Humeyniyi muhtemel adaylar olarak belirlediği iddia ediliyor.Aday havuzu geniş görünse de fiili yarışın birkaç isim etrafında yoğunlaşması bekleniyor.
Mücteba Hamaney Hamaneyin ikinci oğlu olan Mücteba, resmi bir devlet görevi bulunmamasına rağmen uzun süredir perde arkasındaki etkili figürlerden biri olarak anılıyor.
Devrim Muhafızları ve Besic yapılarıyla güçlü bağlara sahip olduğu belirtiliyor.
Ancak Hamaneyin makamın babadan oğla geçmemesi gerektiğine dair mesajlar verdiği iddiaları, Mücteba etrafında meşruiyet sorunu yaratıyor.
Ali Laricani Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı olan Ali Laricani, son dönemde kriz yönetiminde öne çıkan isimlerden biri.
Eski Meclis Başkanı ve eski Devrim Muhafızları mensubu olan Laricaninin, savaş öncesi süreçte Cumhurbaşkanı Pezeşkiyanın yetkilerini fiilen gölgede bıraktığı iddia ediliyor.
Laricani dini hiyerarşide en üst mertebede olmasa da siyasi tecrübesi ve güvenlik bürokrasisiyle ilişkileri sayesinde kriz dönemi yöneticisi olarak öne çıkıyor.
Hasan Humeyni İran devriminin lideri Ruhullah Humeyninin torunu olan Hasan Humeyni, sembolik meşruiyeti yüksek bir isim.
Reformist çevrelerle daha yakın bir çizgide durduğu biliniyor.
Gulamhüseyin Muhsini Ejei Mevcut Yargı Erki Başkanı olan Ejei, sert çizgide bir din adamı olarak biliniyor.
Hem geçici liderlik konseyinde yer alması hem de Hamaneyin tercih ettiği isimler arasında sayılması, onu güçlü adaylardan biri haline getiriyor.
Diğer adaylar Uzmanlar Meclisi ve Koruyucular Konseyi çevresinde etkili olan Ayetullah Alirıza Arafi, Muhsin Araki ve Haşim Hüseyni Buşehri gibi isimler de aday havuzunda anılıyor.
Bu profiller daha çok kurumsal-dini devamlılığı temsil ediyor.
Ancak askeri ve güvenlik bürokrasisiyle ilişkileri, belirleyici unsur olacak.
İLGİLİ HABER DÜNYA SON DAKİKA | Ortadoğu'da saniye saniye gerilim!
Savaş kızıştı: İran'dan Tel Aviv'e bombardıman NETANYAHUDAN BİR SOKAK ÇAĞRISI DAHA: FIRSATI KAÇIRMAYIN ABD ve İsrail İrana yönelik saldırıların hedefini rejim değişikliği olarak açıklarken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahudan İranlılara bir kez daha sokağa çıkma çağrısı geldi.
İsrailin başlattığı Kükreyen Aslan operasyonu sonrasında ilk kez açıklama yapan Netanyahunun sözleri yapay zekâyla Farsçaya çevrildi.
İrana saldırıları arttıracaklarını söyleyen Netanyahu İranın cesur halkının zulüm zincirlerinden kurtulması için gerekli koşulları yaratacağız.
İran vatandaşları, bu fırsatı kaçırmayın ifadesini kullandı.REJİMİ DEVİRİNNetanyahu, Pes etmeyin, çünkü sizin vaktiniz çok yakında gelecek.
Sokaklara çıkmanız gereken an geldi, milyonlarca insan olarak sokaklara çıkın ve işinizi bitirin, hayatınızı çekilmez hale getiren terör rejimini devirin.
Acılarınız ve fedakârlıklarınız boşuna olmayacak.
Beklediğiniz yardım geldi.
Yardım geldi ve şimdi tarihi bir görev için birleşme zamanı ifadesini kullandı.HALK İKİYE BÖLÜNDÜSosyal medyada dini lideri Hamaneyin öldürülmesini dans ederek karşılayanlar olduğu gibi arkasından yas tutmak için meydanlarda toplananlar da oldu.
Uzmanlar, ABD ve İsrailin tek başına hava saldırılarıyla rejimi devirmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle halk ayaklanmalarıyla rejimin devrilmesini teşvik edebileceği üzerinde duruyor.
Öte yandan İranda ABD ve İsrailin beklediği an itibarıyla kitlesel bir isyan havası da oluşmuş değil.
İranlılar kent meydanlarında İmamızı öldürdünüz diye göz yaşı dökerken ABD ve İran saldırılarının toplumsal kenetlenmeyi sağlayabileceği de iddialar arasında.
İLGİLİ HABER FİNANS TARİHİN EN BÜYÜK PATLAMASI: Altın ve gümüştre rekor üstüne rekor!
Piyasalarda şimdi ne olacak?
